తాస్వేకా చ సతీ రమ్యా తపసా శంకరం పరమ్ । ఆరాధ్య చ వరం లేభే వాఞ్ఛితం నారదం పతిమ్
ఆ స్త్రీలలో ఒకరు, సతీమంతురాలు, అందమైనది, తపస్సుతో పరమేశ్వరుడిని ఆరాధించి, తాను కోరుకున్న వరాన్ని పొందింది. ఆ వరమే నారదుడిని భర్తగా పొందడమే.
సా చ సృఞ్జయకన్యా చ స్వర్ణష్ఠీవీసహోదరా । తాం వివాహం కురుష్వేతి శంకరాజ్ఞా కథం వృథా
ఆమె సృంజయుని కుమార్తె, స్వర్ణష్టీవి సహోదరి. శంకరుడు ఆమెను వివాహం చేసుకోమని ఇచ్చిన ఆజ్ఞ ఎలా వృథా అవుతుంది?
సున్దరీ సున్దరీష్వేవం కోమలాం కమలాకలామ్ । పతివ్రతాం మహాభగాం రమ్యాం సుప్రియవాదినీమ్
ఆమె అందమైనవారిలో అందమైనది, తేనెతొప్పిన కమలదళంలా మృదువైనది, భర్తకు అంకితభావంతో ఉండే సతీమంతురాలు, మహాభాగ్యవంతురాలు, మధురంగా మాట్లాడే సుందరి.
కాముకీం కమనీయాం చ శశ్వత్సుస్థిరయౌవనామ్ । విధాత్రా లిఖితం కర్మ ప్రాక్తనం కేన వార్యతే
ఆమె ఆకర్షణీయురాలు, మనోహరమైనది, ఎప్పుడూ యవ్వనంలోనే ఉండే సౌందర్యవతి. బ్రహ్మదేవుడు మునుపు జన్మలో రాసిన విధిని ఎవరు ఆపగలరు?
నాభుక్తం క్షీయతే కర్మ కల్పకోటిశతైరపి । అవశ్యమేవ భోక్తవ్యం కృతం శుభాశుభమ్
అనుభవించని కర్మ లక్షల కల్పాలైనా నశించదు. మనం చేసిన మంచికీ చెడుకీ ఫలితాన్ని తప్పకుండా అనుభవించాల్సిందే.
సూత ఉవాచ నారాయణవచః శ్రుత్వా హృదయేన విదూయతా । ప్రణమ్య ప్రయయౌ శీఘ్రం నారదః సృఞ్జయాలయమ్
సూతుడు ఇలా అన్నాడు: నారాయణుని మాటలు విని, హృదయం కలవరపడి, నారదుడు నమస్కరించి వెంటనే సృంజయుని ఇంటికి వెళ్లాడు.
శౌనక ఉవాచ అహో సూత మహాభాగ శ్రుతం కిం పరమాద్భుతమ్ । కిమపూర్వం రహస్యం చ సరసం చ పురాతనమ్
శౌనకుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ సూతా! మహాభాగుడా! ఏమి అద్భుతమైనది విన్నావు? ఏమి అపూర్వమైన, రహస్యమైన, రసభరితమైన పురాతన కథ?'
అధునా శ్రోతుమిచ్ఛామి వివాహం నారదస్య చ । అతీన్ద్రియస్య చ మునేర్బ్రహ్మపుత్రస్య సాంప్రతమ్
'ఇప్పుడు నేను బ్రహ్మపుత్రుడైన, ఇంద్రియాలకు అతీతుడైన నారదుని వివాహ కథను విందాలనుకుంటున్నాను.'
సూత ఉవాచ నారదో మూ(గు)ఢరుపశ్చ దృష్టావా సృఞ్జయకన్యకామ్ । తపస్వినీం మహాభాగాం విష్ణువ్రతపరాయణామ్
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: నారదుడు తన రూపాన్ని దాచుకొని, శ్రీంజయుని కుమార్తెను చూశాడు. ఆమె తపస్సులో నిమగ్నురాలు, మహాభాగ్యవంతురాలు, విష్ణువు వ్రతానికి అంకితమై ఉండేది.
యయౌ బ్రహ్మసభాం రమ్యాం సర్వదేవైః సమావృతామ్ । ప్రణమ్య పితరం శాన్తః సర్వం తత్త్వమువాచ తమ్
ఆతరువాత అతడు అందమైన బ్రహ్మసభలోకి వెళ్లాడు, అక్కడ అన్ని దేవతలు కూడి ఉన్నారు. తన తండ్రికి నమస్కరించి, ప్రశాంతంగా అన్ని విషయాలు నిజంగా వివరించాడు.
బ్రహ్మా ప్రహృష్టవదనః శ్రుత్వా వార్తాం శుభావహామ్ । తపస్వినం చ పుత్రం చ సంప్రాప్య జగతాం పతిః
బ్రహ్మదేవుడు ఆనందంతో ముఖం వెలిగిస్తూ, ఆ శుభవార్త విని, తపస్సులో ఉన్న తన కుమారుడిని పొందిన అనంతరం, లోకాలకు అధిపతిగా ఉన్నాడు.
రత్ననిర్మాణయానేన సార్ధం దేవైః శుభే క్షణే । పుత్రం కృత్వా చ పురతో యయౌ సృఞ్జయమన్దిరమ్
అందమైన సమయాన, రత్నాలతో తయారైన రథంలో దేవతలతో కలిసి, తన కుమారుడిని ముందుంచి, శ్రీంజయుని మందిరానికి వెళ్లాడు.
తచ్ఛ్రుత్వా సృఞ్జయో రాజా రత్నభూషణభూషితామ్ । గృహీత్వా కన్యకాం రమ్యాం నారదాయ దదౌ ముదా
ఇది విని, శ్రీంజయుడు రాజు రత్నాల అలంకారాలతో అలంకరించబడి, తన అందమైన కుమార్తెను ఆనందంగా తీసుకొని, నారదునికి ఇచ్చాడు.
సర్వస్వం దక్షిణాం దత్త్వా మణిముక్తాదికం తథా । పుటాఞ్జలియుతో భూత్వా పరిహారే చకార సః
తన సర్వస్వాన్ని, మణులు, ముత్యాలు మొదలైనవన్నీ దక్షిణగా ఇచ్చి, చేతులు జోడించి నిలబడి, సంప్రదాయ ప్రకారం నైవేద్యాన్ని సమర్పించాడు.
కన్యాం సమర్ప్య బ్రహ్మాణం రాజా చ యోగినాం వరః । రురోద భృశముచ్చైశ్చ వత్సే వత్స ఇతీరితమ్
కుమార్తెను బ్రహ్మదేవునికి అప్పగించిన తరువాత, రాజు, యోగులలో శ్రేష్ఠుడు, గట్టిగా ఏడుస్తూ, 'బిడ్డా! బిడ్డా!' అని పలికాడు.
క్వ యాసి త్యక్త్వా మద్గేహం శూన్యం క మలలోచనే । అహం యామి వనం ఘోరం త్వాం త్యక్త్వా జీవితో మృతః
'కమలాక్షి! నా ఇంటిని ఖాళీ చేసి, నువ్వు ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు? నేను ఈ భయంకరమైన అడవికి వెళ్తాను. నిన్ను వదిలి, నా ప్రాణం మృతమే.'
ప్రణమ్య పితరం కన్యా రుదన్తం మాతరం తథా । రుదతీం తాం రుదన్తీ సాఽప్యారురోహ రథం విధేః
తండ్రికి నమస్కరించి, తల్లి ఏడుస్తున్నదాన్ని చూసి, ఆ కుమార్తె కూడా ఏడ్చింది. తరువాత ఆమె బ్రహ్మదేవుని రథంపై ఎక్కింది.
గృహీత్వా చ సభార్యం చ పుత్రం ధాతా ముదాఽన్వితః । ప్రయయౌ బ్రహ్మలోకం చ దేవన్ద్రైర్మునిభిః సహ
తన భార్య, కుమారుడిని తీసుకొని, సృష్టికర్త బ్రహ్మదేవుడు ఆనందంతో, దేవతలు, మునులతో కలిసి బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లాడు.
బ్రాహ్మణాన్బోజయామాస సాఙ్గే మఙ్గలకర్మణి । దేవానపి చ సిద్ధాంశ్చ వాదయామాస దుందుభిమ్
బ్రాహ్మణులను పిలిచి, తన కుటుంబంతో కలిసి మంగళకార్యాలు జరిపాడు. దేవతలు, సిద్ధులను సత్కరించి, డుండు భీ మ్రోగించాడు.
నారదస్తు మునిశ్రేష్ఠో బాధితః పూర్వకర్మణా । యస్య యత్ప్రాక్తనం విప్ర దుర్లఙ్ధ్య కేన వార్యతే
కానీ నారదుడు, మునుల్లో శ్రేష్ఠుడు, తన పూర్వకర్మ వల్ల బాధపడుతున్నాడు. ఎవరి పూర్వవిధిని ఎవరు దాటి పోగలరు, బ్రాహ్మణా?
సురమ్యే పుష్పతల్పే చ సుగన్ధిచన్దనార్చితే । స రేమే రామయా సార్ధ బుబుధే న దివానిశమ్
అందమైన పుష్పాల మంచంపై, సుగంధి గంధంతో అలంకరించబడి, నారదుడు రామతో కలిసి సుఖంగా గడిపాడు. రాత్రింబవళ్ళు గడుస్తున్నాయన్న భావన లేకుండా ఉండిపోయాడు.
ఏవం కృత్వా వివాహం చ విరతో మునిసత్తమః । ఉవాస బ్రహ్మలోకేషు వటమూలే మనోహరే
ఇలా వివాహం జరిపిన తరువాత, ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు తపస్సు చేస్తూ, బ్రహ్మలోకాల్లోని ఆకర్షణీయమైన వటవృక్షం క్రింద నివసించాడు.
తత్రాఽఽజగామ నగ్నశ్చ ప్రజ్వలన్బ్రహ్మతేజసా । సనత్కుమారో భగవాన్సాక్షాచ్చ బాలకో యథా
అక్కడ, బ్రహ్మతేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, నగ్నంగా, బాలుడిలా ప్రత్యక్షంగా, భగవాన్ సనత్కుమారుడు వచ్చాడు.
సృష్టేః పూర్వశ్చ వయసా యథైవ పఞ్చహాయనః । అయూడోఽనుపనీతశ్చ వేదసంధ్యావిహీనకః
సృష్టికి ముందే ఉన్న వయస్సు ఉన్నా, ఐదు సంవత్సరాల బాలుడిలా కనిపించాడు. పెళ్లి కాలేదు, ఉపనయనం జరగలేదు, వేద సంధ్యావందనం చేయలేదు.
కృష్ణేతి మన్త్రం జపతి యస్య నారాయణో గురుః । అనన్తకాలకల్పం చ భ్రాతృభిశ్చ త్రిభిః సహ
అతడు 'కృష్ణ' మంత్రాన్ని జపిస్తూ, నారాయణుడు గురువుగా ఉన్నాడు. ముగ్గురు అన్నలతో కలిసి, అనేక యుగాలుగా తపస్సు చేస్తున్నాడు.
వైష్ణవానామగ్రణీశో జ్ఞానినాం చ గురోర్గురుః । ఆరాద్దృష్ట్వా నారాదస్తం భ్రాతరం చ సతాం వరమ్
విష్ణుభక్తుల్లో ప్రథముడు, జ్ఞానుల గురువులకు కూడా గురువు. నారదుని, అతని అన్నలను, సత్పురుషుల్లో శ్రేష్ఠులను చూసాడు.
సహసా శిరసా భూమౌ దణ్డవత్ప్రణనామ తమ్ । ఉవాచ నారదం బాలః ప్రహస్య పరమార్థకమ్
ఆ బాలుడు వెంటనే భూమిపై మోకాళ్లపై పడి ఆ మహాత్మునికి నమస్కరించాడు. చిరునవ్వుతో నారదునితో పరమార్థమైన మాటలు చెప్పాడు.
సనత్కుమార ఉవాచ అయే భ్రాతః కిం కరోషి కుశలం యువతీపతేః । స్త్రీపుంసోర్వర్ధతే ప్రేమ నిత్యం తన్నిత్యనూతనమ్
సనత్కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: 'అయ్యా సోదరా! నీవేమి చేస్తున్నావు? యువతుల అధిపతివి కదా! స్త్రీపురుషుల మధ్య ప్రేమ ఎప్పుడూ పెరుగుతూ, ప్రతి రోజు కొత్తగా ఉంటుంది.'
అర్గలం జ్ఞానమార్గస్య భక్తిద్వారకపాటకమ్ । మోక్షమార్గవ్యవహితం చిరం బన్ధనకారణమ్
అది జ్ఞానమార్గానికి అడ్డుగా నిలుస్తుంది, భక్తిద్వారానికి తాళంగా ఉంటుంది, మోక్షమార్గాన్ని దూరం చేస్తుంది, దీర్ఘకాల బంధానికి కారణమవుతుంది.
గర్భవాసస్య బీజం చ పరం నరకకారణమ్ । పీయూషబుద్ధ్యా గరలం భుఙ్క్తే పాపీ నరాధమః
అది గర్భవాసానికి విత్తనంగా, నరకానికి ప్రధాన కారణంగా ఉంటుంది. పాపులు అమృతంలా భావించి విషాన్ని తింటారు.