యచ్ఛ్రు తం ధర్మవక్త్రేణ తదుక్తం చ యథాగమమ్ । సుదుర్లభముపాఖ్యానం కిం భూయః శ్రోతుమిచ్ఛసి
నీకు ధర్మాన్ని వివరించే వాడు చెప్పిన ఆ అరుదైన కథను సంప్రదాయానుసారం వినావు. ఇంకా నీవు వినాలనుకునేది ఏమిటి?
ఇతి శ్రీబ్రహ్మo మహాo శ్రీకృష్ణజన్మఖo ఉత్తo నారదానాo స్యమన్తకమణిః హరణం నామ ద్వావింశత్యధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త మహాపురాణంలో, శ్రీకృష్ణ జన్మఖండంలో, నారదుని చేత స్యామంతక మణి దొంగతనం అనే నూట ఇరవై రెండవ అధ్యాయం పూర్తయ్యింది.
అథ త్రయోవింశత్యధికశతతమోఽధ్యాయః నారద ఉవాచ గణేశపూజనాఖ్యానం పురాణేషు చ దుర్లభమ్ । శ్రుతం తద్బ్రహ్మణో వక్త్రాత్సామాన్యం చ సమాసతః
ఇప్పుడు నూట ఇరవై మూడవ అధ్యాయం. నారదుడు ఇలా అన్నాడు: గణేశుని పూజ గురించి, పురాణాలలో కూడా దుర్లభమైన కథను, బ్రహ్మదేవుని నోటివద్దనుంచి సంక్షిప్తంగా విన్నాను.
మహిమానం గణపతేః సర్వబూజ్యేశ్వరస్య చ । వ్యాసేన శ్రోతుమిచ్ఛామి యోగీన్ద్రాణాం గురోర్గురోః
యోగులందరికీ గురువైన వ్యాసదేవుని నుండి, సమస్త భూతాలకు అధిపతియైన గణపతి మహిమను నేను పూర్తిగా వినాలని కోరుతున్నాను.
సిద్ధాశ్రమే మహాపూజ త్రైలోక్యస్థైః కృతా పురా । రాధామాధవయోస్తత్ర పునః సంమీలరం పురా
సిద్ధుల ఆశ్రమంలో, మూడువెళ్లలలో నివసించే వారు ఒకప్పుడు గొప్ప పూజ చేశారు. అక్కడే, రాధా-మాధవుల కలయిక కూడా పూర్వంలో జరిగింది.
అతీతే వర్షశతకే శ్రీదామ్నః శాపమోక్షణే । ఆదౌ చకార పూజాం చ సా చ రాధా కథం మునే
వంద సంవత్సరాల క్రితం, శ్రీదాముని శాప విమోచనం సమయంలో, మొదట రాధాదేవి అక్కడ పూజ చేసింది. ఆమే ఎలా పూజ చేసిందో చెప్పు మునివరా.
స్థితేషు చ సురేన్ద్రేషు బ్రహ్మవిష్ణుశివాదిషు । నాగేన్ద్రే చ స్థితే శేషే నాగేషు చ మహత్సు చ
అప్పుడు దేవేంద్రులు, బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు మొదలైన వారు, నాగేంద్రుడు శేషుడు, ఇతర గొప్ప నాగులు అక్కడ ఉన్నారు.
రాజేన్ద్రేషు చ భూమౌ చ బలిష్ఠేష్వసురేషు చ । గన్ధర్వేషు చ రక్షఃసు చాన్యేషు బలవత్సు చ
భూమిపై రాజాధిరాజులు, బలమైన అసురులు, గంధర్వులు, రాక్షసులు, ఇంకా ఇతర శక్తివంతులు అక్కడ ఉన్నారు.
విస్తరేణ మహాభాగ తన్మే వ్యాఖ్యాతుమర్హసి
ఓ మహాభాగ్యవంతుడా! ఈ సంగతులన్నీ నాకు విస్తృతంగా వివరించాలి.
నారాయణ ఉవాచ త్రేలోక్యే పృథివీ ధన్యా మాన్యా పుణ్యవతీ సతీ । తత్ర భారతవర్షం చ కర్మణాం ఫలదం శుభమ్
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: మూడు లోకాలలో భూమి ధన్యమైనది, గౌరవనీయమైనది, పుణ్యవంతమైనది, పవిత్రమైనది. అందులో భారతవర్షం మంచి ఫలితాలను ఇచ్చే కర్మభూమి.
ధన్యం యశస్యం పూజ్యం చ పుణ్యక్షేత్రే చ భారతే । సిద్ధాశ్రమం మహాపుణ్యక్షేత్రం మోక్షప్రదం శుభమ్
భారతదేశం ధన్యమైనది, కీర్తివంతమైనది, పూజ్యమైనది, పుణ్యక్షేత్రాలలో అగ్రగణ్యమైనది. అక్కడ సిద్ధాశ్రమం ఉంది, అది మహాపుణ్యక్షేత్రం, మోక్షాన్ని ప్రసాదించే పవిత్ర స్థలం.
సనత్కుమారో భగవాంస్తత్ర సిద్ధో బభూవ హ । స్వయం విధాతా తత్రైవ తప్త్వా సిద్ధో బభూవ హ
అక్కడ భగవంతుడు సనత్కుమారుడు సిద్ధుడయ్యాడు. అక్కడే సృష్టికర్త తాను తపస్సు చేసి సిద్ధిని పొందాడు.
యోగీన్ద్రాశ్చ మునీన్ద్రాశ్చ సిద్ధేన్ద్రాః కపిలాదయః । శతక్రన్తూన్మహేన్ద్రశ్చ తత్ర కృత్వా బభూవ హ
అక్కడ యోగీశ్వరులు, మునీశ్వరులు, సిద్ధులు, కపిలుడు మొదలైన వారు, శతక్రతువు అయిన ఇంద్రుడు కూడా తపస్సు చేసి సిద్ధులయ్యారు.
తేన సిద్ధాశ్రమం నామ సర్వేషామపి దుర్లభమ్ । అధిష్ఠానం గణేశస్య తత్రేవ సతతం మునే
అందుకే ఆ స్థలాన్ని సిద్ధాశ్రమం అని అంటారు. అది అందరికీ దుర్లభమైనది. అక్కడే గణేశుని స్థానం ఎప్పుడూ ఉంటుంది, మునివరా.
అమూల్యరత్ననిర్మాణగణేశప్రతిమాం శుభామ్ । వైశాఖ్యాం పూర్ణిమాయాం చ పూజాం కుర్వన్తి దేవతాః
వైశాఖ పూర్ణిమ రోజున, అమూల్యమైన రత్నాలతో తయారైన గణేశుని మూర్తిని దేవతలు పవిత్రంగా పూజిస్తారు.
నాగాశ్చ మానవాశ్చైవ దైత్యా గన్ధర్వరాక్షసాః । సిద్ధేన్ద్రాశ్చ మునీన్ద్రాశ్చ యోగీన్ద్రాః సనకాదయాః
అక్కడ నాగులు, మనుషులు, దైత్యులు, గంధర్వులు, రాక్షసులు, సిద్ధాధిపతులు, మునీశ్వరులు, సనకాది యోగీశ్వరులు పూజ చేస్తారు.
తత్రాఽఽజగామ శంభుశ్చ పార్వత్వా సహ శంకరః । సగణః కార్తికేయశ్చ స్వయం బ్రహ్మా ప్రజాపతిః
అక్కడ శంభుడు పార్వతితో కలిసి వచ్చాడు, శంకరుడు తన గణాలతో, కార్తికేయుడు, స్వయంగా బ్రహ్మ ప్రజాపతి కూడా వచ్చారు.
తత్రాఽఽజగామ శేషశ్చ నాగేన్ద్రైః సహ సత్వరమ్ । తజ్ఞాఽఽజగ్ముః సురాః సర్వే మనవో మృనయస్తథా
అక్కడ శేషుడు నాగేంద్రులతో కలిసి త్వరగా వచ్చాడు. అక్కడకు దేవతలందరూ, మనువులు, పితృదేవతలు కూడా వచ్చారు.
ఆజగ్ముస్తే నృపాః సర్వే పూజార్థం హృష్టమానసాః । ఆయయౌ భగవాన్కృష్ణో ద్వారకావాసిభిః సహ
అందరు రాజులు ఆనందంతో పూజ కోసం వచ్చారు. ద్వారకలో నివసించే వారితో కలిసి భగవాన్ కృష్ణుడు కూడా అక్కడికి వచ్చాడు.
ఆజగామ తథా నన్దః సార్ధం గోకులవాసిభిః । గోపీత్రిశతకోటీభిర్గోలోకవాసిభిః సహ
అలాగే నందుడు గోకులంలో నివసించే వారితో పాటు వచ్చాడు. అతనితో పాటు ముప్పై కోట్ల గోపికలు, గోలొకంలో నివసించే వారు కూడా వచ్చారు.
గచేన్ద్రకోటితుల్యాభిర్బలిష్ఠాభిః సహాఽఽలిభిః । ఆయయౌ సున్దరీ రాధా కృష్ణప్రాణాధిదేవతా
అనేక ఇంద్రుల వలె ప్రకాశించే, బలమైన స్నేహితులతో కూడిన అందమైన రాధా, కృష్ణుని ప్రాణాధిదేవత, అక్కడికి వచ్చింది.
రాసేశ్వరీ సురసికా శతవర్షే గతే సతి । సుస్నాతా ముదతీ శుద్ధా ధృత్వా ధౌతే చ వాససీ
రాసలీలకు అధిపతిగా, దేవతలకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే రాధా, వంద సంవత్సరాలు గడిచిన తర్వాత స్నానం చేసి, హర్షంతో, పవిత్రంగా, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించింది.
సంయతా సా నిరాహారా గత్వా చ మణిమణ్డపమ్ । సుప్రక్షాలితపాదాబ్జా కాన్తా భువనపావనీ
ఆమె నియమంగా ఉపవాసం చేసి, మణిమంటపానికి వెళ్లింది. తన పద్మపాదాలను బాగా కడిగి, లోకాలను పవిత్రం చేసే ప్రియురాలిగా ప్రకాశించింది.
శ్రీకృష్ణప్రీతికామాఽథ సుసంకల్పం విధాయ చ । గఙ్గోదకేన హేరమ్బం స్నాపయామాస భక్తితః
శ్రీకృష్ణుని ఆనందాన్ని కోరుతూ, దృఢ సంకల్పంతో, గంగాజలంతో హేరంబుని (గణేశుడు) భక్తితో స్నానం చేయించింది.
ధ్యార్న చ సామవేదోక్తం చకార శుక్లపుష్పతః । మాతా చతుర్ణాం వేదానాం వసోశ్చ జగతామపి
ఆమె సామవేదంలో చెప్పిన విధంగా, తెల్ల పువ్వులతో ధ్యానం చేసింది. ఆమె నలుగురు వేదాలకు, వసువుకు, జగత్తుకు తల్లి.
బుద్ధిరూపా భగవతీ జ్ఞానినాం జననీ పరా । ధ్యానాత్మకం స్వపుస్రం తం పరం ధ్యానం చకార సా
జ్ఞానరూపిణిగా, జ్ఞానులకు పరమ తల్లిగా ఉన్న భగవతీ, ధ్యానస్వరూపుడైన తన కుమారునిపై పరమ ధ్యానం చేసింది.
శర్వం లమ్బోదరం స్థూలం జ్వలన్తం బ్రహ్మతేజసా । గజవక్త్రం వహ్నివర్ణమేకదన్తమనన్తకమ్
శర్వుడిని, లంబోదరుడిని, విస్తారంగా, బ్రహ్మ తేజంతో ప్రకాశించే, ఏనుగు ముఖం, అగ్ని వర్ణం, ఒక దంతం, అనంతుడైన వాడిని ఆమె ధ్యానం చేసింది.
సిద్ధానాం యోగినామేవ జ్ఞానినాం చ గురోర్గురుమ్ । ధ్యాతం మునీన్ద్రైర్దేవేన్ద్రైర్బ్రహ్మేశశేషసంజ్ఞకైః
సిద్ధులు, యోగులు, జ్ఞానులకు గురువులైన గురువును, మునులూ, దేవేంద్రుడూ, బ్రహ్మ, ఈశుడు, శేషుడు వంటి వారు ధ్యానం చేస్తారు.
సిద్ధేన్ద్రైర్మునిభిః సద్భిర్భగవన్తం సనాతనమ్ । బ్రహ్మస్వరూపం పరమం మఙ్గలం మఙ్గలాలయమ్
ఉత్తమ సిద్ధులు, మునులు, సద్భావన కలవారు, శాశ్వతుడైన భగవంతుణ్ణి, బ్రహ్మస్వరూపుడిని, పరమ మంగళాన్ని, మంగళాల నివాసాన్ని ధ్యానం చేస్తారు.
సర్వవిఘ్నహరం శాన్తం దాతారం సర్వసంపదామ్ । భవాబ్ధిమాయాపోతేన కర్ణధారం చ కర్మిణామ్
అతడు అన్ని విఘ్నాలను తొలగించేవాడు, శాంతుడూ, అన్ని సంపదలను ప్రసాదించేవాడు, భవసాగరాన్ని మాయా నౌకతో దాటించేవాడు.