గదాం చిక్షేప రాజా స ప్రలయాగ్నిశిఖోపమామ్ । కృష్ణాఙ్గస్పర్శమాత్రేణ బభఞ్జ చ క్షణేన చ
రాజు ప్రళయాగ్ని లాంటి గదను విసిరాడు. అది కృష్ణుని శరీరాన్ని తాకిన వెంటనే, ఒక్క క్షణంలోనే పగిలిపోయింది.
శూలం చిక్షేప ముసలం చ పరశుం తథా । కృష్ణాఙ్గస్పర్శమాత్రేణ బభఞ్జ చ క్షణేన చ
అతడు శూలం, ముసలం, పరశును కూడా విసిరాడు. అవన్నీ కృష్ణుని శరీరాన్ని తాకగానే, ఒక్క క్షణంలోనే పగిలిపోయాయి.
ధనుశ్చిక్షేప ఖఙ్గం చ కాలరూపం సుదారుపామ్ । కృష్ణాఙ్గస్పర్శమాత్రేణ బభఞ్జ చ క్షణేన చ
అతడు ధనుస్సును, ఖడ్గాన్ని కూడా కాలరూపంలో భయంకరంగా విసిరాడు. అవి కృష్ణుని శరీరాన్ని తాకగానే, ఒక్క క్షణంలోనే పగిలిపోయాయి.
దృప్ట్వా నిరస్త్రం రాజనమిత్యువాచ కృపానిధిః । గృహం గత్వా సుతీక్ష్ణం చ మిత్రాస్త్రమానయేతి చ
రాజు ఆయుధాలు లేకుండా పోయినదాన్ని చూసి, కృపాసముద్రుడు ఇలా అన్నాడు: ఇంటికి వెళ్లి, మిత్రబలమైన ఆయుధాన్ని తీసుకురా.
శ్రృగాల ఉవాచ నాఽఽత్మాఽఽకాశోఽస్త్రవిద్ధశ్చ కిం యుద్ధమాత్మనా సహ । మాముద్ధర భవాబ్ధేశ్చ ధరోద్ధారణకారణ
శృగాలుడు ఇలా అన్నాడు: ఆత్మను, ఆకాశాన్ని ఆయుధాలతో గాయపరచలేరు. మరి, తనతో తానే యుద్ధం చేయడం ఎందుకు? భువిని ఎత్తినవాడా! నన్ను ఈ సంసారసముద్రం నుండి రక్షించు.
భవార్బ్ధి విషమం నాథ విషయం చ విషాధికమ్ । ఛిన్ధి మే నిగడం మాయాం మోహజాలం స్వకర్మణః
ప్రభూ! ఈ సంసారసముద్రం చాలా ప్రమాదకరం. ఇంద్రియవిషయాలు విషం కన్నా ఎక్కువ హానికరం. నా మాయా బంధాన్ని, మోహపు వలయాన్ని, నా కర్మఫలాన్ని కత్తిరించు.
కర్మణామీశ్వరస్త్వం చ విధాతా ఘాతురేవ చ । దాతా శుభఫలానాం చ ప్రదాతా సర్వసంపదామ్
కర్మలకు నీవే అధిపతి, సృష్టికర్త, సంహారకుడవు. మంగళకరమైన ఫలితాలను, సమస్త ఐశ్వర్యాలను ప్రసాదించేవాడవు.
కారణం ప్రాక్తనానాం చ తేషాం చ ఖణ్డనే క్షమః । యామి గేహం చ వైకుణ్ఠం తవైవ ద్వారసప్తమమ్
పూర్వజన్మ కర్మలకు నీవే కారణం, వాటిని నశింపజేయగలవు. నేను నీ ఇంటికి, వైకుంఠానికి, నీ ఏడవ ద్వారానికి వెళ్తున్నాను.
త్యక్త్వా చ నశవరం దేహం ప్రాకృతం పాఞ్చభౌతికమ్ । మిత్రస్య స్తవనం శ్రుత్వా వచనం చ సుధోపమమ్
పాంచభౌతికమైన, నశించిపోవాల్సిన దేహాన్ని విడిచిపెట్టి, మిత్రుని స్తోత్రాన్ని, అమృతానికి సమానమైన మాటలను విన్నాడు.
రురోద సమరే తత్ర కృపయా చ కృపానిధిః । బభూవ తత్ర సహసా కృష్ణనేత్రాశ్రుబిన్దునా
అక్కడ యుద్ధభూమిలో అతడు కన్నీళ్లు పెట్టాడు. కృపాసముద్రుడైన కృష్ణుడు కూడా కరుణతో ఏడ్చాడు. ఒక్కసారిగా కృష్ణుని కన్నుల నుండి ఒక కన్నీటి బొట్టు అక్కడ పడింది.
దివ్యం బిన్దుసరో నామ్ తీర్థానాం ప్రవరం పరమ్ । తత్తోయస్పర్శమాత్రేణ జీవన్ముక్తో భవేన్నరః
అక్కడ దివ్యమైన బిందుసరోవరం అనే తీర్థం ఏర్పడింది. అది తీర్థాలలో అగ్రగణ్యమైనది. ఆ జలాన్ని తాకినవాడు జీవన్ముక్తుడవుతాడు.
శ్రీభగవానువాచ కథమేతాదృశీ బుద్ధిర్మిత్ర తే నిర్మలం మనః । దూతద్వారా కథం చౌక్తం నిష్ఠురం దారుణం వచః
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: మిత్రమా! నీకు ఇలాంటి నిర్మలమైన బుద్ధి ఎలా కలిగింది? దూత ద్వారా ఇంత కఠినమైన, హింసకరమైన మాటలు ఎలా వచ్చాయి?
శృగాల ఉవాచ ఏవముక్తో మయా త్వం చ తేన క్రోధాదిహాఽఽగతః । అన్యథా దుర్లభం నాథ స్వప్నేఽపి తవ దర్శనమ్
శృగాలుడు ఇలా అన్నాడు: నేను ఇలా చెప్పినందువల్ల నీవు కోపంతో ఇక్కడికి వచ్చావు. లేనిపక్షంలో, ప్రభూ! నీ దర్శనం కలగడం కలలో కూడా దుర్లభమే.
ఏతస్మిన్నన్తరే యోగాద్దేహం త్యక్త్వా చ ప్రాకృతమ్ । దృష్ట్వా కృష్ణం చ యానేన వైకుష్ఠం ప్రయయౌ ముదా
అంతలోనే, యోగబలంతో తన సహజ దేహాన్ని విడిచిపెట్టి, కృష్ణుణ్ని దర్శించి, పరమానందంతో వైకుంఠానికి దివ్యవాహనంలో వెళ్లిపోయాడు.
సప్తతాలప్రమాణం చ జ్యోతిస్తత్ర మహోల్బణమ్ । పద్మైః పద్మార్చితం పాదపద్మం నత్వా జగామ హ
అక్కడ ఏడు తాళపత్రాలంత ఎత్తైన గొప్ప వెలుగు ప్రకాశించేది. ఆ వెలుగును పద్మాలతో పూజించారు. ఆ పాదపద్మాలకు నమస్కరించి, అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాడు.
గత్వా చ ద్వారకాం కృష్ణో నత్వా చ పితరం ప్రసూమ్ । శ్రీకృష్ణః సగణః శీఘ్రం దృష్ట్వా చ పరమాద్భుతమ్
తర్వాత ద్వారకకు వెళ్లి, కృష్ణుడు తన తండ్రి తల్లికి నమస్కరించాడు. శ్రీకృష్ణుడు తనతో ఉన్నవారితో కలిసి, అక్కడ ఒక అద్భుతమైన దృశ్యాన్ని త్వరగా చూశాడు.
ప్రఫుల్లవదనః శ్రీమాన్ద్వారకాభిముఖం యయౌ । జగామ రుక్మణీగేహం పుష్పజన్దనవాసితమ్
ప్రసన్నమైన ముఖంతో, మహిమాన్వితుడు ద్వారక వైపు సాగాడు. పుష్పాలు, గంధపు వాసనతో పరిమళించిన రుక్మిణి ఇంటికి వెళ్లాడు.
పుష్పచన్దనతల్పే చ నక్తం రేమే తయా సహ । మూర్చ్ఛం సంప్రాప స భైష్మీ కృష్ణం కృత్వా స్వవక్షసి
పుష్పాలు, గంధపు తలపైన రాత్రి సమయంలో ఆమెతో కలిసి ఆనందంగా గడిపాడు. భైష్మీ, కృష్ణుణ్ని తన వక్షసిపై ఆలింగనం చేసుకుని మూర్ఛ పోయింది.
ఇతి శ్రీబ్రహ్మo మహాo శ్రీకృష్ణజన్మఖo ఉత్తo నారదనాo శృగాలవాసుదేవ- మోక్షణం నామైకవింశత్యధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త మహాపురాణంలో శ్రీకృష్ణ జన్మవిభాగంలో నారదుడు చెప్పిన శృగాల వాసుదేవుని మోక్షం అనే నూరొకటవ అధ్యాయం ముగిసింది.
అథ ద్వావింశత్యధికశతతమోఽధ్యాయః నారద ఉవాచ సర్వాసాం రమణీనాం చ కృష్ణేన పరమాత్మనా । సముద్వాహశ్చ కథితస్త్వయా భగవతా ముదా
ఇప్పుడు నూరిరవయ్యవ అధ్యాయం ప్రారంభమవుతుంది. నారదుడు ఇలా అన్నాడు: ప్రభూ! కృష్ణుడు పరమాత్ముడిగా అన్ని స్త్రీలను పెళ్లి చేసుకున్న కథను మీరు ఆనందంగా వివరించారు.
స్యమన్తకస్య చ మణేరుపాఖ్యానమభీప్సితమ్ । తన్న శ్రుతం మహాభాగ తన్మాం వ్యాఖ్యాతుమర్హసి
స్యమంతక మణి కథ కూడా తెలుసుకోవాలని ఉంది. అదివరకు నేను వినలేదు. మహాభాగ్యవంతుడా, దయచేసి నాకు ఆ కథను వివరించండి.
నారాయణ ఉవాచ భాద్రశుక్లచతుర్థ్యాం చ తారకాం హృత్వాఞ్ఛశీ । తాం తత్యాజ స కృష్ణాయాం గురుస్తాం చ గృహీతవాన్
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: భాద్రపద శుక్ల చతుర్థి రోజున, చంద్రుడు తారను తీసుకెళ్లి, ఆమెను వదిలేసి కృష్ణా వద్దకు వెళ్లాడు. ఆ తర్వాత గురువు తారను తిరిగి తీసుకున్నాడు.
గురుణా భర్త్సితా తారా మగర్భా లజ్జితా సతీ । శశాప లజ్జయా కోపాచ్చన్ద్రం కామాతురం పురా
గురువు మందలించగా, తార సతీ స్వభావంతో, గర్భవతిగా, సిగ్గుతో కూడి, కోపంతో, పూర్వం చంద్రుణ్ని కామాసక్తుడని శపించింది.
తారోవాచ భవ శాపకలంకీ త్వం యస్త్వాం పశ్యతి దేహభృత్ । పాపం దృష్ట్వా స పాపీ చ కలంకీ చ భవిష్యతి
తార ఇలా అనింది: 'నీ మీద శాపకళంకం కలగాలి! నిన్ను ఎవరైనా చూడగలిగితే, వాళ్లు కూడా నీ బొడ్డు చూసి పాపులు, కలంకితులు అవుతారు.'
ఇతి శ్రుత్వా స చన్ద్రశ్చ నారాయణసరోవరే । నారాయణతపస్తప్త్వా ముమోచ కృతపాతకాత్
అది విని, చంద్రుడు నారాయణ సరస్సుకు వెళ్లాడు. నారాయణునికి తపస్సు చేసి, తన చేసిన పాపం నుండి విముక్తి పొందాడు.
తపఃక్లిష్టం చ తం దృష్ట్వా భగవాన్పురుషోత్తమః । తమువాచ మహాభీతం కృపయా చ కృపానిధిః
తపస్సు వల్ల క్షీణించిన చంద్రుణ్ని చూసి, భగవంతుడు, దయామయుడు, భయంతో ఉన్న అతనితో కరుణతో మాట్లాడాడు.
శ్రీభగవానువాచ ముక్తో భవ కలంకీ త్వం సర్వకాలం కలానిధే । శాపస్థానం తారకాయా భాద్రే మాసి సితాసితే
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: 'నీవు శాపకలంకితుడైనా, ఎప్పటికీ కాంతుల నిధివై విముక్తుడవు. తార శాపం భాద్రపద మాసంలో, శుక్ల, కృష్ణ పక్షాల్లో ఉంటుంది.'
చతుర్థ్యాముదితం చన్ద్రం యస్తు పశ్యతి కామతః । తం యాతి తత్కలఙ్కశ్చ స కలంకీ భవిష్యతి
'భాద్ర మాసంలో చతుర్థి రోజున ఉదయించిన చంద్రుణ్ని ఎవరు కోరికతో చూస్తే, వారికీ ఆ కలంకం కలుగుతుంది; వారు కూడా కలంకితులవుతారు.'
హరిణా దీయతే తాలే భాద్రే మాసి సితాసితే । చతుర్థ్యాముదితశ్చన్ద్రో నేక్షితవ్యః కదాచన
'హరిణం చెప్పిన కథ ప్రకారం, భాద్ర మాసంలో శుక్ల లేదా కృష్ణ చతుర్థి రోజున ఉదయించిన చంద్రుణ్ని ఎప్పుడూ చూడకూడదు.'
స్వయం దృష్ట్వా స్వవాక్యం చ పాలనం కర్తుమర్హతి । భాద్రే చన్ద్రం చతుర్థ్యాం తు స కలంకీ బభూవ హ
'తానే చూసినవాడు, తన మాటను తప్పకుండా పాటించాలి. అందుకే భాద్ర మాసంలో చతుర్థి రోజున చంద్రుడు కలంకితుడయ్యాడు.'