మహాదేవ ఉవాచ త్వయా యధక్తం దేవేశి సర్వ వేదోక్తమీప్సితమ్ । అయుక్తముపహాస్యం వ సమరం పరమాత్మనా
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు: దేవతల దేవీ, నువ్వు చెప్పింది అన్నీ వేదోక్తమైనవి, మనసుకు హర్షకరమైనవి. పరమాత్మతో యుద్ధం చేయడం అనుచితమైనది, హాస్యాస్పదమైనది.
బాణో దదాతు కన్యాం దాం స్వర్ణభూషణభూషితామ్ । సామఞ్జస్యం యశస్యం చ శుభదం సర్వకర్మసు
బాణుడు తన కుమార్తెను బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించి పెళ్లి ఇవ్వాలి. అలా చేస్తే, అందరికీ శుభం, కీర్తి, సౌఖ్యం కలుగుతుంది.
న దదాతి యదా బాణో హిరణ్యకశిపోః ప్రజా । యుద్ధే పరాఙ్ముఖో భీతో భగవత్యయశస్కరః
హిరణ్యకశిపుని వంశస్థుడైన బాణుడు కుమార్తెను ఇవ్వకపోతే, యుద్ధంలో భయపడి వెనక్కి తగ్గి, భగవంతునికి అపకీర్తి తేవచ్చు.
బాణో గచ్ఛతు సంనాహీ రణశాస్రవిశారదః । పశ్చాచ్చా ఽఽగమనం కుర్మో వయం సాంనాహికాః శివే
బాణుడు యుద్ధ విద్యలో నిపుణుడై, ఆయుధాలతో సిద్ధంగా వెళ్లాలి. తరువాత మనం యుద్ధానికి అనుగుణంగా తిరిగి వస్తాం, ఓ శివా.
ఉవాచ బాణం తాం దాతుం స చ న స్వీచకార హ । దుర్గా తం బోధయామాస న బుబోధ చ సద్వచః
బాణుడికి కుమార్తెను ఇవ్వమని చెప్పినా, అతడు ఒప్పుకోలేదు. దుర్గాదేవి అతడిని బుద్ధి చెప్పినా, అతడు మంచి మాటలు వినలేదు.
ఏతస్మిన్నన్తరే తాం చ సభామేవ మహోరమామ్ । ఆజగామ మహాధర్మో బలిశ్చ వైష్ణవాగ్రణీః
అంతలోనే ఆ మహాసభలో మహాధర్ముడు, వైష్ణవులలో ప్రముఖుడైన బలిచక్రవర్తి వచ్చారు.
రథం లత్నేన్ద్రనిర్మాణం సమారుహ్య మహాబలః । ప్రతప్తైః సప్తభిర్దైత్యైః సేవితః శ్వేతచామరైః
దేవశిల్పి త్వష్ట్రు తయారుచేసిన రథాన్ని ఎక్కి, మహాబలుడు ఏడుగురు దైత్యులు తెల్ల చామరాలతో సేవ చేస్తూ ఆయన వెంటే ఉన్నారు.
దైత్యేన్ద్రాణాం సప్తలక్షైరావృతః పరమాస్త్రవిత్ । అవరుహ్య రథాత్తూర్ణం గణేశం చ శివాం శివామ్
ఏడు లక్షల దైత్యాధిపతులు, శ్రేష్ఠ ఆయుధజ్ఞులు ఆయన చుట్టూ ఉన్నారు. వెంటనే రథం నుండి దిగిపోగా, గణేశుడు, శివుడు, పార్వతీదేవి వద్దకు వచ్చాడు.
ప్రణమ్య కార్తికేయం చ స ఉవాస చ సంసది । ఉత్తస్థురారాత్తం దృష్ట్వా తే సర్వే శంకరం వినా
కార్తికేయునికి నమస్కరించి సభలో కూర్చున్నాడు. అతడిని చూసి అందరూ లేచారు, శంకరుడు తప్ప.
మహాదేవ ఉవాచ భగవంశ్చతురస్త్వం చ ప్రదాతా సర్వసంపదామ్ । అయం హి పరమో లాభో వైష్ణవానాం సమాగమః
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు: ప్రభూ! నీవు చతురుడు, అన్ని ఐశ్వర్యాలను ప్రసాదించేవాడు. వైష్ణవులకు నీ సాంగత్యమే గొప్ప లాభం.
తీర్థాన్యపి చ పూతాని వైష్ణవస్పర్శమాత్రతః । సర్వేషామాశ్రమాణాం చ పూజితో బ్రాహ్మణః శుచిః
వైష్ణవుని స్పర్శతోనే తీర్థాలు పవిత్రమవుతాయి. అన్ని ఆశ్రమాల్లో పవిత్రమైన బ్రాహ్మణుడు పూజించబడతాడు.
తతోఽధికః పూజితోఽపి బ్రాహ్మణో యది వైష్ణవః । న హి పూతం చ పశ్యమి వైష్ణవబ్రాహ్మణాత్పరమ్
వైష్ణవుడు అయిన బ్రాహ్మణుడిని పూజించడం ఇంకా గొప్పది. వైష్ణవ బ్రాహ్మణునికంటే పవిత్రమైనది నేను చూడలేదు.
స పూతః పవనాదేవ స పూతశ్చ హుతాశానాత్ । తీర్థేమ్యోఽపి చ సర్వేభ్యో బిభేతి చ తతః సురః
అతడు గాలితో పవిత్రమవుతాడు, అగ్నితో పవిత్రమవుతాడు. అన్ని తీర్థాలకన్నా అతడు మిన్న. దేవతలు కూడా అతడిని గౌరవిస్తారు.
న హి పాపాని తద్దేహే వహ్నౌ శుష్కతృణాదివత్
వైష్ణవుని శరీరంలో పాపాలు, ఎండిన గడ్డి అగ్నిలో కాలిపోవడంలా నశించిపోతాయి.
బలిరువాచ కథం స్తౌషి జగన్నాథ భృత్యమస్తవ్యమీశ్వరః । ప్రదత్తం పరమేశ్వర్య త్వయా నాథ సుదుల్రభమ్
బలి ఇలా అన్నాడు: జగన్నాథా! భృత్యుడిని నీవే ఎందుకు పొగుడుతున్నావు? పరమేశ్వరా! నీవిచ్చిన వరం చాలా అరుదైనది.
అధునా స్థాపితో దైవాత్సర్వాధః సుతలేఽపి చ । ఇన్ద్రాయ దత్తమైశ్వర్య మత్తో భక్తాత్సురేశ్వర
ఇప్పుడు దైవకృప వల్ల నేను సుతలలో అందరికన్నా తక్కువగా ఉన్నాను. ఇంద్రుడికి వచ్చిన ఐశ్వర్యం నా భక్తి వల్లే వచ్చింది, దేవతాధిపతీ!
త్వయా వామనరూపేణ సర్వరూపోఽసి సర్వతః । బాణం బోధయ భద్రం చ మమ ప్రాణాత్మజం పరమ్
వామనరూపంలో నీవు అన్నిరూపాలవాడవు, అన్నిచోట్ల ఉన్నవాడవు. నా ప్రాణప్రియమైన బాణుడిని జాగృతం చేసి, అతడికి మంగళం కలిగించు.
ఆత్మనా సహ యుద్ధం చ దేవేష్వపి విగర్హితమ్ । ఇత్యుక్త్వా చ శివం నత్వా శిరసా ప్రణనామ తమ్
తనతో తానే యుద్ధం చేయడం దేవతల్లో కూడా నిందించబడుతుంది. ఇలా చెప్పి శివునికి తలవంచి నమస్కరించాడు.
సామవేదోక్తస్తోత్రేణ తుష్టావ పరమేశ్వరమ్ । పులకాఞ్చితసర్వాఙ్గః సాశ్రునేత్రోఽతివిహ్వలః
సామవేదంలో చెప్పిన స్తోత్రంతో పరమేశ్వరుణ్ణి స్తుతించాడు. ఆనందంతో అంతటా రోమాంచనం, కన్నీళ్లు కళ్లు నిండాయి, హృదయం ఉప్పొంగింది.
ధ్యాయమానశ్చ నిత్యం యో హృత్పద్మే సుమనోహరే । శుక్రేణ దత్తం మన్త్రం చ జప్త్వా చైకాదశాక్షరమ్
అతడు ఎప్పుడూ హృదయ పద్మంలో అందమైన స్వామిని ధ్యానిస్తూ, శుక్రుడు ఇచ్చిన పదకొండు అక్షరాల మంత్రాన్ని జపించాడు.
బలిరువాచ అదిత్యాః ప్రార్థనేనైవ మాతుర్దేవ్యా వ్రతేన చ । పురా వామనరూపేణ త్వయాఽహం వఞ్చితః ప్రభో
బలి ఇలా అన్నాడు: ఆదిత్యమ్మవారు ప్రార్థనతో, దేవీమాత వ్రతంతో, వామనరూపంలో నీవు నన్ను ఒకప్పుడు మోసగించావు ప్రభూ!
సంపద్రూపా మహాలక్ష్మీర్దత్తా భక్తాయ భక్తితః । శక్రాయ మత్తో భక్తాయ భ్రాత్రే పుణ్యవతే ధ్రువమ్
సంపదరూపమైన మహాలక్ష్మి, భక్తికి భక్తిగా, నా భక్తుడైన ఇంద్రుడికి, నా సత్ప్రవర్తన కలిగిన అన్నకు ఇచ్చారు.
అధునా మమ పుత్రోఽయం బాణః శంకరకింకరః । ఆరాచ్చ రక్షితః సోఽపి తేనైవ భక్తబన్ధునా
ఇప్పుడు నా కుమారుడు బాణుడు శంకరుని సేవకుడు. అతడిని కూడా ఆ భక్తులకు మిత్రుడైనవాడు దూరం నుంచే రక్షించాడు.
పరిపుష్టశ్చ పార్వత్యా యథా మాత్రా సుతస్తథా । గృహీతవాంశ్చ తత్కన్యాం బలేన యువతీం సతీమ్
పార్వతీ తల్లి తన కుమారుడిని పోషించినట్లే, బాణుడిని పోషించింది. బలవంతంగా అతడు ఆ సతీమంతుడైన యువతిని పెళ్లి చేసుకున్నాడు.
సముద్యతశ్చ తం హన్తుం కార్తికేనాపి వారితః । ఆగతోఽసి పునర్హన్తుం పౌత్రస్య దమనే క్షమః
నీవు అతన్ని సంహరించేందుకు లేచి వచ్చావు, కానీ కార్తికేయుడే నిన్ను ఆపాడు. ఇప్పుడు మళ్లీ వచ్చి, నీ మనవడిని జయించగలవు.
సర్వాత్మనశ్చ సర్వత్ర సమభావః శ్రుతౌ శ్రుతః । కరోషి జగతాం నాథ కథమేవం వ్యతిక్రమః
ప్రతి చోటా, ప్రతి మనిషిలో సమానభావం ఉండాలని శాస్త్రాలలో చెప్పబడింది. జగన్నాధా, అలాంటప్పుడు నీవు ఇలా ఎందుకు అతిక్రమం చేస్తున్నావు?
త్వయా చ నిహతో యో హి తస్య కో రక్షితా భువి । సుదర్శనస్య తేజో హి సూర్యకోటినిభం పరమ్
నీవు సంహరించినవారికి ఈ భూమిపై ఎవరు రక్షకులు? నీ సుదర్శన చక్రం వెలుగు కోటి సూర్యుల్లా ప్రకాశిస్తుంది.
కేషాం సురాణామస్త్రేణ తదేవ చ నివారితమ్ । యథా సుదర్శనం చైవమస్త్రాణాం ప్రవరం వరమ్
దేవతల్లో ఎవరు ఆ ఆయుధాన్ని తట్టుకోగలరు? సుదర్శనం ఆయుధాల్లో శ్రేష్ఠమైనదిగా ఉన్నట్లే, అది అందరికన్నా గొప్పది.
తథా భవాంశ్చ దేవానాం సర్వేషామీశ్వరః పరః । యథా భవాంస్తథా కృష్ణో విధాతా వేధసామపి
అలాగే, నీవు దేవతలందరికీ పరమేశ్వరుడవు. నీవెలా ఉన్నావో, అలా కృష్ణుడు కూడా సృష్టికర్తలకు సృష్టికర్త.
విష్ణుః సత్త్వగుణాధారః శివః సత్త్వాశ్రయస్తథా । స్వయం విధాతా రజసః సృష్టికర్తా పితామహః
విష్ణువు సత్వగుణానికి ఆధారంగా ఉన్నాడు, శివుడు కూడా సత్వంలోనే నిలిచాడు. బ్రహ్మదేవుడు రాజోగుణానికి కారణమైన సృష్టికర్త.