మహాదేవ ఉవాచ గణేశ్వర మహాభాగ శ్రూయతాం వచనం మమ । హితం తథ్యం నీతిసారం పరిణామసుఖావహమ్
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ గణాధిపతీ, మహాభాగుడా! నా మాట విను. ఇది నీకు మేలు చేసే, నిజమైన, నీతి సారం కలిగి, చివరికి సుఖాన్ని ఇచ్చే మాట.
అసంఖ్యవిశ్వసంఘం చ సర్వ కృష్ణాత్మజం సుతమ్ । కృష్ణం జానీహి యత్కార్యం కారణానాం చ కారణమ్
అనేక ప్రపంచ సమూహాలన్నింటినీ కలిగి ఉన్నవాడు, అందరి కుమారుడైన కృష్ణుడు, అన్ని కారణాలకు మూలమైనవాడు అని తెలుసుకో.
బ్రహ్మాదితృణపర్యన్తం జగత్మర్వ గణేశ్వర । నిబోధ సత్యం కృష్ణం చ భగవన్తం సనాతనమ్
బ్రహ్మ నుండి గడ్డి వరకు ఉన్న ఈ జగత్తంతా కృష్ణుడే అని తెలుసుకో, ఓ గణాధిపతీ! ఆయన శాశ్వతమైన భగవంతుడు, సత్య స్వరూపుడు.
గోలోకే ద్విభుజం శాన్తం రాధాకాన్తం మనోహరమ్ । శిశురూపం గోపవేషం గోపవేషం పరిపూర్ణతమం ప్రభుమ్
గోలోకంలో, రెండు చేతులతో, శాంతంగా, రాధాదేవికి ప్రియుడిగా, అందంగా, బాల రూపంలో, గోపాలుడి వేషంలో, సంపూర్ణ ప్రభువుగా ఉంటాడు.
గోపీభిర్గోపనికరైః సహితం కామధేనుభిః । పుణ్యే వృన్దావనే రమ్యే సున్దరే రాసమణ్డలే
ఆయన గోపికలు, గోప బాలురు, కామధేనువులతో కలిసి, పవిత్రమైన, అందమైన వృందావనంలో, రాసమండలంలో ఆనందంగా ఉంటాడు.
చరన్తం మురలీహస్తం బ్రహ్మేశశేషవన్దితమ్ । శతశృఙ్గై చ శైలేశే వటమూలే నిరాకులే
ఆయన మురళీని చేతిలో పట్టుకుని తిరుగుతూ, బ్రహ్మ, ఈశ్వరుడు, శేషుడు వందనం చేసేవాడిగా, వంద కొండల మధ్య, వటవృక్షం క్రింద, ప్రశాంతంగా ఉంటాడు.
గోష్ఠే భాణ్డీరనికటే నిర్మలే విరజాతటే । నవీననీరదశ్యామం శోభితం పీతవాససా
గోష్ఠంలో, భాండీర దగ్గర, నిర్మలమైన విరజా నది తీరంలో, కొత్త మేఘంలా నీలంగా, పసుపు వస్త్రాలతో మెరిసిపోతాడు.
యథా నవం ఘనౌఘం చ సౌదామిన్థా విరాజితమ్ । ఆవిర్భావశ్చ తేషాం వై గోలోకే రాసమణ్డలే
కొత్త మేఘ సమూహం మీద మెరుపు ప్రకాశించినట్టు, గోలోకంలో రాసమండలంలో ఆయన దర్శనం కూడా అలా ప్రకాశిస్తుంది.
తావన్తో గోకులే రమ్యే పుణ్యే వృన్దావనే వనే । సర్వే చాంశకలాః పుంసఃకృష్ణస్తు భగవాన్స్వయమ్
గోకులంలో, అందమైన పవిత్ర వృందావన అరణ్యంలో ఎంతో మంది ఉన్నారు. వారందరూ పరమపురుషుని అంశాలు, శక్తులు. కాని కృష్ణుడే స్వయంగా భగవంతుడు.
పరిపూర్ణతమః కామో బ్రహ్మశాపాత్స్వవిస్మృతః । తస్య పుత్రోఽనిరుద్ధశ్చ మహాబలపరాక్రమః
ఆయన సంపూర్ణతయుతుడు, కామస్వరూపుడు. బ్రహ్మ శాపం వల్ల తనను తానే మరచిపోయాడు. ఆయన కుమారుడు అనిరుద్ధుడు, మహా బలవంతుడు, పరాక్రమశాలి.
మయా ప్రస్థాపితః స్కన్దో మహాయుద్ధే సుదారుణే । మృతో బాణశ్చ సంగ్రామే తేన స్కన్దేన రక్షితః
నేను స్కందుణ్ని భయంకరమైన యుద్ధానికి పంపాను. ఆ యుద్ధంలో బాణుడు చనిపోయాడు. కాని స్కందుడు అతన్ని రక్షించాడు.
స్కన్దానిరుద్ధయోర్యుద్ధే సమత్వం తు గణేశ్వర । అష్టౌ చ భైరవాః సర్వే రుద్రాశ్చైకాదశైవ తే
స్కందుడు, అనిరుద్ధుడు యుద్ధంలో సమానంగా పోరాడారు, ఓ గణాధిపతీ! అక్కడ ఎనిమిది భైరవులు, పదకొండు రుద్రులు కూడా ఉన్నారు.
అష్టౌ చ వసవశ్చైతే దేవాః శక్రాదయస్తథా । తథైవ ద్వాదశాదిత్యాః సర్వే దైత్యేశ్వరాస్తథా
ఎనిమిది వసువులు, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలు, అలాగే పన్నెండు ఆదిత్యులు, ఇంకా అన్ని దైత్యుల అధిపతులు కూడా ఉన్నారు.
దేవానామగ్రణీః స్కన్దో బాణశ్చ సగణస్తథా । సర్వే తే చానిరుద్ధం చ సంగ్రామే జేతుమక్షమాః
దేవతలలో ప్రధానుడు అయిన స్కందుడు, బాణుడు తన సహచరులతో కలిసి, ఇంకా అనిరుద్ధుడు కూడా, యుద్ధంలో అతన్ని ఓడించలేరు.
అనిరుద్ధః స్వయం బ్రహ్మా ప్రద్యుమ్నః కామ ఏవ చ । బలదేవః స్వయం శేషః కృష్ణశ్చ ప్రకృతేః పరః
అనిరుద్ధుడు స్వయంగా బ్రహ్మ, ప్రద్యుమ్నుడు నిజంగా మన్మథుడు, బలరాముడు స్వయంగా శేషుడు, కృష్ణుడు ప్రకృతికి అతీతుడు.
ఏతత్తే కథితం సర్వం బాణం రక్ష గణేశ్వర । భవాఞ్శుభస్వరూపశ్చ విఘ్నఖణ్డనకారకః
ఇది అంతా నీకు చెప్పాను. గణాధిపతీ, నీవు బాణుని కాపాడు. నీవు మంగళకరమైన రూపవంతుడు, విఘ్నాలను తొలగించేవాడవు.
ఆరాదాయాస్యతి హరిర్గృహీత్వా చ సుదర్శనమ్ । అవ్యర్థమస్త్రప్రవరం సూర్యకోటిసమప్రభమ్
హరి త్వరలో సుదర్శన చక్రాన్ని ధరించి, సూర్యుల కోటి వెలుగుతో ప్రకాశిస్తూ, అపరాజితమైన ఆయుధాన్ని పట్టుకొని ఇక్కడికి రానున్నాడు.
ఇతి శ్రీబ్రహ్మo మహాo శ్రీకృష్ణజన్మఖo ఉత్తo నారదనాo బాణయుద్ధే శివలమ్బోదరసంo సప్తదశాధికశాతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త మహాపురాణంలో, శ్రీకృష్ణ జన్మఖండంలో, నారదుడు చెప్పిన బాణుని యుద్ధంలో శివుడు, లంబోదరుడు సహాయంగా ఉన్న శతదశాధికశతమవ అధ్యాయము ముగిసింది.
అథాష్టాదశాధికశతతమోఽధ్యాయః నారాయణ ఉవాచ గణేశం బోధయిత్వా తు శంభురమ్యన్తరం యయౌ । తత్ర సింహాసనే రమ్యే దుర్గా దుర్గతినాశినీ
ఇప్పుడు నూరెనిమిదవ అధ్యాయము. నారాయణుడు ఇలా చెప్పాడు: గణేశునికి ఉపదేశం చేసి, శంభుడు మరొక సుందరమైన స్థలానికి వెళ్లాడు. అక్కడ దుర్గా, దుర్గతిని తొలగించేవారు, అందమైన సింహాసనంపై కూర్చుని ఉన్నారు.
భైరవీ భద్రకాలీ చ ఉగ్రచణ్డా చ కోటరీ । తాః సముత్థాయ సహసా ప్రణేముర్జగదీశ్వమ్
భైరవి, భద్రకాళి, ఉగ్రచండ, కోటరి అనే దేవతలు వెంటనే లేచి, జగదీశ్వరుడికి నమస్కరించాయి.
తత్రాఽఽయయౌ గణేశశ్చ కార్తికేయశ్చ వీర్యవాన్ । బాణశ్చ వీరభద్రశ్చ స్వయం నన్దీ సునన్దకః
అక్కడ గణేశుడు, పరాక్రమశాలి కార్తికేయుడు, బాణుడు, వీరభద్రుడు, నంది, సునందకుడు వచ్చారు.
మహాకాలో మహామన్త్రీ హ్యథాష్టౌం భైరవాస్తథా । సిద్ధేన్ద్రాశ్చాపి యోగీన్ద్రా రుద్రాశ్చైకాదశైవ తే
మహాకాళుడు, మహామంత్రివాడు, ఎనిమిది భైరవులు, సిద్ధేంద్రులు, యోగీశ్వరులు, పదకొండు రుద్రులు కూడా అక్కడికి వచ్చారు.
ఏతస్మిన్నన్తరే తత్ర మణిభద్రః సమాయయౌ । సిహద్వారే స్వయం ద్వారీ తభీశ్వరమువాచ సః
అంతలో అక్కడ మణిభద్రుడు వచ్చాడు. అతడు సింహద్వారానికి తానే ద్వారపాలకుడిగా ఉండి, భూతగణాధిపతిని ఉద్దేశించి ఇలా చెప్పాడు.
మణిభద్ర ఉవాచ అసంఖ్యాని చ సైన్యాని యాదవానాం మహేశ్వర । బలదేవశ్చ ప్రద్యుమ్నః సామ్బశ్చ సాత్యకిస్తథా
మణిభద్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'మహేశ్వరా! యాదవుల సంఖ్యలేనంత సైన్యాలు వచ్చాయి. బలరాముడు, ప్రద్యుమ్నుడు, సాంబుడు, సత్యకియు వచ్చారు.'
రాజా మహోగ్రసేనశ్చ భీమశ్చ స్వయమర్జునః । అక్రూనశ్చోద్యవశ్చైవ జయన్తః శక్రనన్దనః
'మహోగ్రసేనుడు రాజు, భీముడు, అర్జునుడు తానే, అక్రూరుడు, ఉద్ధవుడు, శక్రుని కుమారుడు అయిన జయంతుడు కూడా వచ్చారు.'
రత్నేనద్రసారనిర్మాణరథేన్ద్రే సుమనోహరే । విధేర్విధాతా భగవాఞ్ఛ్రీకృష్ణః పరమేశ్వరః
'అతి అందంగా, విలువైన రత్నాలతో తయారైన రథంపై, విధాత అయిన పరమేశ్వరుడు, శ్రీకృష్ణుడు కూర్చున్నారు.'
సప్తభిః పార్షదైగోంపైః సేవితః శ్వేతయామరైః । కన్దర్పకోటిలీలాభో వనమాలావిభూషితః
'ఏడు ముఖ్య సహచరులతో, తెల్ల యమర అశ్వాలతో సేవింపబడుతూ, కోటి మన్మథుల అందంతో, వనమాల ధరించి ఉన్నాడు.'
దధార చక్రమతులం కోటిసూర్యసమప్రభమ్ । గదాం కౌమోదకీం శూలమవ్యర్థం సంనిధాయ చ
'అతడు సూర్యుల కోటి వెలుగుతో మెరిసే అపూర్వమైన చక్రాన్ని, కౌమోదకీ గదను ధరించి, అపరాజితమైన శూలాన్ని దగ్గరలో ఉంచుకున్నాడు.'
రథమధ్యే మహాశఙ్ఖం విశ్వసంహారకారణమ్ । మహారథానాం లక్షైశ్చ రథానాం చ త్రికోటిభిః
'రథమధ్యంలో విశ్వాన్ని సంహరించగల మహాశంఖం ఉంది. లక్షలాది మహారథాలు, మూడు కోట్ల రథాలు కూడా ఉన్నాయి.'
త్రికోటిభిర్గజేన్ద్రాణాం మల్లానాం చ త్రికోటిమిః । శతకోటిభిరశ్వానాం చర్మిణాం తచ్చతుర్గుణైః
'మూడు కోట్ల గజేంద్రులు, మూడు కోట్ల మల్లయోధులు, వంద కోట్ల అశ్వాలు, వాటి కన్నా నాలుగు రెట్లు ఎక్కువ రథసారథులు ఉన్నారు.'