రత్నకేయురవలయరత్నమఞ్జీరరఞ్జితమ్ । రత్నకుణ్డలయుగ్మేన గణ్డస్థలవిరాజితమ్
ఆ యువకుడు రత్నాల కంకణాలు, వాలయాలు, పాదసరాలు ధరించి, రెండు రత్నాల కుండలాలతో అతని చెంపలు ప్రకాశిస్తూ కనిపించాడు.
చన్దనోక్షితసర్వాఙ్గం భూషితం పీతవాససా । సుచారుమాలతీమాల్యవక్షః స్థలసముజ్జ్వలమ్
అతని శరీరం అంతా చందనం పూసి, పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, అందమైన మల్లెపువ్వుల హారంతో అతని ఛాతీ మరింత అందంగా మెరిసింది.
శయానం రత్నపర్యఙ్కే పుష్పచన్దనచర్చితే । తం దృష్ట్వా సహసా సాధ్వీ తన్మూలం ప్రయయౌ ముదా
ఆ యువకుడు పుష్పాలు, చందనం పూసిన రత్నాల మంచంపై విశ్రాంతిగా పడుకుని ఉండగా, ఆ సతీమంతుడు ఆకస్మాత్తుగా అతన్ని చూసి, ఆనందంతో అతని దగ్గరకు వెళ్లింది.
ఉవాచ మధురం సాధ్వీ హృదయేన విదూయతా । కామాత్మజప్రియా కాన్తా కామబాణప్రపీడితా
ఆ సతీమంతుడు, మనసు కలవరపడి, ప్రేమబాణాలతో బాధపడుతూ, మధురంగా మాటలాడింది. ఆమె కామదేవుని కుమారునికి ప్రియమైనది, అత్యంత స్నేహితురాలు.
ఊషోవాచ కస్త్వం కాముక భద్రం తే మాం భజస్వ స్మరాతురామ్ । అతిప్రౌఢాం నవోఢాం చ నవసంగమలాలసామ్
ఊషా ఇలా అంది: 'నీవెవరు, ఓ ప్రేమికా? నీకు శుభం కలగాలి! నేను ప్రేమతో బాధపడుతూ, ఎంతో పరిపక్వతతో, కొత్తగా పెళ్లయినవాడిని, కలయిక కోసం తహతహలాడుతున్నాను. నన్ను అంగీకరించు.'
తవానురక్తాం భక్తాం చ గాన్ధర్వేణ సముద్వహ । వివాహాష్టప్రకారేషు గాన్ధర్వః సులభో నృణామ్
నీకు ఎంతో ప్రేమతో, భక్తితో ఉండే నన్ను గాంధర్వ వివాహంతో పెళ్లి చేసుకో. ఎనిమిది రకాల పెళ్లిళ్లలో గాంధర్వం పురుషులకు సులభంగా లభిస్తుంది.
అనురక్తాం ప్రియాం ప్రాప్య త్యజేద్యః కపటీ పుమాన్ । తస్మాద్యాతి మహాలక్ష్మీః శాపం దత్త్వా సుదారుణమ్
ప్రేమతో, భక్తితో ఉన్న ప్రియమైనవారిని పొందిన తర్వాత ఎవడైనా మోసంగా వదిలేస్తే, మహాలక్ష్మి స్వయంగా అతనికి భయంకరమైన శాపం ఇస్తుంది.
పుమానువాచ అహం కృష్ణస్య పౌత్రశ్చ కామదేవాత్మజః స్వయమ్ । కథం గృహ్ణామి త్వాం కాన్తే తయోరనుమతిం వినా
ఆ యువకుడు ఇలా అన్నాడు: 'నేను కృష్ణుని మనవడిని, కామదేవుని కుమారుడిని. ఇద్దరి అనుమతి లేకుండా, ఓ సుందరివి, నిన్ను ఎలా అంగీకరిస్తాను?'
ఇత్యేవముక్త్వా స పుమానన్తర్ధానం చకార సః । కామేన వ్యాకులా కాన్తా న దృష్ట్వా కాన్తమీప్సితమ్
అలా చెప్పి, ఆ యువకుడు అక్కడే అంతర్ధానం అయ్యాడు. ప్రేమతో బాధపడుతూ, తనకు ఇష్టమైన ప్రియుడిని ఆమె చూడలేకపోయింది.
నిద్రాం త్యక్త్వా సముత్థాయ తల్పాదేవ మనోహరాత్ । విషసాద సఖీమధ్యే ప్రమత్తా రుదతీ భృశమ్
నిద్రను వదిలి, ఆకర్షణీయమైన మంచం నుండి లేచి, స్నేహితుల మధ్య కూర్చుని, కలవరంతో బాగా ఏడుస్తూ ఉండిపోయింది.
పప్రచ్ఛ తాం వరాఽఽలీనాం కిం కిమిత్యేవ నిశ్చితమ్ । ఉవాచ బౌధయామాస చిత్రలేఖా సుయోగినీ
ఆమెకు అత్యంత స్నేహితురాలు, 'ఏమైంది? ఏమైంది?' అని పదే పదే అడిగింది. యోగంలో నిపుణురాలైన చిత్రలేఖ ఆమెను ఓదార్చడం ప్రారంభించింది.
చేతనం కురు కల్యాణి కస్మాతే భీతిరుల్బణా ।స్వయం శంభుః శివా సాక్షాద్దుర్లఙ్ధ్యే నగరే సతి
చిత్రలేఖ ఇలా అంది: 'ఓ మంగళకరమైనవాడా, మనసు స్థిరపరుచుకో. నీకు అంత భయం ఎందుకు? శివుడు, శివతో కలిసి, ఈ దుర్భేద్యమైన నగరంలో స్వయంగా ఉన్నాడు.'
శివస్మరణమాత్రేణ సర్వారిష్టం పలాయతే । శివం భవతి సర్వత్ర శివ ఏవ శివాలయః
శివుని స్మరణతోనే అన్ని అపశకునాలు పారిపోతాయి. ఎక్కడైనా మంగళమే, ఎందుకంటే శివుడే మంగళానికి నిలయము.
ధ్యానాద్దుర్గతినాశిన్యాః సర్వం దుర్గం వినశ్యతి । దదాతి మఙ్గలం తస్మై సర్వమఙ్గలమహ్గలా
దుర్గాదేవిని ధ్యానిస్తే, అన్ని కష్టాలు తొలగిపోతాయి. ఆమె అన్ని మంగళాలకు మూలమైనదై, భక్తులకు మంగళాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
చిత్రలేఖావచః శ్రుత్వా కించిన్నోవాచ సున్దరీ । త్యక్త్వాఽఽహారం చ నిద్రాం చ పురుషం చిన్తయేత్సదా
చిత్రలేఖ మాటలు విని, ఆ అందమైన యువతి ఏమీ చెప్పలేదు. ఆహారం, నిద్రను వదిలి, ఆ పురుషుడినే ఎప్పుడూ ఆలోచిస్తూ ఉండిపోయింది.
చిత్రలేఖా సఖీ గత్వా బాణమాహ చ తత్ప్రియామ్ । దుర్గాం చ శంకరం స్కన్దం గణేశం యోగినాం గురుమ్
చిత్రలేఖ, ఆమె స్నేహితురాలు, వెళ్లి బాణుని ప్రియమైనవారికి చెప్పింది. దుర్గాదేవిని, శంకరుని, స్కందుని, గణేశుని, యోగినుల గురువును కూడా ఆహ్వానించింది.
చిత్రలేఖావచః శ్రుత్వా రురోదోచ్చైర్భృశం సతీ । బాణశ్య శంకరాభ్యాశే విషసాద ప్రమూర్చ్ఛితః జహాస శంకరో దుర్గా కార్తికేయో గణేశ్వరః
చిత్రలేఖ మాటలు విని సతీ గాఢంగా, గొప్పగా ఏడ్చింది. బాణుడు శంకరుని దగ్గర ఉండగా, హఠాత్తుగా స్పృహ కోల్పోయి పడిపోయాడు. శంకరుడు, దుర్గాదేవి, కార్తికేయుడు, గణేశ్వరుడు అందరూ నవ్వారు.
గణేశ్వర ఉవాచ యో దదాతి ధ్రువం దుఃఖమన్యస్మై దమభమోహితః । సక్ష్మధర్మవిచారేణ స విన్దతి చతుర్గుణమ్
గణేశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: ఎవడు అహంకారంతో మాయలో పడి, ఇంకొకరికి తప్పకుండా బాధ కలిగిస్తాడో, నిజమైన న్యాయప్రకారం అతడికి ఆ బాధ నాలుగు రెట్లు తిరిగి వస్తుంది.
శివేశయోశ్చ క్రీడాం చ దృష్ట్వా యా కామమోహితా । వరం తస్యై దదౌ దుర్గా వరమేవ సుదుర్లభమ్
శివుడు, పార్వతీదేవి ఆటలను చూసి, కోరికతో మోహించిపోయిన ఆమెకు దుర్గాదేవి ఒక అతి అరుదైన వరం ఇచ్చింది.
స్వప్నే గత్వా స్వయం దేవీ మత్తం కృత్వా సమరాత్మజమ్ । అధునా వామపార్శ్చే చ శంభోస్తిష్ఠతి మూక్వత్
దేవీ ఒక కలలోకి వెళ్లి, యుద్ధదేవుని కుమారుడిని మత్తులో ముంచింది. ఇప్పుడు ఆమే శంభుని ఎడమవైపు నిలబడి, మౌనంగా ఉన్నట్టు కనిపిస్తుంది.
సర్వం జ్ఞాత్వా చ సర్వజ్ఞో భగవాన్హరిరీశ్వరః । స్వప్నే సువేషం పురుషం దర్శయామాస కన్యాకామ్
అన్నీ తెలిసిన, సర్వజ్ఞుడైన భగవంతుడు హరిదేవుడు, కోరికతో ఉన్న ఆ యువతికి ఒక అందమైన వేషధారి పురుషుడిని కలలో చూపించాడు.
సువేషం పురుషం దృష్ట్వా యువానం యువాతీ సతీ । పరమేచ్ఛా భవేత్తస్యా ధర్మభీత్యా నివర్తతే
అందమైన యువకుణ్ణి చూసిన ఆ యువతి, తాను కూడా చిన్నదే అయినా, లోతైన కోరికతో ఆకర్షితురాలవుతుంది. కానీ ధర్మభయంతో ఆ కోరికను అదుపులో ఉంచుతుంది.
సువేషం పురుషం దృష్ట్వా పుంశ్చలీ పాపవంశజా । త్యేజేన్నిద్రాం చ స్వాహారం పతిం పుత్రం ధనం గృహమ్
కానీ పాపవంశంలో పుట్టిన దురాశతో ఉన్న స్త్రీ, అందమైన పురుషుణ్ణి చూసి, నిద్రను, తినే తిండి, భర్త, కుమారుడు, ధనం, ఇల్లు అన్నీ వదిలేస్తుంది.
చేతనం గృహకార్య చ కులలజ్జాం కులద్వయమ్ । యువానం రతిశూరం చాప్యతినీచ న హి త్యజేత్
ఆమె బుద్ధిని, ఇంటి పనులను, కుటుంబ గౌరవాన్ని, రెండు కుటుంబాల పరువు కూడా వదిలేస్తుంది. అయినా ఎంత నీచురాలైనా, యువకుడైన ప్రియుడిని మాత్రం వదిలిపెట్టదు.
త్యజేజ్జాతిం చ ధర్మం చ ప్రాణాంశ్చ పరిణామతః । తస్మాత్ప్రాజ్ఞః ప్రయత్నేన ప్రాణేభ్యో యువతీం సదా
ఆమె కులాన్ని, ధర్మాన్ని, చివరికి ప్రాణాలనూ వదిలేయగలదు. అందువల్ల, తెలివైనవాడు యువతిని తన ప్రాణాలకన్నా ఎక్కువ జాగ్రత్తగా కాపాడాలి.
పరిరక్షేచ్చ సతతం మాయాయుక్తాం న విశ్వసేత్ । హృదయం క్షురధారాభం నారీణాం మధురం వచః
మాయలో నిపుణురాలైన యువతిని ఎప్పుడూ కాపాడాలి, నమ్మకూడదు. స్త్రీల మాటలు తీపిగా ఉంటాయి, కానీ వారి మనసు కత్తిపొనలాంటిది.
తాసాం మనో న జానన్తి సన్తో వేదాశ్చ వైదికా । ప్రయాతు ద్వారకాం సద్యాశ్చిత్రలేఖా సుయోగినీం
వివేకులు, వేదపండితులు కూడా వారి మనసు ఎలా ఉందో తెలుసుకోలేరు. అందుకే, చిత్రలేఖ అనే మహాయోగిని వెంటనే ద్వారకకు వెళ్లాలి.
అనిరుద్ధం సమాహర్తుం ప్రమాత్తమవలీలయా । ఇతి శ్రుత్వా మహాదేవో గణేశం తమువాచ హ
అనిరుద్ధుడు నిర్లక్ష్యంగా ఉండి చిక్కుకున్నాడని, అతన్ని తీసుకురావడానికి చిత్రలేఖ వెళ్ళాలని విన్న మహాదేవుడు, గణేశునితో ఇలా అన్నాడు.
న శ్రుణోతి యథా బాణః శుభకార్యం తథా కురు । చిత్రలేఖా యయౌ తుర్ణం ద్వారకాభవనం హరేః
బాణుడు వినిపించుకోనట్టే నీవు కూడా చేయి. చిత్రలేఖ వెంటనే హరిదేవుని ద్వారకా గృహానికి వెళ్లింది.
సర్వేషామపి దుర్లఙ్ధ్యం లీలయా ప్రవివేశ సా । నిద్రితం చానిరుద్ధం చ సమాహృత్య చ యోగతః
అందరికీ అసాధ్యమైన ఆ స్థలాన్ని ఆమె సులభంగా ప్రవేశించింది. యోగబలంతో నిద్రలో ఉన్న అనిరుద్ధుడిని తీసుకువచ్చింది.