సుశీలా సున్దరీ శాన్తా ధర్మపత్నీ ప్రశంసితా । పతివ్రతా సుసాధ్యా సా శశ్వత్సుప్రియవాదినీ
ఆమె మంచి స్వభావం కలిగి, అందంగా, శాంతంగా, ప్రశంసించదగిన భార్య. భర్తకు అంకితమై, సులభంగా సంతుష్టిచెందే, ఎప్పుడూ మధురంగా మాట్లాడేవారు.
కోమలాఙ్గీ విదగ్ధా చ శ్యామా రతిసుఖప్రదా । ఏవంభూతాం పరిత్యజ్య వైష్ణవస్తపసే వ్రజేత్
ఆమె మృదువైన అవయవాలు కలిగి, తెలివైనది, ముదురు వర్ణంతో, ప్రేమలో ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. అలాంటి స్త్రీని వదిలి, వైష్ణవుడు తపస్సు చేయాలి.
సా జేత్పరిణతా సాధ్వీ శాన్తా పుత్రవతీ యదా । అన్యథా చ వృథా సర్వం తపసః స్ఖలనం భవేత్
ఆమె పరిపక్వతకు వచ్చి, సద్గుణాలు కలిగి, శాంతంగా, పిల్లలతో ఉంటే మంచిది. లేకపోతే, అన్నీ వృథా అవుతాయి, తపస్సు నాశనం అవుతుంది.
అసాధుశ్చ కువంశశ్చేత్పరనారీం ప్రయాతి చేత్ । స యాతి నరకం ఘోరం పితుశిః సప్తభిఃసహ
దుర్మార్గుడైన చెడు వంశస్థుడు పరస్త్రీని ఆశ్రయిస్తే, అతడు తన తండ్రితో పాటు ఏడుగురు పూర్వీకులతో కలిసి ఘోర నరకానికి పోతాడు.
అహమూషా బాణకన్యా బాణః శంకరకింకరః । బాణస్త్రైలోక్యవిజయీ శంకరో జగతాం పతిః
నేను ఊష, బాణుని కుమార్తెను. బాణుడు శంకరునికి సేవకుడు. బాణుడు మూడు లోకాలను జయించినవాడు, శంకరుడు జగత్తుకు అధిపతి.
న స్వతన్త్రా పరాధీనా త్రిషు కాలేషు కామినీ । పుంశ్చలీ యా స్వతన్త్రా సాఽప్యసద్వంశప్రసూతికా
స్త్రీ స్వతంత్రురాలు కాదు, అన్ని కాలాల్లో ఇతరుల ఆధీనంగా ఉంటుంది. ఎవడైనా స్వతంత్రురాలైతే, ఆమె చెడు వంశంలో పుట్టినవారు.
పితా దదాతి కన్యాం తాం సుయోగ్యాయ వరాయ చ । కన్యా వరం న యాచేత ధర్మ ఏష సనాతనః
తండ్రి తన కుమార్తెను తగిన వరుణికి ఇస్తాడు. కుమార్తె వరుణిని ఎంచుకోకూడదు — ఇదే శాశ్వత ధర్మం.
త్వం చ యోగ్యోఽసి యోగ్యాఽహం మామిచ్ఛసి యది ప్రభో । బాణం ప్రార్థయ శంభుం వాఽఽప్యథవా పార్వతీం సతీమ్
నీవు తగినవాడివి, నేనూ తగినదానిని. ప్రభూ, నీవు నన్ను కోరితే, బాణుని లేదా శంభువుని, లేక సతీమయిన పార్వతిని అడుగు.
ఇత్యుక్త్వా సున్దరీ సాధ్వీ సాన్తర్ధానా బభూవ హ । నిద్రాం తత్యాజ సహసా కామీ కామాత్మజో మునే
అలా చెప్పి, ఆ అందమైన, సద్గుణాలయైన స్త్రీ కనబడకుండా పోయింది. కామదేవుని కుమారుడు ఆకస్మికంగా నిద్రను వదిలేశాడు, మునివరా.
బుద్ధవా స్వప్నం స విజ్ఞాయ కామేన వ్యథితాన్తరః । బభూవ వ్యాకులోఽశాన్తో న దృష్ట్వా ప్రాణవల్లభామ్
అతడు మెలకువ వచ్చి, అది కల అని గ్రహించి, కోరికతో హృదయం కలవరపడి, ప్రియమైనవారిని చూడక焦虑తో, అసాంతంగా మారిపోయాడు.
త్యక్త్వాఽఽహారమనిద్రశ్చ ప్రమత్తశ్చ కృశోదరః । క్షణం తిష్ఠతి శేతే చ క్షణం రహసి రోదితి
ఆహారం వదిలి, నిద్ర లేక, మనస్సు చంచలంగా, పొట్ట సన్నగా మారాడు. ఒక క్షణం నిలబడి, మరో క్షణం పడుకుని, ఒంటరిగా ఏడుస్తున్నాడు.
పుత్రం దృష్ట్వా తు క్రన్దన్తం దేవకీ రుక్మిణీ రతిః । అన్యాశ్చ యోషితః సర్వాః కథయామాసురీశ్వరమ్
తమ కుమారుడిని ఏడుస్తూ చూసి, దేవకీ, రుక్మిణి, రతి మరియు ఇతర స్త్రీలు అన్నీ ఈ విషయాన్ని ప్రభువుకు చెప్పారు.
తాసాం చ వచనం శ్రుత్వా ప్రహస్య మవుసూదనః । ఉవాచ సర్వతత్త్వజ్ఞః కృష్ణశ్చ పూర్ణమానసః
వారి మాటలు విని, మధుసూదనుడు నవ్వాడు. సమస్త సత్యాలను తెలిసిన కృష్ణుడు, హృదయం నిండుగా మాట్లాడాడు.
శ్రీభగవానువాచ కామాతురా బాణకన్యా రతిం దృష్ట్వా శివేశయోః । వరం సంప్రాప దుర్గాయా వ్యాకులా మదనాస్త్రతః
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — కామంతో మునిగిపోయిన బాణుని కుమార్తె, శివుడు పార్వతిల కలయానాన్ని చూసింది. మదనబాణాల వల్ల కలవరపడి, ఆమె దుర్గాదేవి నుండి వరం పొందింది.
స్వప్నం చ దర్శయామాస సాఽనిరుద్ధం చ పార్వతీ । మమ పౌత్రం ప్రమత్తం చ చకార కౌతుకేన చ
ఆమె కలను అనిరుద్ధుడికి చూపింది. పార్వతీదేవి, నా మనవడైన అతడిని, ఆసక్తితో అలా చేయించింది.
తత్పుత్రీం చ ప్రమతాం తా కరోమి స్వప్నతాఽధునా । స్వచ్ఛన్దం తిష్ఠ న చిరం నాస్తి చిన్తా మనోవ్యథా
ఇప్పుడు ఆ కోరికతో ఉన్న కుమార్తెను కలలోనే ఉంచుతున్నాను. నీవు ఇష్టానుసారం ఉండి, ఎక్కువ కాలం కాదు — ఇక మనస్సులో బాధ అవసరం లేదు.
ఇతి కృష్ణః సమాశ్వాస్యసర్వాతమాసర్వసిద్ధివిత్ । స్వప్నం చ దర్శయామాస బాణపుత్రీం చ కాముకీమ్
అలా కృష్ణుడు అందరినీ ఓదార్చి, సమస్త సిద్ధులను ప్రసాదించి, ఆ కలను, బాణుని కోరికతో ఉన్న కుమార్తెను చూపించాడు.
సుప్తా సుతల్పే బాలా సా పుష్పచన్దనచర్చితే । నవయౌవనసంయుక్తా రత్నభూషణభూషితా
ఆమె పుష్పాలు, గంధంతో అలంకరించబడిన మృదువైన మంచంపై నిద్రించింది. నవయవనంతో, రత్నాల ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
శయానా రత్నపర్యఙ్కే దదర్శ స్వప్నమీప్సితమ్ । అతీవ నిర్జనే దేశే రత్ననిర్మాణమన్దిరే
ఒక విలాసవంతమైన రత్నాల మంచంపై విశ్రాంతిగా పడుకుని ఉండగా, ఆమె తనకు ఇష్టమైన కలలో, అత్యంత ఏకాంతమైన ప్రదేశంలో రత్నాలతో నిర్మించిన ఒక అద్భుతమైన మందిరాన్ని చూసింది.
నవీననీరదశ్యామమతీవ నవయౌవనమ్ । కోటికన్దర్పలీలాభం సస్మితం సుమనోహరమ్
ఆ మందిరంలో, కొత్త మేఘంలా నలుపుగా, యవ్వనంతో మెరిసిపోతూ, కోట్ల మంది మన్మథుల కన్నా ఆకర్షణీయంగా, చిరునవ్వుతో హృదయాన్ని కట్టిపడేసే ఒక యువకుడిని ఆమె చూసింది.
రత్నకేయురవలయరత్నమఞ్జీరరఞ్జితమ్ । రత్నకుణ్డలయుగ్మేన గణ్డస్థలవిరాజితమ్
ఆ యువకుడు రత్నాల కంకణాలు, వాలయాలు, పాదసరాలు ధరించి, రెండు రత్నాల కుండలాలతో అతని చెంపలు ప్రకాశిస్తూ కనిపించాడు.
చన్దనోక్షితసర్వాఙ్గం భూషితం పీతవాససా । సుచారుమాలతీమాల్యవక్షః స్థలసముజ్జ్వలమ్
అతని శరీరం అంతా చందనం పూసి, పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, అందమైన మల్లెపువ్వుల హారంతో అతని ఛాతీ మరింత అందంగా మెరిసింది.
శయానం రత్నపర్యఙ్కే పుష్పచన్దనచర్చితే । తం దృష్ట్వా సహసా సాధ్వీ తన్మూలం ప్రయయౌ ముదా
ఆ యువకుడు పుష్పాలు, చందనం పూసిన రత్నాల మంచంపై విశ్రాంతిగా పడుకుని ఉండగా, ఆ సతీమంతుడు ఆకస్మాత్తుగా అతన్ని చూసి, ఆనందంతో అతని దగ్గరకు వెళ్లింది.
ఉవాచ మధురం సాధ్వీ హృదయేన విదూయతా । కామాత్మజప్రియా కాన్తా కామబాణప్రపీడితా
ఆ సతీమంతుడు, మనసు కలవరపడి, ప్రేమబాణాలతో బాధపడుతూ, మధురంగా మాటలాడింది. ఆమె కామదేవుని కుమారునికి ప్రియమైనది, అత్యంత స్నేహితురాలు.
ఊషోవాచ కస్త్వం కాముక భద్రం తే మాం భజస్వ స్మరాతురామ్ । అతిప్రౌఢాం నవోఢాం చ నవసంగమలాలసామ్
ఊషా ఇలా అంది: 'నీవెవరు, ఓ ప్రేమికా? నీకు శుభం కలగాలి! నేను ప్రేమతో బాధపడుతూ, ఎంతో పరిపక్వతతో, కొత్తగా పెళ్లయినవాడిని, కలయిక కోసం తహతహలాడుతున్నాను. నన్ను అంగీకరించు.'
తవానురక్తాం భక్తాం చ గాన్ధర్వేణ సముద్వహ । వివాహాష్టప్రకారేషు గాన్ధర్వః సులభో నృణామ్
నీకు ఎంతో ప్రేమతో, భక్తితో ఉండే నన్ను గాంధర్వ వివాహంతో పెళ్లి చేసుకో. ఎనిమిది రకాల పెళ్లిళ్లలో గాంధర్వం పురుషులకు సులభంగా లభిస్తుంది.
అనురక్తాం ప్రియాం ప్రాప్య త్యజేద్యః కపటీ పుమాన్ । తస్మాద్యాతి మహాలక్ష్మీః శాపం దత్త్వా సుదారుణమ్
ప్రేమతో, భక్తితో ఉన్న ప్రియమైనవారిని పొందిన తర్వాత ఎవడైనా మోసంగా వదిలేస్తే, మహాలక్ష్మి స్వయంగా అతనికి భయంకరమైన శాపం ఇస్తుంది.
పుమానువాచ అహం కృష్ణస్య పౌత్రశ్చ కామదేవాత్మజః స్వయమ్ । కథం గృహ్ణామి త్వాం కాన్తే తయోరనుమతిం వినా
ఆ యువకుడు ఇలా అన్నాడు: 'నేను కృష్ణుని మనవడిని, కామదేవుని కుమారుడిని. ఇద్దరి అనుమతి లేకుండా, ఓ సుందరివి, నిన్ను ఎలా అంగీకరిస్తాను?'
ఇత్యేవముక్త్వా స పుమానన్తర్ధానం చకార సః । కామేన వ్యాకులా కాన్తా న దృష్ట్వా కాన్తమీప్సితమ్
అలా చెప్పి, ఆ యువకుడు అక్కడే అంతర్ధానం అయ్యాడు. ప్రేమతో బాధపడుతూ, తనకు ఇష్టమైన ప్రియుడిని ఆమె చూడలేకపోయింది.
నిద్రాం త్యక్త్వా సముత్థాయ తల్పాదేవ మనోహరాత్ । విషసాద సఖీమధ్యే ప్రమత్తా రుదతీ భృశమ్
నిద్రను వదిలి, ఆకర్షణీయమైన మంచం నుండి లేచి, స్నేహితుల మధ్య కూర్చుని, కలవరంతో బాగా ఏడుస్తూ ఉండిపోయింది.