రతిపుత్రం రతిరసం ప్రమత్తం రసికం ప్రియే । యువానం వ్యాధిహీనం చ కాముకం కాముకీచ్ఛతి
ప్రియమైనవాడా, నేను రతిపుత్రుడిని, రతిరసస్వరూపుడిని, ఉల్లాసంతో ఉన్నవాడిని, రసికుడిని, యువకుడిని, వ్యాధిలేని వాడిని. కాముకురాలికి కాముకుడు కావాలి.
విదగ్ధాము విదగ్ధం చ కాన్తమాయాతి కామతః । విదగ్ధాయా విదగ్ధేన సంగమో గుణవాన్భవేత్
తెలివైన మహిళ, కోరికతో తెలివైన వాడిని కోరుకుంటుంది. తెలివైనవారిద్దరి కలయిక నిజంగా శ్రేయస్కరం.
ప్రచ్ఛాద్య లోజనాస్యం చ నవసంగమలజ్జితా । విలోకయన్తీ వక్రాక్షికోణేన తమువాచ సా
కొత్త కలయికలో లజ్జతో, ఆమె తన ముఖాన్ని, కళ్లను దాచుకొని, కన్నెముక మూలగా అతనిని చూసి ఇలా చెప్పింది.
కామిన్యువాచ కాముకః కామపుత్రోఽసి కామేన వ్యాకులోఽధునా । భవాంశ్చేత్కాముకీయోగ్యో న కామశ్చిన్తితః కథమ్
కామినీ ఇలా చెప్పింది: నువ్వు కాముకుడవు, కాముని కుమారుడవు, ఇప్పుడు కోరికతో కలవరపడుతున్నావు. నిజంగా నువ్వు కాముకురాలికి తగినవాడివైతే, నీ కోరిక ఎందుకు తీరలేదు?
పౌత్రస్త్రైలోక్యనాథస్య స్వతః సంభావితస్య చ । స్వయం యోగ్యో యోగ్యపుత్రో వివాహం న కథం (వ్యధాః) చన
నువ్వు మూడు లోకాల అధిపతికి మనవడవు, స్వయంగా గౌరవించబడినవాడవు. నువ్వు తగినవాడవు, తగినవాడి కుమారుడవు, అయినా పెళ్లి ఎందుకు జరగలేదు?
వివాహీతా యజ్ఞపత్నీ సా చ పుణ్యవ్రతా సతీ । నిశ్చలా సతతం సాధ్యా వర్ధినీ సఙ్గినీ సదా
పెళ్లయిన భార్య యజ్ఞంలో భాగస్వామి, పుణ్యవ్రతురాలు, నిత్యం నమ్మకమైనది, ఎప్పుడూ ఆదరణ పొందవలసినది, వృద్ధిచెందే సఖి, ఎల్లప్పుడూ తోడుంటుంది.
భయప్రీతిదానసాధ్యా గుప్తపత్నీ త్వనిశ్చలా । నైమిత్తికా న నీత్యా సా సా చ వేదవివర్జితా
భయంతో, ప్రేమతో, దానం ద్వారా పొందిన రహస్య భార్య స్థిరంగా ఉంటుంది. ఆమె ఉద్దేశ్యపూర్వకంగా తీసుకుంటారు, నియమప్రకారం కాదు, వేదాలకు అతీతంగా ఉంటుంది.
పరం నరకసోపానా పరత్రేహాయశస్కరా । సాధుస్తత్ర న హి రతో వంశజో వైష్ణవో యది
అలాంటి సంబంధం నరకానికి దారి, ఈ లోకంలోను పరలోకంలోను అపకీర్తి తెస్తుంది. సద్గుణులు అలాంటిదానిలో ఆనందించరు, ముఖ్యంగా వైష్ణవ వంశజులు అయితే.
యది పూర్వ భవేద్భ్రాన్తో నివృత్తః సాధుసఙ్గతః । ప్రవృత్తిరేషా భూతానాం నివృత్తిస్తు మహాఫలా
మునుపు తప్పు చేసినవాడు, ఇప్పుడు సత్సంగతిలో చేరి, దారి మళ్లిస్తే, అలాంటి నియమనిష్టే జీవులకు గొప్ప ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
ప్రాయశ్చిత్తీ పునర్లిప్తో నివృత్తః పాతకీ యది । ఉవహాస్యో భువి భవేత్సర్వం కుఞ్జరశౌచవత్
పాపం చేసినవాడు ప్రాయశ్చిత్తంతో, నియమంతో పవిత్రుడైనా, ఈ లోకంలో అందరూ నవ్వుతారు. ఏనుగు స్నానం వృథా అయినట్లే.
సుశీలా సున్దరీ శాన్తా ధర్మపత్నీ ప్రశంసితా । పతివ్రతా సుసాధ్యా సా శశ్వత్సుప్రియవాదినీ
ఆమె మంచి స్వభావం కలిగి, అందంగా, శాంతంగా, ప్రశంసించదగిన భార్య. భర్తకు అంకితమై, సులభంగా సంతుష్టిచెందే, ఎప్పుడూ మధురంగా మాట్లాడేవారు.
కోమలాఙ్గీ విదగ్ధా చ శ్యామా రతిసుఖప్రదా । ఏవంభూతాం పరిత్యజ్య వైష్ణవస్తపసే వ్రజేత్
ఆమె మృదువైన అవయవాలు కలిగి, తెలివైనది, ముదురు వర్ణంతో, ప్రేమలో ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. అలాంటి స్త్రీని వదిలి, వైష్ణవుడు తపస్సు చేయాలి.
సా జేత్పరిణతా సాధ్వీ శాన్తా పుత్రవతీ యదా । అన్యథా చ వృథా సర్వం తపసః స్ఖలనం భవేత్
ఆమె పరిపక్వతకు వచ్చి, సద్గుణాలు కలిగి, శాంతంగా, పిల్లలతో ఉంటే మంచిది. లేకపోతే, అన్నీ వృథా అవుతాయి, తపస్సు నాశనం అవుతుంది.
అసాధుశ్చ కువంశశ్చేత్పరనారీం ప్రయాతి చేత్ । స యాతి నరకం ఘోరం పితుశిః సప్తభిఃసహ
దుర్మార్గుడైన చెడు వంశస్థుడు పరస్త్రీని ఆశ్రయిస్తే, అతడు తన తండ్రితో పాటు ఏడుగురు పూర్వీకులతో కలిసి ఘోర నరకానికి పోతాడు.
అహమూషా బాణకన్యా బాణః శంకరకింకరః । బాణస్త్రైలోక్యవిజయీ శంకరో జగతాం పతిః
నేను ఊష, బాణుని కుమార్తెను. బాణుడు శంకరునికి సేవకుడు. బాణుడు మూడు లోకాలను జయించినవాడు, శంకరుడు జగత్తుకు అధిపతి.
న స్వతన్త్రా పరాధీనా త్రిషు కాలేషు కామినీ । పుంశ్చలీ యా స్వతన్త్రా సాఽప్యసద్వంశప్రసూతికా
స్త్రీ స్వతంత్రురాలు కాదు, అన్ని కాలాల్లో ఇతరుల ఆధీనంగా ఉంటుంది. ఎవడైనా స్వతంత్రురాలైతే, ఆమె చెడు వంశంలో పుట్టినవారు.
పితా దదాతి కన్యాం తాం సుయోగ్యాయ వరాయ చ । కన్యా వరం న యాచేత ధర్మ ఏష సనాతనః
తండ్రి తన కుమార్తెను తగిన వరుణికి ఇస్తాడు. కుమార్తె వరుణిని ఎంచుకోకూడదు — ఇదే శాశ్వత ధర్మం.
త్వం చ యోగ్యోఽసి యోగ్యాఽహం మామిచ్ఛసి యది ప్రభో । బాణం ప్రార్థయ శంభుం వాఽఽప్యథవా పార్వతీం సతీమ్
నీవు తగినవాడివి, నేనూ తగినదానిని. ప్రభూ, నీవు నన్ను కోరితే, బాణుని లేదా శంభువుని, లేక సతీమయిన పార్వతిని అడుగు.
ఇత్యుక్త్వా సున్దరీ సాధ్వీ సాన్తర్ధానా బభూవ హ । నిద్రాం తత్యాజ సహసా కామీ కామాత్మజో మునే
అలా చెప్పి, ఆ అందమైన, సద్గుణాలయైన స్త్రీ కనబడకుండా పోయింది. కామదేవుని కుమారుడు ఆకస్మికంగా నిద్రను వదిలేశాడు, మునివరా.
బుద్ధవా స్వప్నం స విజ్ఞాయ కామేన వ్యథితాన్తరః । బభూవ వ్యాకులోఽశాన్తో న దృష్ట్వా ప్రాణవల్లభామ్
అతడు మెలకువ వచ్చి, అది కల అని గ్రహించి, కోరికతో హృదయం కలవరపడి, ప్రియమైనవారిని చూడక焦虑తో, అసాంతంగా మారిపోయాడు.
త్యక్త్వాఽఽహారమనిద్రశ్చ ప్రమత్తశ్చ కృశోదరః । క్షణం తిష్ఠతి శేతే చ క్షణం రహసి రోదితి
ఆహారం వదిలి, నిద్ర లేక, మనస్సు చంచలంగా, పొట్ట సన్నగా మారాడు. ఒక క్షణం నిలబడి, మరో క్షణం పడుకుని, ఒంటరిగా ఏడుస్తున్నాడు.
పుత్రం దృష్ట్వా తు క్రన్దన్తం దేవకీ రుక్మిణీ రతిః । అన్యాశ్చ యోషితః సర్వాః కథయామాసురీశ్వరమ్
తమ కుమారుడిని ఏడుస్తూ చూసి, దేవకీ, రుక్మిణి, రతి మరియు ఇతర స్త్రీలు అన్నీ ఈ విషయాన్ని ప్రభువుకు చెప్పారు.
తాసాం చ వచనం శ్రుత్వా ప్రహస్య మవుసూదనః । ఉవాచ సర్వతత్త్వజ్ఞః కృష్ణశ్చ పూర్ణమానసః
వారి మాటలు విని, మధుసూదనుడు నవ్వాడు. సమస్త సత్యాలను తెలిసిన కృష్ణుడు, హృదయం నిండుగా మాట్లాడాడు.
శ్రీభగవానువాచ కామాతురా బాణకన్యా రతిం దృష్ట్వా శివేశయోః । వరం సంప్రాప దుర్గాయా వ్యాకులా మదనాస్త్రతః
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — కామంతో మునిగిపోయిన బాణుని కుమార్తె, శివుడు పార్వతిల కలయానాన్ని చూసింది. మదనబాణాల వల్ల కలవరపడి, ఆమె దుర్గాదేవి నుండి వరం పొందింది.
స్వప్నం చ దర్శయామాస సాఽనిరుద్ధం చ పార్వతీ । మమ పౌత్రం ప్రమత్తం చ చకార కౌతుకేన చ
ఆమె కలను అనిరుద్ధుడికి చూపింది. పార్వతీదేవి, నా మనవడైన అతడిని, ఆసక్తితో అలా చేయించింది.
తత్పుత్రీం చ ప్రమతాం తా కరోమి స్వప్నతాఽధునా । స్వచ్ఛన్దం తిష్ఠ న చిరం నాస్తి చిన్తా మనోవ్యథా
ఇప్పుడు ఆ కోరికతో ఉన్న కుమార్తెను కలలోనే ఉంచుతున్నాను. నీవు ఇష్టానుసారం ఉండి, ఎక్కువ కాలం కాదు — ఇక మనస్సులో బాధ అవసరం లేదు.
ఇతి కృష్ణః సమాశ్వాస్యసర్వాతమాసర్వసిద్ధివిత్ । స్వప్నం చ దర్శయామాస బాణపుత్రీం చ కాముకీమ్
అలా కృష్ణుడు అందరినీ ఓదార్చి, సమస్త సిద్ధులను ప్రసాదించి, ఆ కలను, బాణుని కోరికతో ఉన్న కుమార్తెను చూపించాడు.
సుప్తా సుతల్పే బాలా సా పుష్పచన్దనచర్చితే । నవయౌవనసంయుక్తా రత్నభూషణభూషితా
ఆమె పుష్పాలు, గంధంతో అలంకరించబడిన మృదువైన మంచంపై నిద్రించింది. నవయవనంతో, రత్నాల ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
శయానా రత్నపర్యఙ్కే దదర్శ స్వప్నమీప్సితమ్ । అతీవ నిర్జనే దేశే రత్ననిర్మాణమన్దిరే
ఒక విలాసవంతమైన రత్నాల మంచంపై విశ్రాంతిగా పడుకుని ఉండగా, ఆమె తనకు ఇష్టమైన కలలో, అత్యంత ఏకాంతమైన ప్రదేశంలో రత్నాలతో నిర్మించిన ఒక అద్భుతమైన మందిరాన్ని చూసింది.
నవీననీరదశ్యామమతీవ నవయౌవనమ్ । కోటికన్దర్పలీలాభం సస్మితం సుమనోహరమ్
ఆ మందిరంలో, కొత్త మేఘంలా నలుపుగా, యవ్వనంతో మెరిసిపోతూ, కోట్ల మంది మన్మథుల కన్నా ఆకర్షణీయంగా, చిరునవ్వుతో హృదయాన్ని కట్టిపడేసే ఒక యువకుడిని ఆమె చూసింది.