శ్రీరామకదలీస్తమ్భనిన్దితోరుస్థలోజ్జ్వలామ్ । అత్యుచ్చైర్వర్తులాకారస్తనయుగ్మవిభూషితామ్
ఆమె తొడలు రామకడలి కాండాన్ని మించిపోయేలా మెరిసిపోతూ, ఆమె రెండు వక్షోజాలు చాలా ఎత్తుగా, వృత్తాకారంగా, అందంగా కనిపించాయి.
నితమ్బభారన మ్రాం చ కామబాణప్రపీడితామ్ । కాముకీం కమనీయాం చ పశ్యన్తీం వక్రచక్షుషా
ఆమె నితంబాలు బరువుగా, ఆకర్షణీయంగా ఉండి, మన్మథుని బాణాలకు బాధపడుతూ, కోరికతో నిండినదై, ఆకర్షణీయమైన చూపులతో పక్కచూపు వేసింది.
కుఙ్కుమాలక్తరక్తాక్తపాదపద్మవిరాజితామ్ । వాయుప్రేరణవస్త్రేణ వ్యక్తగువ్తస్థలోజ్జ్వలామ్
కుంకుమం, అక్తరసం, రక్తవర్ణపు పదార్థాలతో అలంకరించబడిన ఆమె పద్మపాదాలు ఎంతో అందంగా మెరిసిపోతున్నాయి. గాలి ఊదిన వస్త్రం వల్ల ఆమె రహస్య భాగాలు స్పష్టంగా ప్రకాశించాయి.
తాం దృష్ట్వా కామపుత్రశ్చ కామోన్మథితమానసః । ఉవాచ మధురం రమ్యం కామమత్తాం సుకోమలామ్
ఆమెను చూసిన కామపుత్రుడు, మనసు కోరికతో కలవరపడి, ఆ అందమైన, కోమలమైన, కామమునకు లోనైన ఆమెతో మధురంగా, ఆకర్షణీయంగా మాట్లాడాడు.
చారుచమ్పకవర్ణాభాం కామేన పులకాన్వితామ్ । అతిప్రౌఢాం నవోఢాం చ శృఙ్గానేచ్ఛాసుచఞ్చలామ్
ఆమె చారుచి చంపకపువ్వులా మెరిసిపోతూ, కోరికతో పులకరించి, ఎంతో పరిపక్వత కలిగి, కొత్తగా పెళ్లయినవారిలా, ప్రేమక్రీడలలో ఆసక్తిగా తడుముకుంటూ ఉంది.
అనిరుద్ధ ఉవాచ కిం దేవీ కిం చ గాన్ధర్వోకా త్వం కామినికాననే । కస్య సత్రీ కస్య కన్యా వా కం వా వాఞ్ఛసి సున్దరి
అనిరుద్ధుడు ఇలా అడిగాడు: దేవీ, నువ్వెవరు? గంధర్వకన్యవా, లేక కోరికల అడవిలో నివసించేవారివా? అందమైనవాడివి, ఎవరి భార్యవో, ఎవరి కుమార్తెవో చెప్పు. నువ్వు ఎవరిని కోరుకుంటున్నావు?
త్రైలోక్యాతులసౌన్దర్యా మునిమానసమోహినీ । న బిభేషి కథం బ్రూహి స్వయమేకాకినీ చ మామ్
మూడు లోకాలలో నీ అందానికి సమానం లేదు, మునుల మనసులను కూడా మోహింపజేస్తావు. నువ్వు ఒంటరిగా నాతో ఉండి భయపడకుండా ఎలా ఉన్నావో చెప్పు.
అహం త్రైలోక్యనాథస్య పౌత్రః కామాత్మజోఽధునా । కాన్తేఽహమనిరుద్ధశ్చ నవీనయౌవనాహతః
నేను మూడు లోకాల అధిపతికి మనవడను, కాముని కుమారుడిని. ప్రియమైనవాడా, నేను అనిరుద్ధుడిని, కొత్త యవ్వనంతో ఉల్లాసంగా ఉన్నాను.
కమనీయశ్చ కామీ చ కామశాస్త్రవిశారదః । కాముకీకామనాం పూర్ణాం కర్తుమేవేశ్వరః స్వయమ్
నేను ఆకర్షణీయుడిని, కోరికతో ఉన్నవాడిని, ప్రేమశాస్త్రంలో నిపుణుడిని. కాముకుల కోరికలను తీరుస్తూ, నేనే స్వయంగా ప్రభువునై ఉన్నాను.
మాం భజస్వ సుశీరే త్వం సువేషం చ సుశీలకమ్ । రతిశూరం రతిరసప్రాజ్ఞం రతిరసప్రియమ్
సుందరిదీ, నన్ను స్వీకరించు. నేను మంచి వేషధారి, మంచి స్వభావం కలవాడిని, ప్రేమలో ధైర్యవంతుడిని, రతిరసంలో నిపుణుడిని, రతికి ఇష్టమైనవాడిని.
రతిపుత్రం రతిరసం ప్రమత్తం రసికం ప్రియే । యువానం వ్యాధిహీనం చ కాముకం కాముకీచ్ఛతి
ప్రియమైనవాడా, నేను రతిపుత్రుడిని, రతిరసస్వరూపుడిని, ఉల్లాసంతో ఉన్నవాడిని, రసికుడిని, యువకుడిని, వ్యాధిలేని వాడిని. కాముకురాలికి కాముకుడు కావాలి.
విదగ్ధాము విదగ్ధం చ కాన్తమాయాతి కామతః । విదగ్ధాయా విదగ్ధేన సంగమో గుణవాన్భవేత్
తెలివైన మహిళ, కోరికతో తెలివైన వాడిని కోరుకుంటుంది. తెలివైనవారిద్దరి కలయిక నిజంగా శ్రేయస్కరం.
ప్రచ్ఛాద్య లోజనాస్యం చ నవసంగమలజ్జితా । విలోకయన్తీ వక్రాక్షికోణేన తమువాచ సా
కొత్త కలయికలో లజ్జతో, ఆమె తన ముఖాన్ని, కళ్లను దాచుకొని, కన్నెముక మూలగా అతనిని చూసి ఇలా చెప్పింది.
కామిన్యువాచ కాముకః కామపుత్రోఽసి కామేన వ్యాకులోఽధునా । భవాంశ్చేత్కాముకీయోగ్యో న కామశ్చిన్తితః కథమ్
కామినీ ఇలా చెప్పింది: నువ్వు కాముకుడవు, కాముని కుమారుడవు, ఇప్పుడు కోరికతో కలవరపడుతున్నావు. నిజంగా నువ్వు కాముకురాలికి తగినవాడివైతే, నీ కోరిక ఎందుకు తీరలేదు?
పౌత్రస్త్రైలోక్యనాథస్య స్వతః సంభావితస్య చ । స్వయం యోగ్యో యోగ్యపుత్రో వివాహం న కథం (వ్యధాః) చన
నువ్వు మూడు లోకాల అధిపతికి మనవడవు, స్వయంగా గౌరవించబడినవాడవు. నువ్వు తగినవాడవు, తగినవాడి కుమారుడవు, అయినా పెళ్లి ఎందుకు జరగలేదు?
వివాహీతా యజ్ఞపత్నీ సా చ పుణ్యవ్రతా సతీ । నిశ్చలా సతతం సాధ్యా వర్ధినీ సఙ్గినీ సదా
పెళ్లయిన భార్య యజ్ఞంలో భాగస్వామి, పుణ్యవ్రతురాలు, నిత్యం నమ్మకమైనది, ఎప్పుడూ ఆదరణ పొందవలసినది, వృద్ధిచెందే సఖి, ఎల్లప్పుడూ తోడుంటుంది.
భయప్రీతిదానసాధ్యా గుప్తపత్నీ త్వనిశ్చలా । నైమిత్తికా న నీత్యా సా సా చ వేదవివర్జితా
భయంతో, ప్రేమతో, దానం ద్వారా పొందిన రహస్య భార్య స్థిరంగా ఉంటుంది. ఆమె ఉద్దేశ్యపూర్వకంగా తీసుకుంటారు, నియమప్రకారం కాదు, వేదాలకు అతీతంగా ఉంటుంది.
పరం నరకసోపానా పరత్రేహాయశస్కరా । సాధుస్తత్ర న హి రతో వంశజో వైష్ణవో యది
అలాంటి సంబంధం నరకానికి దారి, ఈ లోకంలోను పరలోకంలోను అపకీర్తి తెస్తుంది. సద్గుణులు అలాంటిదానిలో ఆనందించరు, ముఖ్యంగా వైష్ణవ వంశజులు అయితే.
యది పూర్వ భవేద్భ్రాన్తో నివృత్తః సాధుసఙ్గతః । ప్రవృత్తిరేషా భూతానాం నివృత్తిస్తు మహాఫలా
మునుపు తప్పు చేసినవాడు, ఇప్పుడు సత్సంగతిలో చేరి, దారి మళ్లిస్తే, అలాంటి నియమనిష్టే జీవులకు గొప్ప ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
ప్రాయశ్చిత్తీ పునర్లిప్తో నివృత్తః పాతకీ యది । ఉవహాస్యో భువి భవేత్సర్వం కుఞ్జరశౌచవత్
పాపం చేసినవాడు ప్రాయశ్చిత్తంతో, నియమంతో పవిత్రుడైనా, ఈ లోకంలో అందరూ నవ్వుతారు. ఏనుగు స్నానం వృథా అయినట్లే.
సుశీలా సున్దరీ శాన్తా ధర్మపత్నీ ప్రశంసితా । పతివ్రతా సుసాధ్యా సా శశ్వత్సుప్రియవాదినీ
ఆమె మంచి స్వభావం కలిగి, అందంగా, శాంతంగా, ప్రశంసించదగిన భార్య. భర్తకు అంకితమై, సులభంగా సంతుష్టిచెందే, ఎప్పుడూ మధురంగా మాట్లాడేవారు.
కోమలాఙ్గీ విదగ్ధా చ శ్యామా రతిసుఖప్రదా । ఏవంభూతాం పరిత్యజ్య వైష్ణవస్తపసే వ్రజేత్
ఆమె మృదువైన అవయవాలు కలిగి, తెలివైనది, ముదురు వర్ణంతో, ప్రేమలో ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. అలాంటి స్త్రీని వదిలి, వైష్ణవుడు తపస్సు చేయాలి.
సా జేత్పరిణతా సాధ్వీ శాన్తా పుత్రవతీ యదా । అన్యథా చ వృథా సర్వం తపసః స్ఖలనం భవేత్
ఆమె పరిపక్వతకు వచ్చి, సద్గుణాలు కలిగి, శాంతంగా, పిల్లలతో ఉంటే మంచిది. లేకపోతే, అన్నీ వృథా అవుతాయి, తపస్సు నాశనం అవుతుంది.
అసాధుశ్చ కువంశశ్చేత్పరనారీం ప్రయాతి చేత్ । స యాతి నరకం ఘోరం పితుశిః సప్తభిఃసహ
దుర్మార్గుడైన చెడు వంశస్థుడు పరస్త్రీని ఆశ్రయిస్తే, అతడు తన తండ్రితో పాటు ఏడుగురు పూర్వీకులతో కలిసి ఘోర నరకానికి పోతాడు.
అహమూషా బాణకన్యా బాణః శంకరకింకరః । బాణస్త్రైలోక్యవిజయీ శంకరో జగతాం పతిః
నేను ఊష, బాణుని కుమార్తెను. బాణుడు శంకరునికి సేవకుడు. బాణుడు మూడు లోకాలను జయించినవాడు, శంకరుడు జగత్తుకు అధిపతి.
న స్వతన్త్రా పరాధీనా త్రిషు కాలేషు కామినీ । పుంశ్చలీ యా స్వతన్త్రా సాఽప్యసద్వంశప్రసూతికా
స్త్రీ స్వతంత్రురాలు కాదు, అన్ని కాలాల్లో ఇతరుల ఆధీనంగా ఉంటుంది. ఎవడైనా స్వతంత్రురాలైతే, ఆమె చెడు వంశంలో పుట్టినవారు.
పితా దదాతి కన్యాం తాం సుయోగ్యాయ వరాయ చ । కన్యా వరం న యాచేత ధర్మ ఏష సనాతనః
తండ్రి తన కుమార్తెను తగిన వరుణికి ఇస్తాడు. కుమార్తె వరుణిని ఎంచుకోకూడదు — ఇదే శాశ్వత ధర్మం.
త్వం చ యోగ్యోఽసి యోగ్యాఽహం మామిచ్ఛసి యది ప్రభో । బాణం ప్రార్థయ శంభుం వాఽఽప్యథవా పార్వతీం సతీమ్
నీవు తగినవాడివి, నేనూ తగినదానిని. ప్రభూ, నీవు నన్ను కోరితే, బాణుని లేదా శంభువుని, లేక సతీమయిన పార్వతిని అడుగు.
ఇత్యుక్త్వా సున్దరీ సాధ్వీ సాన్తర్ధానా బభూవ హ । నిద్రాం తత్యాజ సహసా కామీ కామాత్మజో మునే
అలా చెప్పి, ఆ అందమైన, సద్గుణాలయైన స్త్రీ కనబడకుండా పోయింది. కామదేవుని కుమారుడు ఆకస్మికంగా నిద్రను వదిలేశాడు, మునివరా.
బుద్ధవా స్వప్నం స విజ్ఞాయ కామేన వ్యథితాన్తరః । బభూవ వ్యాకులోఽశాన్తో న దృష్ట్వా ప్రాణవల్లభామ్
అతడు మెలకువ వచ్చి, అది కల అని గ్రహించి, కోరికతో హృదయం కలవరపడి, ప్రియమైనవారిని చూడక焦虑తో, అసాంతంగా మారిపోయాడు.