దదర్శ రుక్మిణీం దేవీమతీవ నవయౌవనామ్ । రత్నపర్యఙ్కమారుహ్య శయానాం సస్మితాం ముదా
వాసుదేవుడు అక్కడ రుక్మిణిదేవిని చూశాడు. ఆమె యవ్వనంలో, రత్నాల మంచంపై ఆనందంగా నవ్వుతూ విశ్రాంతిగా పడుకున్నది.
అప్రౌఢాం చ నవోఢాం తాం నవసంగమలజ్జితామ్ । అమూల్యరత్ననిర్మాణభూషణేన విభూషితామ్
ఆమె ఇంకా పూర్తిగా పెరిగిపోలేదు, కొత్తగా పెళ్లయినది, మొదటి కలయికలో సిగ్గుపడుతూ, అమూల్య రత్నాల ఆభరణాలతో అలంకరించబడింది.
సుచారుకబరీభారాం మాలతీమల్యభూషితామ్ । దృష్టవా కృష్ణాం భీష్మకన్యా సహసా ప్రణనామ సా
ఆమె అందమైన, ఘనమైన జుట్టు మల్లెపూల హారాలతో అలంకరించబడింది. కృష్ణుని చూసిన వెంటనే, భీష్మకుని కుమార్తె అతనికి నమస్కరించింది.
తాం సంప్రాప్య జగన్నాథో రత్నతల్పే ఉవాస సః । శుభక్షణే చ శుభయా స రేమే రామయా సహ
ఆమెను పొందిన అనంతరం జగన్నాధుడు రత్నాల మంచంపై విశ్రాంతి తీసుకున్నాడు. శుభమైన సమయంలో, శుభలక్షణమైన రామతో ఆనందంగా గడిపాడు.
సుఖసంభోగమాత్రేణ మూర్చ్ఛామాప ముదా సతీ । తస్యాం జజ్ఞే కామదేవో భస్మీభూతదశ్చ శంభునా
ఆనందంతో కూడిన కలయిక వల్ల ఆమె సంతోషంతో మూర్చిపోయింది. ఆమె నుండి శంభువు బస్మం చేసిన కామదేవుడు పుట్టాడు.
స శమ్బరం నిహత్యైవ తత్ర ప్రాప రతిం సతీమ్ । రతిర్మాయావతీనామ్నా సంకేతేన సురస్య చ
ఆ కామదేవుడు శంబరాసురుని సంహరించి అక్కడ సతీతో కలయిక పొందాడు. రతి, మాయావతిగా పిలవబడే ఆమె, సంకేతంగా దేవుని భార్యగా మారింది.
నరద ఉవాచ జహార శమ్బరం కామో దైత్యం కేన ప్రకారతః । కథయస్వ మాహాభాగ విస్తరేణ శుభాం కథామ్
నారదుడు ఇలా అడిగాడు: కాముడు శంబరాసురుణ్ని ఎలా పట్టుకున్నాడు? ఆ శుభమైన కథను పూర్తిగా వివరంగా చెప్పు, మహాభాగ్యవంతుడా.
నారాయణ ఉవాచ సమతీతే చ సప్తాహే రుక్మిణీసూతికాగృహాత్ । గృహీత్వా బాలకం దైత్యో జగామ్ స్వాలయం జవాత్
నారాయణుడు ఇలా చెప్పాడు: రుక్మిణి ప్రసవించిన ఏడవ రోజు పూర్తయిన తరువాత, ఆ దైత్యుడు ఆ బాలుడిని సూతికాగృహం నుండి తీసుకుని, వేగంగా తన ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు.
అపుత్రకశ్చ దైత్యేశః పుత్రం ప్రాప్య ప్రహర్షితః । మాయావత్యై దదౌ హృష్టో హృష్టా మాయావతీ సతీ
కుమారుడు లేని ఆ దైత్యాధిపతి, కొడుకు లభించగానే ఎంతో ఆనందపడ్డాడు. సంతోషంతో ఆ బాలుడిని మాయావతికి ఇచ్చాడు. మాయావతి కూడా హర్షంతో ఉన్నది.
అతీవ పాలనేనైవ వర్ధయామాస బారకమ్ । సరస్వతీ తాం రహసి కథయామాస నిర్జనే
అతడిని మాయావతి ఎంతో జాగ్రత్తగా పెంచింది. ఒకసారి ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు, సరస్వతి ఆమెకు రహస్యంగా చెప్పింది.
సరస్వత్యువాచ శివకోపానలే పూర్వ భస్మీభూతః పతిస్తవ । స చాయం రుక్మిణీపుత్రో దైత్యేనైవ సమాహృతః
సరస్వతి ఇలా చెప్పింది: ఒకప్పుడు నీ భర్త శివుడి కోపాగ్నిలో బస్మమయ్యాడు. ఇప్పుడు రుక్మిణి కుమారుడిని ఈ దైత్యుడు ఇక్కడికి తీసుకొచ్చాడు.
మాయయాఽపి చ మాయేశో రుక్మిణీసూతికాగృహాత్ । సమానీయ దదౌ తుభ్యం పతిస్తేఽయం న చాఽఽత్మజః
మాయాశక్తితో మాయేశ్వరుడు రుక్మిణి సూతికాగృహం నుండి ఈ కుమారుణ్ని తీసుకుని నీకు ఇచ్చాడు. ఇది నీ కుమారుడు కాదు, నీ భర్తే.
కామం చ కథయామాస జగన్మాతా చ సా సతీ । తవ పత్నీ రతిశ్చేయం రమస్వ రామయా సహ
జగన్మాత అయిన ఆ సతీ కామునికి ఇలా చెప్పింది: ఈమె నీ భార్య రతి. రామయతో కలిసి సంతోషంగా ఉండు.
త్వమేవ రుక్మిణీపుత్రో నాన్యదైత్యస్య మన్మథః । కురరీవ సతీ నిత్యం రోదితి స్మ త్వయా వినా
నీవే రుక్మిణి కుమారుడు, మరే దైత్యుని మన్మథుడు కాడు. ఆమె, నీతో విడిపోయి, ఎప్పుడూ పక్షి లాంటి దుఃఖంతో ఏడుస్తూ ఉండేది.
ఇత్యుక్త్వా చ యయౌ వాణీ బ్రహ్మాణీ బ్రహ్మణః పదమ్ ।స రేమే నిర్జనే నిత్యం రామయా సహ సున్దరః
ఇలా చెప్పి వాణి, బ్రహ్మదేవుడి భార్య, బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లిపోయింది. అందమైన కాముడు రామయతో కలిసి ఎప్పుడూ ఒంటరిగా ఆనందంగా గడిపాడు.
ఏకదా మన్మథం దైత్యౌ దదర్శ రహసి శ్థితమ్ । శృఙ్గారం రామయా సార్ధం కుర్వన్తం కౌతుకేన చ
ఒకసారి, దైత్యుడు రహస్యంగా ఉన్న మన్మథుడిని చూశాడు. అతడు రామయతో ప్రేమలో మునిగి, ఆటలాడుతూ ఉన్నాడు.
సస్మితం సస్మితాయాశ్చ మధ్యవక్షఃస్థలస్థితమ్ । రతిం దదర్శ కామేన మూర్చ్ఛితాం సురతోత్సుకామ్
ఆ దైత్యుడు, చిరునవ్వుతో ఉన్న రతిని కాముని ఛాతీపై మధ్య భాగంలో పడుకుని, మోహంతో, కలవరంతో ఉన్నదిగా చూశాడు.
దృష్ట్వా చుకోప దైత్యశ్చ జగ్రాహ ఖడ్గముత్తమమ్ । ఉవాచ ఖడ్గహస్తశ్చ కామదేవం రతిం సతీమ్
అది చూసి దైత్యుడు కోపంతో మంచి ఖడ్గాన్ని పట్టుకుని, ఖడ్గాన్ని చేతిలో పెట్టుకుని కామునికి, సతీ అయిన రతికి ఇలా అన్నాడు.
శమ్వర ఉవాచ ధిక్త్వాం మహాకాముకం చ మూర్ఖం పణ్డితమానినమ్ । మహాపాతకినాం శ్రేష్ఠం ప్రమత్తం మాతృగామినమ్
శంబరుడు ఇలా అన్నాడు: నీకు సిగ్గు లేదు, పెద్ద కాముకుడివి, మూర్ఖుడివి, నీకు తెలివి ఉందని అనుకునేవాడివి! నీవు మహా పాపులలో ముందువాడివి, పరస్త్రీతో సంచరించే అశాంతుడివి!
ధిక్త్వాం చ పుంశ్చలీం మత్తాం కాముకీం హతచేతనామ్ । పుత్రం గృహీత్వా రహసి కలోషి సురతిం సతి
నీకు సిగ్గు లేదు, పాపురాలివి, మత్తులో ఉన్నావు, కామంతో ఉన్నావు, బుద్ధి కోల్పోయినావు! నా కుమారుణ్ని తీసుకుని, రహస్యంగా ప్రేమలో మునిగి ఉన్నావు, నమ్మకద్రోహినివి!
ఇత్యేవముక్త్వా ఖడ్గం చ తామేవ హన్తుమృద్యతః । జిఘాంసన్తం రతిం దేత్యం ప్రేరయామాస మన్మథః
ఇలా అన్న తరువాత, ఆ దైత్యుడు రతిని చంపడానికి ఖడ్గాన్ని పైకి ఎత్తాడు. అప్పుడే మన్మథుడు, రతిని చంపాలనుకున్న దైత్యుడి మనస్సును ప్రేరేపించాడు.
పపాత దూరతో బ్రహ్మన్మూర్చ్ఛితః స్వాఙ్గపీడితః । పునశ్చ చేతనాం ప్రాప్య కోపేన ప్రజ్వలన్నివ
బ్రహ్మనూ, ఆ దైత్యుడు కొంత దూరంలో ఉన్నప్పుడే, స్పృహ కోల్పోయి నేలపై పడిపోయాడు. తరువాత మళ్లీ స్పృహను పొందిన తరువాత, కోపంతో మండిపడుతూ లేచాడు.
శివదత్తం చ శూలం చ జగ్రాహ నిర్భరేణ చ । శతసూర్యప్రభం శూలం ప్రలయాగ్నిసమం మునే
అతడు శివుడు ఇచ్చిన శూలాన్ని బలంగా పట్టుకున్నాడు. ఆ శూలం వంద సూర్యుల కాంతితో మెరిసిపోతూ, ప్రళయాగ్నిలా భయంకరంగా ఉంది, మునివరా.
దృష్ట్వాఽఽజగ్ముశ్చ దేవాశ్చ బ్రహ్మేశశేషసంజ్ఞకాః । పవనః కథయామాస కర్ణే కామస్య యత్నతః
అది చూసి బ్రహ్మ, ఈశ్వరుడు, శేషుడు వంటి దేవతలు అక్కడికి వచ్చారు. అప్పుడే వాయుదేవుడు జాగ్రత్తగా కాముని చెవిలో చెప్పాడు.
స్మర స్మర మహామాయాం దుర్గాం తుర్గతినాశినీమ్ । పవనస్య వచః శ్రుత్వా దుర్గాం సస్మార మన్మథః
పవనుడు చెప్పిన మాటలు విని, మన్మథుడు మహామాయ అయిన దుర్గాదేవిని, దుర్గతిని తొలగించేవారిని, మనసులో పునః పునః స్మరించాడు.
శూలం బభూవ తస్యాఙ్గే రమ్యం మాల్యం మనోహరమ్ । బ్రహ్మాస్త్రేణ చ తం దైత్యం జఘాన మన్మథో ముదా
ఆమె దేహంపై అందమైన మాల, ఆకర్షణీయంగా మెరిసింది; మన్మథుడు ఆనందంగా బ్రహ్మాస్త్రంతో ఆ దైత్యుడిని సంహరించాడు.
రతిం గృహీత్వా యానేన జగామ ద్వారకాం పురీమ్ । ప్రయయుర్దేవతాః సర్వా స్తుత్వా చ పార్వతీం స్వయమ్
రతిని తీసుకొని, రథంలో ద్వారకా నగరానికి వెళ్లాడు; దేవతలందరూ పార్వతీదేవిని స్తుతించి, అక్కడికి చేరారు.
రుక్మిణీ మఙ్గలం కృత్వా ప్రజగ్రాహ రతిం సుతమ్ । ఉత్సవం కారయామాస పరం స్వస్త్యయనం హరిః
రుక్మిణి మంగళకార్యాలు చేసి, తన కుమారుడైన రతిని స్వీకరించింది; హరి గొప్ప ఉత్సవాన్ని నిర్వహించి, శుభాశీస్సులు ఇచ్చాడు.
బ్రాహ్మణాన్భోజయామాస పూజయామాస పార్వతీమ్ర । అథ కృష్ణః క్రమేణైవ వేదోక్తే మఙ్గలే దినే
బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టి, పార్వతీదేవిని పూజించాడు; ఆ తరువాత కృష్ణుడు, వేదోక్త మంగళదినాన, క్రమంగా—
సప్తానాం రమణీనాం చ పాణిగ్రాహం చకార హ । కాలిన్దీం సత్యభామాం చ సత్యా రాగ్నిజితీం సతీమ్
ఏడు మహిళలైన కాలిందీ, సత్యభామ, సత్య, రాజ్ఞిజితి వంటి సతీలకు పాణిగ్రహణం చేశాడు.