కృత్వా త్రికాలస్నానం చ నిర్మలే యమునాజలే । కృత్వాఽష్టదలపద్మం చ స్నిగ్ధేన చన్దనేన చ
ప్రతి రోజు మూడు సార్లు యమునా నదిలో పవిత్రమైన నీటితో స్నానం చేసి, సుగంధమైన చందనంతో అష్టదళ పద్మాన్ని తయారు చేయి.
ధ్యానేన గర్గదత్తేన శుద్ధేన మనసా సతి । సంపూజ్య పరమానన్దం సానన్దం వ్రజ తత్పదమ్
గర్గుడు ఇచ్చిన ధ్యానంతో, పవిత్రమైన మనస్సుతో పరమానందుడిని పూజించు. ఆనందంగా ఆ పరమపదాన్ని పొందు.
కృత్వా నికృన్తనం కర్మ పిదృభిః శతకైః సహ । వైష్ణవేన సహాఽఽలాపం కురుష్వ సతతం సతి
పితృదేవతలతో కలిసి నికృంతన కర్మను చేసి, విశ్వాసంతో ఎప్పుడూ వైష్ణవునితో సంభాషణ చేయు.
వరం హుతవహజ్వాలాం భక్తో వాఞ్ఛతి పఞ్జరమ్ । వరం చ కణ్టకే వాసం వరం చ విష్భక్షణమ్
భక్తుడు అగ్నిజ్వాలలను, పంజరాన్ని, ముల్లుల మధ్య నివాసాన్ని, విషం తినడాన్ని కూడా ఇష్టపడతాడు—
హరిభక్తివిహీనానాం న సఙ్గం నాశకారణమ్ । స్వయం నష్టో భక్తిహీనో బృద్ధిణేదం కరోతి చ
హరిభక్తి లేని వారితో సాంగత్యం వద్దు, నాశనం చేయడానికి కారణం వద్దు. భక్తి లేనివాడు తానే నశించి, ఇతరులను కూడా నాశనం చేస్తాడు.
అఙ్కురో భక్తివృక్షస్య భక్తసఙ్గేన వర్ధతే । పరం హరికథాలాపపీయూషాసేచనేన చ
భక్తి వృక్షం మొలక భక్తుల సాంగత్యంతో పెరుగుతుంది. ముఖ్యంగా హరికథామృతంతో ఆరుబడుతుంది.
అభక్తాలాపదీపాగ్నిజ్వాలాయాః కలయాపి చ । అఙ్కురః శుష్కతాం యాతి పునః సేకేన వర్ధతే
అభక్తులతో మాట్లాడిన మాటలు అగ్ని వంటి దీపం. దాని వల్ల మొలక ఎండిపోతుంది. కానీ మళ్లీ జలసేకంతో పెరుగుతుంది.
తస్మాదభక్తసఙ్గం చ సావధానః పరిత్యజ । యథా దృష్ట్వా కాలసర్పం నరో భీత్వా పలాయతే
అందువల్ల, అభక్తుల సాంగత్యాన్ని జాగ్రత్తగా వదిలిపెట్టు. మనిషి కాలసర్పాన్ని చూసి భయంతో పారిపోతాడేలా.
యశోదే చ ప్రయత్నేన స్వాత్మనః పుత్రమీశ్వరమ్ । రామ నారాయణనన్త ముకున్ద మధుసూదన
యశోదా, శ్రద్ధతో నీ కుమారుడైన ఈశ్వరుని పేర్లను—రామ, నారాయణ, అనంత, ముకుంద, మధుసూదన—పఠించు.
కృష్ణ కేశవ కంసారే హరే వైకుణ్ఠ వామన । ఇత్యేకాదశ నామాని పఠేద్వా పాఠయేదితి
కృష్ణ, కేశవ, కంసశత్రు, హరి, వైకుంఠ, వామన—ఈ పదకొండు పేర్లను చదవాలి లేదా చదివించాలి.
జన్మకోటిసహస్రాణాం పాతకాదేవ ముచ్యతే । రాశబ్దో విశ్వవచనో మశ్చాపీశ్వరవాచకః
ఇవి వల్ల లక్షల జన్మల పాపాల నుంచి విముక్తి కలుగుతుంది. 'రా' అనే అక్షరం విశ్వాన్ని సూచిస్తుంది, 'మ' కూడా ఈశ్వరుని పేరు.
విశ్వానామీశ్వరో యో హి తేన రామః ప్రకీర్తితః । రమతే రమయా సార్వం తేన రామం విదుర్బుధా
ప్రపంచాలకన్నా అధిపతి అయినవాడే రాముడు. అందరిని ఆనందింపజేసే వాడని, జ్ఞానులు రాముడని పిలుస్తారు.
రమాయా రమణస్థానం రామం రామవిదో విదుః । రాశ్చేతి లక్ష్మీవచనో మశ్చాపీశ్వరవాచకః
రాముని తత్వాన్ని తెలిసినవారు, రాముడు లక్ష్మిదేవికి ప్రియుడని తెలుసుకుంటారు. 'రా' అనేది లక్ష్మిదేవి పదం, 'మ' అనేది పరమేశ్వరుని సూచించే పదం అని వారు భావిస్తారు.
లక్ష్మీపతిం గతిం రామం ప్రవదన్తి మనీషిణః । నామ్నాం సహస్రం దివ్యానాం స్మరణే యత్ఫలం లభేత్
పండితులు రాముణ్ణి లక్ష్మీదేవికి భర్తగా, పరమ గమ్యంగా ప్రకటిస్తారు. వెయ్యి దివ్య నామాలను జపించడం వల్ల కలిగే ఫలితాన్ని, ఆ నామాలను స్మరించడమే ఇస్తుంది.
తత్ఫలం లభతే నూనం రామోచ్చారణమాత్రతః । సారూప్యముక్తివచనో సారేతి చ విదుర్బుధాః
రాముని నామాన్ని ఒక్కసారి పలకడమే ఆ ఫలితాన్ని ఖచ్చితంగా ఇస్తుంది. 'సా' అనేది సారూప్య ముక్తిని సూచించే పదమని పండితులు తెలుసు.
యో దేవోఽప్యయనం తస్య స చ నారాయణః స్మృతః । నారాశ్చ కృతపాపాశ్చాప్యయనం గమనం స్మృతమ్
ఎవరికి పరమ స్థానం ఉందో ఆ దేవుడు నారాయణుడిగా గుర్తించబడతాడు. 'నారాః' అనేవారు పాపాలు చేసినవారు, 'అయనం' అనేది చేరుకోవడం లేదా ప్రయాణించడాన్ని సూచిస్తుంది.
యతో హి గమనం తేషాం సోఽయం నారాయణః స్మృతః । సకృన్నారాయణేత్యుక్త్వా పుమాన్కల్మశతత్రయమ్
వారు చేరే స్థానం ఆయన కాబట్టి, ఆయన నారాయణుడు అని పిలవబడతాడు. ఒక్కసారి 'నారాయణ' అని పలికినా, మానవుడు మూడు విధాలైన పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
గఙ్గాదిసర్వతీర్థేషు స్నాతో భవతి నిశ్చితమ్ । నారం చ మోక్షణం పుణ్యమయనం జ్ఞానమీప్సితమ్
గంగాదిగా అన్ని పవిత్ర తీర్థాలలో స్నానం చేసినవాడిగా అతన్ని భావిస్తారు. 'నార' అనేది మోక్షాన్ని, 'అయనం' అనేది పుణ్యాన్ని సూచిస్తుంది; జ్ఞానం కోరుకున్నది.
తయోర్జ్ఞానం భవేద్యస్మాత్సోఽయం నారాయణః ప్రభుః । నాస్త్యన్తో యస్య వేదేషు పురాణేషు చతుర్షు చ
ఈ రెండింటి ద్వారా జ్ఞానం కలుగుతుంది కాబట్టి, ఆయననే నారాయణుడు అని పిలుస్తారు. ఆయనకు అంతం వేదాలలో కానీ, నాలుగు పురాణాలలో కానీ కనిపించదు.
శాస్త్రేష్వన్యేషు యోగేషు తేనానన్తం విదుర్బుధాః । ముకుమధ్యయమానం చ నిర్వాణం మోక్షవాచకమ్
ఇతర శాస్త్రాలు, యోగాలలో కూడా, పండితులు ఆయనను అనంతుడిగా తెలుసు. 'ముకు' అనేది మోక్షాన్ని, 'మధ్య' అనేది లయాన్ని, 'నిర్వాణం' విముక్తిని సూచిస్తుంది.
* తద్దదాతి చ యో దేవో ముకుందస్తేన కీర్తితః । ముకుం భక్తిరసప్రేమవచనం వేదసంమతమ్
ఆ దైవం ఆ ఫలితాన్ని ఇచ్చేవాడైనందున, అతడిని ముకుందుడని పిలుస్తారు. 'ముకు' అనేది భక్తి, ప్రేమరసాన్ని సూచించే పదమని వేదాలు అంగీకరిస్తున్నాయి.
** యస్తం దదాతి భక్తేభ్యో ముకందస్తేన కీర్తితః । సూదనం మధుదైత్యస్య యస్మాత్స మధుసూదనః
ఆ ఫలితాన్ని భక్తులకు ఇచ్చేవాడైనందున, అతడిని ముకుందుడని పిలుస్తారు. మధు అనే రాక్షసుడిని సంహరించినందువల్ల ఆయన మధుసూదనుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.
ఇతి సన్తో వదన్తీశం వేదే భిన్నార్థమీప్సితమ్ । మధు క్లీబం చ మాధ్వీకే కృతకర్మశుభాశుభే
ఇలా, వేదంలో భిన్నార్థాలను కోరుతూ సద్గురు వారు ఈశ్వరుని గురించి చెబుతారు. 'మధు' అనేది బలహీనమైనదిగా, మత్తు కలిగించేదిగా, మంచి చెడు కార్యాలకు సూచనగా ఉంటుంది.
భక్తానాం కర్మణాం చైవ సూదనం మధుసూదనః । పరిణామాశుభం కర్మం భ్రాన్తానాం మధురం మధు
భక్తుల కర్మలను నాశనం చేసే వాడైనందున ఆయన మధుసూదనుడు. మాయలో పడి ఉన్నవారికి 'మధు' అనేది తీయదనం, కాని వారి కార్యాలు చివరికి దుర్గతికి దారి తీస్తాయి.
కరోతి సూదనం యో హి స ఏవ మధుసూదనః । కృషిరుత్కృష్టవచనో ణశ్చ సద్భక్తివాచకః
ఈ కర్మలను నాశనం చేసే వాడే నిజంగా మధుసూదనుడు. 'కృష్' అనేది ఉత్తమమైనదని, 'ణ' అనేది నిజమైన భక్తిని సూచిస్తుందని అర్థం.
అశ్చాపి దాతృవచనః కృష్ణం తేన విదుర్బుధాః । కృషిశ్చ పరమానన్దే ణశ్చ తద్దాస్యకర్మణి
'ణ' కూడా దాత అనే అర్థాన్ని ఇస్తుంది, అందువల్ల పండితులు ఆయనను కృష్ణుడిగా తెలుసు. 'కృషి' అనేది పరమానందాన్ని, 'ణ' అనేది ఆయనకు సేవ చేయడాన్ని సూచిస్తుంది.
తయోర్దాతా చ యో దేవస్తేన కృష్ణః ప్రకీర్తితః । కోటిజన్మార్జితే పాపే కృషిఃక్లేశే చ వర్తతే
ఈ రెండింటిని ఇచ్చేవాడైనందున ఆయన కృష్ణుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. 'కృషి' అనేది కోట్ల జన్మల్లో కూడిన కష్టాలను సూచిస్తుంది.
భక్తానాం ణశ్చ నిర్వాణే తేన కృష్ణః ప్రకీర్తితః । నామ్నాం సహస్రం దివ్యానాం త్రిరావృత్త్యా చయత్ఫలమ్
'ణ' అనేది భక్తులకు విముక్తిని సూచిస్తుంది, అందువల్ల ఆయన కృష్ణుడిగా పిలవబడతాడు. వెయ్యి దివ్య నామాలను మూడుసార్లు జపించడంవల్ల వచ్చే ఫలితాన్ని,
ఏకావృత్త్యా తు కృష్ణస్య తత్ఫలం లభతే నరః । కృష్ణనామ్నః పరం నామ న భూతం న భవిష్యతి
ఒక్కసారి కృష్ణుని నామాన్ని జపించినా ఆ ఫలితం లభిస్తుంది. కృష్ణుని నామం కన్నా గొప్పది గతంలో లేదు, భవిష్యత్తులో ఉండదు.
సర్వేభ్యశ్చ పరం నామ కృష్ణేతి వైదికా విదుః । కృష్ణ కృష్ణోతి హే గోపి యస్తం స్మరతి నిత్యశః
అన్ని నామాలలో అత్యుత్తమమైనది కృష్ణుని నామమే అని వేదజ్ఞులు చెబుతారు. 'కృష్ణా, కృష్ణా' అని ఎవరైతే ఎప్పుడూ స్మరిస్తారో, ఓ గోపికా,