కమ్పితోఽధర్మయుక్తశ్చ రక్తాస్యో రక్తలోచనః । ఉవాచ పితరం వ్రిప్రం సభాయామస్థిరస్తదా
అధర్మంతో, కంపించుతూ, ముఖం కళ్లన్నీ ఎర్రగా మారి, సభలో స్థిరంగా నిలవలేక, తన తండ్రైన రాజుతో రుక్మి మాట్లాడాడు.
ఉత్యాయ తిష్ఠన్పురతః సర్వేషాం చ సభాసదామ్
అతడు లేచి, సభలో ఉన్న అందరి ముందు నిలబడ్డాడు.
రుక్మిరువాచ శ్రృణు రాజేన్ద్ర వచనం హితం తథయం ప్రశంసితమ్ । త్యజ వాక్యం భిక్షుకాణాం లోభినాం క్రోధినామహో
రుక్మి ఇలా అన్నాడు: 'రాజాధిరాజా! ఈ మంచిగా ప్రశంసించబడిన మాటలు వినండి. భిక్షగాళ్లు, లోభులు, కోపంతో ఉన్నవాళ్ల మాటలు నమ్మకండి.'
నర్తకానాం చ వైశ్యానాం భట్టానామర్థినామపి । కాయస్థానాం చ భిక్షూణామసత్యం వచనం సదా
నర్తకులు, వ్యాపారులు, బంటులు, దానం అడిగేవారు, కాయస్థులు, భిక్షగాళ్లు — వీళ్ల మాటలు ఎప్పుడూ అబద్ధమే.
ఘటకానాం నాటకానాం స్త్రీలుబ్ధానా చ కామినామ్ । దరిద్రాణాం చ మూర్ఖాణాం స్తుతిపూర్వ వచః సదా
కుమ్మర్లు, నటులు, స్త్రీల పట్ల మోహపడే వారు, కామంతో ఉన్నవారు, పేదలు, మూర్ఖులు — వీళ్ల మాటలు ఎప్పుడూ పొగడ్తతోనే మొదలవుతాయి.
నిహత్య కాలయవనం రాజేన్ద్రం దూరతో భియా । ఉవాయేన మహాబాహో లబ్ధం కృష్ణేన తద్ధనమ్
కాళయవనుడిని చంపిన తర్వాత, మహాబాహువైన కృష్ణుడు భయంతో దూరంగా ఉండి, మాయతో ఆ ధనాన్ని సంపాదించాడు, రాజా!
ద్వారకాయా ధనీ కృష్ణో యవనస్య ధనేన చ । జరాసంధభయేనైవ సముద్రాభ్యన్తరే గృహీ
ద్వారకలో కృష్ణుడు యవనుని ధనంతో ధనవంతుడయ్యాడు. జరాసంధుడి భయంతో సముద్రంలో ఆశ్రయం తీసుకున్నాడు.
జరాసంధశతం చైవ క్షణేనైవ చ లీలయా । క్షమోఽహం హన్తుమేకాకీ రాజ్ఞశ్చాన్యస్య కా కథా
ఒక్క క్షణంలోనే నేను వంద మంది జరాసంధులను సులభంగా ఒంటరిగా చంపగలను. మరెవరైనా రాజుల సంగతి ఏముంది?
దుర్వాససశ్చ శిష్యోఽహం రణశాస్త్రవిశారదః । ధ్రువం భీష్మక తేనైవ విశ్వం సంహర్తుమీశ్వరః
నేను దుర్వాసుని శిష్యుడిని, యుద్ధ విద్యలో నిపుణుడిని. భీష్మకా! ఈ విద్యతోనే లోకాన్ని నాశనం చేయగలను.
మత్సమః పర్శురామశ్చ శిశుపాలశ్చ మత్సమః । సఖా చ బలవాఞ్ఛూరః స్వర్గం జేతుం స చ క్షమః
పర్షురాముడు నాకు సమానం, శిశుపాలుడూ నాకు సమానమే. నా స్నేహితుడు బలవంతుడు, వీరుడు, స్వర్గాన్ని కూడా గెలవగలడు.
మహేన్ద్రం సగణం జేతుమహమీశః క్షణేన చ । జిత్వా యుద్ధే జరాసంధం దుర్బలం యోగినం నృప
ఒక్క క్షణంలోనే ఇంద్రుడిని, అతని గణాలను కూడా నేను జయించగలను. యుద్ధంలో బలహీనుడైన, తపస్సులో ఉన్న జరాసంధుడిని కూడా నేను ఓడించాను, రాజా!
అహంకారయుతః కృష్ణో పీరం స్వం మన్యతే ధియా । యద్యాయాస్యతి మద్గ్రామం వివాహం కర్తుమీప్సితమ్
కృష్ణుడు అహంకారంతో తనను తాను వీరుడిగా భావిస్తున్నాడు. అతడు పెళ్లి కోసం నా గ్రామానికి వస్తే—
ధ్రువం ప్రస్థాపయిష్యామి క్షణేన యమమన్దిరమ్ । అహో నన్దస్య వైశ్యస్య తస్మై గోరక్షకాయ చ
నిశ్చయంగా, అతన్ని ఒక్క క్షణంలో యమలోకానికి పంపిస్తాను. ఆ నందుడు వ్యాపారి, ఆ గొర్రెల కాపరి—
సాక్షాజ్జారాయ గోపీనాం గోపాలోచ్ఛిష్టభోజినే । కరోషి కన్యాస్వీకారం దేవయోగ్యాం చ రుక్మిణీమ్
గోపికల చేత తినిపించబడే, గోపాలుల మిగిలిన అన్నం తినే వాడిని, దేవతలకు కూడా యోగ్యమైన రుక్మిణిని వరుడిగా ఒప్పుకుంటారా?
దాతుమిచ్ఛసి వాక్యేన భిఙుకస్య ద్విజస్య చ । రాజేన్ద్ర బుద్ధిహీనోఽసి వచనాద్వద్గ(దుర్బ) లస్య చ
ఓ రాజా, మీరు దానంగా ఇవ్వాలని అనుకుంటే, దరిద్రుడికీ, బ్రాహ్మణునికీ మాటలతో మాత్రమే ఇస్తే, మీరు తెలివిలేని వారివలె అవుతారు. మూర్ఖుల మాటలు వినే వారిలా అవుతారు.
మా రాజపుత్రో మాశూరో మ కులీనశ్చ మా శుచిః । మా దాతా మా ధనాఢ్యశ్చ మా యోగ్యో మా జితేన్ద్రియః
అతను రాజ కుమారుడవలసిన అవసరం లేదు, ధైర్యవంతుడవలసిన అవసరం లేదు, మంచి వంశంలో పుట్టినవాడవలసిన అవసరం లేదు, పవిత్రుడవలసిన అవసరం లేదు, దాతవలసిన అవసరం లేదు, ధనవంతుడవలసిన అవసరం లేదు, యోగ్యుడవలసిన అవసరం లేదు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడవలసిన అవసరం లేదు.
కన్యాం దేహి సుపుత్రాయ శిశుపాలాయ భూమిప । బలేన రుద్రతుష్టాయ రాజేన్ద్రతనయాయ చ
ఓ భూమిపా, మంచి కుమారుడికి, శిశుపాలుడికి, బలంతో రుద్రుని సంతుష్టిపరిచినవాడికి, రాజేంద్రుని కుమారుడికి మీ కుమార్తెను ఇచ్చి పెళ్లి చేయండి.
నిమన్త్రణం కురు నృప నానాదేశభవాన్నృపాన్ । బాన్ధవాంశ్చ మునీన్ద్రాంశ్చ పత్రద్వారా త్వరాన్వితః
ఓ రాజా, వివిధ దేశాల నుండి వచ్చిన రాజులను, బంధువులను, మహర్షులను త్వరగా పత్రికల ద్వారా ఆహ్వానించండి.
మహారాష్ట్రం విరాటం చ ముద్గలం చ మురఙ్గకమ్ । భల్లకం గల్లకం ఖర్వ దుర్గం ప్రస్థాపయ ద్విజమ్
మహారాష్ట్రం, విరాట, ముద్గల, మురంగక, భల్లక, గల్లక, ఖర్వ, దుర్గ అనే ప్రాంతాలకు ఒక పండితుడైన బ్రాహ్మణుని పంపించండి.
ఘృతకుల్యాసహస్రం చ మధుకుల్యాసహస్రకమ్ । దధికుల్యాసహస్రం చ దుగ్ధకుల్యాసహస్రకమ్
వెయ్యి గృహిత నెయ్యి మట్టికుండలు, వెయ్యి తేనె మట్టికుండలు, వెయ్యి పెరుగు మట్టికుండలు, వెయ్యి పాలు మట్టికుండలు సిద్ధం చేయండి.
తైలకుల్యాపఞ్చశతం గుడకుల్యాద్విలక్షకమ్ । శర్కరాణాం రాశిశతం మిష్టాన్నానాం చతుర్గుణమ్
ఐదు వందల నూనె మట్టికుండలు, ఎన్నో బెల్లం మట్టికుండలు, వంద పంచదార ముద్దలు, నాలుగు రెట్లు మిఠాయిలు సిద్ధం చేయండి.
యవగోధూమచూర్ణానాం పిష్టరాశిశతం శతమ్ । పృథుకానాం రాశిలక్షమన్నానాం చ చతుర్గుణమ్
యవపిండి, గోధుమపిండి వంద వంద ముద్దలు, లక్ష పొంగడలు, నాలుగు రెట్లు అన్నపానాలు సిద్ధం చేయండి.
అథ శ్రుత్వా చ తద్వాక్యం రాజేన్ద్రః సపురోహితః । చకార మన్త్రణాం తూర్ణ నిర్జనే మన్త్రిణా సహ
ఆ మాటలు విన్న రాజా తన పురోహితునితో కలిసి, మంత్రులతో ఒంటరిగా త్వరగా ఆలోచన చేశాడు.
ద్విజం ప్రస్థాపయామాస ద్వారకాం యోగ్యమీప్సితమ్ । కృత్వా చ శుభలగ్నం చ సర్వేషామభివాఞ్ఛితమ్
అందరికీ అనుకూలంగా, శుభమయమైన ముహూర్తాన్ని నిర్ణయించి, రాజు ఒక యోగ్యుడైన బ్రాహ్మణుని ద్వారకకు పంపించాడు.
రాజా సంభృతసంభారో బభూవ సత్వరం మృదా । నిమన్త్రణం చ సర్వత్ర చకార చ సుతాజ్ఞయా
రాజు అవసరమైన వస్తువులన్నీ సమకూర్చి, తన కుమార్తె ఆజ్ఞతో, త్వరగా అందరికీ ఆహ్వాన పత్రికలు పంపించాడు.
విప్రః సుధర్మాం సంప్రాప్య నృపైర్దేవైశ్చ వేష్టితామ్ । ప్రదదీ పత్రికాం భద్రాముగ్రసేనాయ భూభృతే
బ్రాహ్మణుడు, రాజులు దేవతలు చేరిన సుధర్మా సభలోకి వెళ్లి, భూమిపై అధిపతియైన ఉగ్రసేనునికి శుభపత్రికను అందించాడు.
ప్రఫుల్లవదనో రాజా శ్రుత్వా పత్రం సుమఙ్గలమ్ । సువర్ణానాం సహస్రం చ బ్రాహ్మణేభ్యో దదౌ ముదా
రాజు ఆ శుభపత్రికను విని ముఖంలో ఆనందంతో వికసించి, బ్రాహ్మణులకు వెయ్యి బంగారు నాణేలు సంతోషంగా ఇచ్చాడు.
దుందుభిం వాదయామాస ద్వారకాయాం చ సర్వతః । దేవాన్మునీన్నృపాంశ్చైవ జ్ఞాతివర్గాశ్చ బాన్ధవాన్
ద్వారకలో ఎక్కడికక్కడ డుండుభి మ్రోగించించి, దేవతలు, మునులు, రాజులు, బంధువులు, స్నేహితులను ఆహ్వానించాడు.
భట్టాంశ్చ భిక్షుకాంశ్చైవ భోజయామాస సాదరమ్ । శ్రీకృష్ణస్య సృవేషం చ కారయామాస భూపతిః
పండితులను, భిక్షుకులను గౌరవంగా భోజనం పెట్టించాడు. శ్రీకృష్ణుని కోసం అన్నీ ఏర్పాట్లు రాజు చేయించాడు.
అతీవ రమ్యమతులం త్రేషు లోకేషు దుల్రభమ్ । యాత్రాం చ కారయామాస జగతాం ప్రవరం వరమ్
మూడు లోకాలలో అరుదైన, అపూర్వమైన, అత్యంత ఆనందదాయకమైన యాత్రను జగత్తులో శ్రేష్ఠుడైనవాడి కోసం నిర్వహించాడు.