అభిషిచ్య నృపేన్ద్రం చ దేవాంశ్చ మునిపుంగవాన్ । సంపూజ్య బ్రాహ్మణాంశ్చాపి భట్టాన్భిక్షుం ద్విజం గురుమ్
రాజును అభిషేకం చేసి, దేవతలను, గొప్ప ఋషులను, బ్రాహ్మణులను, యజ్ఞకారులను, భిక్షువులను, ద్విజులను, గురువులను గౌరవంగా సత్కరించారు.
స్వాలయం చ యయుః సర్వే యాదవాశ్చ ముదాఽన్వితాః । యే యే హరేః పార్షదాశ్చ తే సర్వే స్వాలయం యయుః
అందరు యాదవులు ఆనందంతో తమ ఇళ్లకు వెళ్లారు. హరిదేవుని సేవకులు కూడా తమ తమ ఇళ్లకు తిరిగి వెళ్లారు.
ప్రభాతే చాఽఽయయుః సర్వే సుధర్మా చ సభాం హరేః । నమస్కృత్య నృపేన్ద్రం చ చోషుః సర్వే చ సంసది
ఉదయాన్నే అందరూ హరిదేవుని సుధర్మ సభలో కూడి, రాజును వందించి, సభలో కలిసి కూర్చున్నారు.
ఇతి శ్రీబ్రహ్మo మహాo శ్రీకృష్ణజన్మఖo ఉత్తo నారాదనాo ద్వారకాప్రవేశ ఉగ్రసేనాభిషేకో నామ చతురధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త మహాపురాణంలో శ్రీకృష్ణ జన్మఖండంలో నారదుడు చెప్పిన ద్వారక ప్రవేశం, ఉగ్రసేనుని అభిషేకం అనే నూరొకటి నాలుగు అధ్యాయము ముగిసింది.
అథ పఞ్చాధికశతతమోఽధ్యాయః నారాయణ ఉవాచ అథ వైదర్భరాజేన్ద్రో మహాబలపరాక్రమ్ । విదర్భదేశే పుణ్యాశ్చ సత్యశీలశ్చ భీష్మకః
ఇప్పుడు నూరైదవ అధ్యాయము ప్రారంభమౌతుంది. నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: విదర్భదేశంలో మహాబలపరాక్రమంతో, ధర్మబద్ధంగా, సత్యవంతుడిగా భీష్మకుడు అనే రాజు పాలించేవాడు.
రాజా నారాయణాంశశ్చ దాతా చ సర్వసంపదామ్ । ధర్మిష్ఠస్చ గరీయాంశ్చ వరిష్ఠశ్టాపి పూజితః
ఆ రాజు నారాయణుని అంసంతో జన్మించాడు. అన్ని సంపదలు ఇచ్చేవాడు, ధర్మపరుడు, గొప్పవాడు, ఉత్తములలో ప్రముఖుడు, అందరి చేత గౌరవింపబడేవాడు.
తస్య కన్యా మహాలక్ష్మీ రుక్మిణీ యోషితాం వరా । అతీవ సున్దరీ రమ్యా రమా రామాసు పూజితా
ఆయన కుమార్తె మహాలక్ష్మి స్వరూపమైన రుక్మిణి. స్త్రీలలో శ్రేష్ఠ, అతి అందమైనది, రమాదేవిలో పూజింపబడే ఒకటి.
నవయౌవనసంపన్నా రత్నాభరణభూషితా । తప్తకాఞ్చనవర్ణాభా తేజసోజ్జ్వలితా సతీ
ఆమె నవయౌవనంతో మెరిసిపోతూ, విలువైన రత్నాభరణాలతో అలంకరించబడి, కరిగిన బంగారం వర్ణంతో, తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, సతీ స్వభావంతో ఉండేది.
శుద్ధసత్త్వస్వరూపా సా సత్యశీలా పతివ్రతా । శాన్తా దాన్తా నితాన్తా చాప్యనన్తగుణశాలినీ
ఆమె స్వభావం శుద్ధమైనది, సత్యవంతురాలు, భర్తకు అంకితభావంతో, శాంతంగా, ఇంద్రియాలను నియంత్రించుకున్నది, అత్యంత మంచి లక్షణాలతో, అనేక గుణాలతో నిండినది.
ఇన్ద్రాణీ వరుణానీ చ చన్ద్రనారీ చ రోహిణీ । కుబేరపత్నీ సూర్యస్త్రీ స్వాహా శాన్తా కలావతీ
ఇంద్రాణి, వరుణుని భార్య, చంద్రుని భార్య రోహిణి, కుబేరుని భార్య, సూర్యుని భార్య, స్వాహా, శాంతా, కలావతి—
అన్యాసు రమణీయాసు శ్రేష్ఠా చ సుమనోహరా । రుక్మిణ్యా భీష్మకన్యాయాః కలాం నార్హతి షోడశీమ్
ఇతర అందమైన, శ్రేష్ఠమైన స్త్రీలందరిలోను భీష్మకుని కుమార్తె రుక్మిణికి పదహారు వంతు సమానమైనదీ లేదు.
తాం దృష్ట్వా రాజరాజేన్ద్రో వాలక్రీడారతాం పరామ్ । బాలాం సుశోభాం కుర్వన్తీం యథాఽభ్రేషు విధోః కలామ్
రాజాధిరాజుడు తన కుమార్తెను చిన్నప్పటి ఆటలలో పరమంగా ఆనందిస్తూ, మేఘాల మధ్య చంద్రకళలా మెరిసిపోతూ చూశాడు.
శరత్పూర్ణేన్దుశోభాఢ్యాం శరత్కమలలోచనామ్ । వివాహయోగ్యాం యువతీం లజ్జానమ్రాననాం శుభమ్
ఆమె శరదృతువులోని పూర్ణచంద్రుని వలె ప్రకాశిస్తూ, శరత్కాలపు కమలపువ్వుల వలె కళ్ళతో, పెళ్లికి యోగ్యురాలై, లజ్జతో తలవంచిన అందమైన ముఖంతో ఉండేది.
సహసా చిన్తితో ధర్మో ధర్మశీలశ్చ సువ్రతః । సుతాం పప్రచ్ఛ పుత్రాంశ్చ బ్రాహ్మణాంశ్చ పురోహితాన్
ఆ సమయంలో ధర్మపరుడు, సత్యవంతుడు, వ్రతంలో నిలకడగా ఉన్న రాజు తన కర్తవ్యాన్ని ఆలోచించి, తన కుమార్తెను, కుమారులను, బ్రాహ్మణులను, పురోహితులను అడిగాడు.
కం వృణోమి సుతార్ధ చ వరాహం ప్రవరం వరమ్ । మునిపుత్రం దేవపుత్రం రాజేన్ద్రసుతమీప్సితమ్
నా కుమార్తెకు వరుడిగా ఎవరిని ఎంచుకోవాలి? మునిపుత్రుడా, దేవపుత్రుడా, రాజపుత్రుడా—ఎవరిని కోరుకుంటారు?
వివాహయోగ్యా కన్యా మే వర్ధమానా మనోహరా । శీఘ్రం పశ్య వరం యాగ్యం నవయౌవనసంస్థితమ్
నా కుమార్తె ఇప్పుడు పెరిగి, అందంగా ఉంది. పెళ్లికి యోగ్యురాలైంది. త్వరగా మంచి యవ్వనంతో ఉన్న వరుణ్ని వెతకండి.
ధర్మశీలం సత్యసంధం నారాయణపరాయణమ్ । మహాకులప్రసూతం చ సర్వత్రైవ ప్రతిష్ఠితమ్
ఆ వరుడు ధర్మపరుడు, సత్యవంతుడు, నారాయణునికి భక్తుడు, గొప్ప కుటుంబంలో పుట్టినవాడు, అందరికీ ప్రసిద్ధుడై ఉండాలి.
కరోషి రాజపుత్రం చేద్రణశాస్త్రవిశారదమ్ । మహారథం ప్రతాపార్హం రణమూర్ధ్ని చ సుస్థిరమ్
రాజపుత్రుడిని ఎంచుకుంటే, అతడు యుద్ధ విద్యలో నిపుణుడు, గొప్ప రథసారథి, పరాక్రమవంతుడు, యుద్ధంలో స్థిరంగా ఉండే వాడై ఉండాలి.
కరోషి దేవపుత్రం చేద్దేవం గుణయుతం తథా । కరోషి మునిపుత్రం చేచ్చతుర్వేదవిశారదమ్
మీరు ఆ బాలుడిని దేవుని కుమారుడిగా చేస్తే, అతనికి దైవగుణాలు కలుగుతాయి. మీరు అతడిని మునిపుత్రుడిగా చేస్తే, అతను నాలుగు వేదాల్లో నిపుణుడవుతాడు.
వావదూకం విచారజ్ఞం సిద్ధాన్తేషు నితాన్తకమ్ । నృపేన్ద్రవచనం శ్రుత్వా తమువాచ మునేః సుతః
అతడు మాటలో చాతుర్యంతో, విచక్షణతో, తత్వజ్ఞానంలో లోతుగా నైపుణ్యంతో ఉంటాడు. రాజు మాటలు విని, ఆ మునిపుత్రుడు ఇలా చెప్పాడు.
గోతమస్య శతానన్దో వేదవేదాఙ్గపారగః । ఆప్తః ప్రవక్తా విజ్ఞశ్చ ధర్మీ కులపురోహితః
గౌతమునికి కుమారుడైన శతానందుడు వేదాలు, వాటి ఉపాంగాల్లో నిపుణుడు, నైపుణ్యంతో, తెలివితో, ధర్మబద్ధంగా, కుటుంబపూజారిగా ప్రసిద్ధుడు, మాట్లాడాడు.
శతానన్ద ఉవాచ రాజేన్ద్ర త్వం చ ధర్మజ్ఞో ధర్మశాస్త్రవిశారదః । పృర్వాఖ్యానం చ వేదోక్తం కథయామి నిశామయ
శతానందుడు ఇలా అన్నాడు: రాజేంద్రా! మీరు ధర్మంలో నిపుణులు, ధర్మశాస్త్రాలను బాగా తెలుసు. వేదాల్లో చెప్పిన పూర్వకథను మీకు చెబుతాను, శ్రద్ధగా వినండి.
భువో భారావతరణే స్వయం నారాయణో భువి । వసుదేవసుతః శ్రీమాన్పరిబూర్ణతమః ప్రభుః
భూమికి భారం తీయడానికి, స్వయంగా నారాయణుడు, వసుదేవుని కుమారుడైన శ్రీమంతుడు, అన్ని గుణాలతో పరిపూర్ణుడైన ప్రభువు, భూమిపై అవతరించాడు.
విధాతుశ్చ విధాతా చ బ్రహ్మేశశేషవన్దితః । జ్యోతిఃస్వరూపః పరమో భక్తానుగ్రహవిగ్రహః
బ్రహ్మ, ఈశ్వరుడు, శేషుడు పూజించే, సృష్టికర్తకే సృష్టికర్త, వెలుగు స్వరూపుడు, పరముడు, భక్తులకు అనుగ్రహరూపుడైనవాడు.
పరమాత్మా చ సర్వేషాం ప్రాణినాం ప్రకృతేః పరః । నిర్లిప్తశ్చ నిరీహప్తశ్చ సాక్షీ చ సర్వకర్మణామ్
అతడు అన్ని ప్రాణులకు పరమాత్మ, ప్రకృతికి అతీతుడు, ఏదీ అంటని, కోరికలేని, అన్ని కార్యాలకు సాక్షిగా ఉంటాడు.
రాజేన్ద్ర తస్మై కన్యాం చ పరిపూర్ణతమాయ చ । దత్త్వా యాస్యసి గోలోకం పితౄణాం శతకైః సహ
రాజా! ఆ పరిపూర్ణునికి మీ కుమార్తెను ఇచ్చి, మీరు వందలాది పితృదేవతలతో కలిసి గోలొకానికి వెళ్తారు.
లభ సారూప్యముక్తిం చ కన్యా దత్త్వాం పరత్ర చ । ఇహైవ సర్వపూజ్యశ్చ భవ విశ్వగురోర్గురుః
మీ కుమార్తెను ఇచ్చి, పరలోకంలో సారూప్యముక్తిని పొందండి. ఈ లోకంలో అందరిచే గౌరవింపబడుతూ, విశ్వగురువైనవాడికి గురువుగా ఉండండి.
సర్వస్వం దక్షిణాం దత్త్వా మహాలక్ష్మీం చ రుక్మిణీమ్ । సమర్పణం కురువిభో కురుష్వ జన్మఖణ్డనమ్
మీ సర్వస్వాన్ని దక్షిణగా ఇచ్చి, మహాలక్ష్మిని, రుక్మిణిని సమర్పించి, జన్మబంధాన్ని తెంచే కార్యాన్ని చేయండి ప్రభూ.
విధాతా నిఖితో రాజన్సంబన్ధః సర్వసంమతః । ద్వారకానగరే కృష్ణం శీఘ్రం ప్రస్థాపయ ద్విజమ్
రాజా! సృష్టికర్త ఇదే నిర్ణయించాడు. ఈ సంబంధం అందరికీ ఇష్టమైనది. మీరు వెంటనే ద్వారకా నగరంలో ఉన్న కృష్ణుని దగ్గరకు బ్రాహ్మణుడిని పంపించండి.
కృత్వా శుభక్షణం తూర్ణ సర్వేషామపి సంమతమ్ । ఆనీయ పరమాత్మానం భక్తానుగ్రహవిగ్రహమ్
అందరికీ అనుకూలంగా, శుభముహూర్తాన్ని ఎంచుకుని, త్వరగా ఆ పరమాత్మను, భక్తులకు అనుగ్రహరూపుడైనవాడిని తీసుకురండి.