పరితశ్చతురస్రాం చ శతయోజనసంమితామ్ । సప్తభిః పరిఖాభిశ్చ గమ్భీరాభిశ్చ వేష్టితామ్
ఆ నగరం చుట్టూ నలుమూలలా వంద యోజనాల పొడవుతో చతురస్రంగా విస్తరించి, ఏడు లోతైన కాలువలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.
ప్రాకారైర్నవభిర్యుక్తాం లక్షైః క్రీడాసరోవరైః । మనోహరైః సపద్మైశ్చ సహితైశ్చ మధువ్రతైః
దానిని తొమ్మిది గోడలతో బలపరిచి, లక్షలాది సుందరమైన పద్మాలతో నిండిన సరస్సులతో, వాటి చుట్టూ తేనెటీగల గుంపులతో అలంకరించారు.
శోభితాం సర్వతోభద్రైః పుష్పోద్యానత్రిలక్షకైః । ప్రఫుల్లపుష్పైః పవనైః సర్వత్ర సురభీకృతామ్
అది మూడు లక్షల పుష్పవనాలతో ప్రకాశిస్తూ, ఎక్కడ చూసినా వికసించిన పువ్వుల పరిమళాన్ని గాలులు చేర్చడంతో మధురంగా మారింది.
ఆమోదితాం చ శీతేన మన్దచన్దనవాయునా । తరుభిర్నారికేలాణాం శోభితాం శతకోటిభిః
చల్లని, మృదువైన, గంధపు వాసన గల గాలులతో పరిమళభరితమై, కోటి కోటి నారికేళ వృక్షాలతో ఆ నగరం మరింత అందంగా కనిపించింది.
గువాకానాం చ వృక్షైశ్చ భూషితాం తచ్చతుర్గుణైః । చతుర్గుణైర్గువాకానాం యుక్తామామ్రమహీరుహైః
నారికేళ వృక్షాల కంటే నాలుగు రెట్లు ఎక్కువగా గువాక వృక్షాలు, అంతే సంఖ్యలో మామిడి చెట్లతో ఆ నగరం అలంకరించబడింది.
పరీతాం పనసానాం చ వృక్షైరామ్రసమైర్మునే । సుశోభితాం చ తాలానాం ద్రుమైరామ్రసమైర్మునే
మహర్షీ! ఆ నగరం పనస చెట్లతో, మామిడి చెట్లతో చుట్టుముట్టబడి, తాళ వృక్షాలతో, మళ్ళీ మామిడి చెట్లతో ఎంతో అందంగా ఉంది.
అశ్వత్థైర్బదరీభిశ్చ బిల్వైరామ్రాతకైర్వటైః । శాల్మలీభిశ్చ జమ్బూభిః కదమ్బైశ్చాపి శోభితామ్
అది అశ్వత్థ, బదరి, బిల్వ, ఆమ్రాతక, వట వృక్షాలు, శాల్మలి, జంబూ, కదంబ వృక్షాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
వంశైశ్చ తిన్తిడీభిశ్చ చమ్పకైర్బకులైస్తథా । నాగేశ్వరైర్నాగరఙ్గైర్జమ్బీరైర్దాడిమైర్యుతామ్
బాంబూ, చింత, చంపక, బకుల, నాగేశ్వర, నాగరంగ, జంబీర, దాడిమ వృక్షాలతో ఆ నగరం నిండిపోయింది.
ఖర్జురైరర్జునైః పిష్టైరిక్షుభిః కాఞ్చనైరపి । హరీతకీభిర్ధాత్రీభిరిన్దుభిః పరితః ప్లుతామ్
దానిని ఖర్జూర, అర్జున, పిష్ట, చెరకు, బంగారు బాంబూ, హరీతకి, ధాత్రి, చంద్రుని వంటి వృక్షాలు చుట్టుముట్టాయి.
శాలైః ప్రియాలైర్హిన్తాలైః శిరీషైః సప్తపర్ణకైః । అన్యైర్నానాద్రుమైరిష్టైరిష్టాం యుక్తాం పరిప్లుతామ్
శాల, ప్రియాల, హింతాల, శిరీష, సప్తపర్ణ వంటి వృక్షాలతో పాటు అనేక రకాల ఇష్టమైన చెట్లతో ఆ నగరం సర్వంగా నిండిపోయింది.
అసంఖ్యైర్మన్దిరై రమ్యైరత్యుచ్చైరపి సంస్కృతామ్ । రత్నేన్ద్రసారనిర్మాణైర్ముక్తామాణిక్యభూషితైః
అనేక అద్భుతమైన, ఎత్తైన భవనాలతో, రత్నాలు, గంధపు చెక్కతో నిర్మించబడిన మేడలు, ముత్యాలు, మాణిక్యాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
మాణిక్యహీరకైశ్చిత్రైః సద్రత్నకలశాన్వితైః । మణిభిర్నిర్మితైరిష్టైః సోపాననికరైర్వరైః
అద్భుతమైన మాణిక్యాలు, వజ్రాలు, రత్నాలతో అలంకరించిన కలశాలు, మణులతో చేసిన అందమైన మెట్లతో ఆ నగరం సుసज्जితమై ఉంది.
కపాటైః కఠినైర్దవ్యైరర్గలాకీలకైర్యుతామ్ । హరిన్మణీనాం స్తమ్భానాం కదమ్బైరపి సంయుతైః
బలమైన, గట్టి తలుపులతో, బార్లు, ముళ్లతో బందించబడి, పచ్చమణుల స్తంభాలు కదంబ పుష్పాల వలె వరుసగా అమర్చబడ్డాయి.
నానాచిత్రైర్విచిత్రైశ్చ సుచిత్రైశ్చ పరిష్కృతైః । దర్పణైః సూక్ష్మవస్త్రైశ్చ శోభితైః శ్వేతచామరైః
వివిధ రకాల అద్భుతమైన అలంకరణలు, అద్దాలు, మెత్తని వస్త్రాలు, తెల్లటి చామరాలతో ఆ నగరం మరింత అందంగా ఉంది.
ప్రాఙ్గణైః పద్మరాగాద్యరిన్ద్రనీలపరిష్కృతామ్ । వీథీభీ రత్నఖచితైరాజమార్గైః సమన్వితామ్
పద్మరాగ, ఇంద్రనీల రత్నాలతో అలంకరించిన ప్రాంగణాలు, రత్నాలతో ముస్తాబైన వీధులు, రాజమార్గాలతో ఆ నగరం నిండిపోయింది.
గ్రీష్మధ్యాహ్నసూర్యాభాం జ్వలితాం రత్నతేజసా । గవాక్షలక్షైః సంయుక్తాం వాజిశాలాపరిష్కృతామ్
రత్నాల కాంతితో, వేసవి మధ్యాహ్న సూర్యుని వలె ప్రకాశిస్తూ, లక్షలాది కిటికీలతో, గుర్రాల కొట్లతో అలంకరించబడింది.
దృష్ట్వా చ ద్వారకాం రమ్యాం తే దేవా విస్మయం యయుః । ప్రసన్నవదనో దేవో లాఙ్గలీ భగవానజః
ఆ రమ్యమైన ద్వారకను చూసి దేవతలు ఆశ్చర్యపోయారు; ప్రసన్నమైన ముఖంతో భగవంతుడు బాలరాముడు ఆనందించాడు.
సస్మార యదువంశానాం సమూహముగ్రసేనకమ్ । వసుదేవం దేవకీం చ పాణ్డవాంశ్చ సమాతృకాన్
అతడు యదువంశీయుల సమూహాన్ని, ఉగ్రసేనుని, వసుదేవుడు, దేవకిని, పాండవులను వారి తల్లులతో కూడి స్మరించాడు.
నన్దం యశోదాం గోపాలాన్రాజేన్ద్రమునిపుంగవామ్ । గన్ధర్వాన్కిన్నరాంశ్చైవ సహితో యదుపుంగవైః
నందుడు, యశోద, గోపులు, రాజులలో శ్రేష్ఠులు, మునులలో ప్రముఖులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, యదువంశంలో ఉన్న గొప్పవారు — వీరందరూ కలసి వచ్చారు.
నన్దో యశోదా గోపాశ్చ జనన్యా సహ పాణ్డవాః । గన్ధర్వాః కిన్నరాశ్చైవ విద్యాధర్యశ్చ నారద
నందుడు, యశోద, గోపులు, వారి తల్లితో పాటు, పాండవులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, విద్యాధరులు, నారదుడు కూడా వచ్చారు.
కిన్నర్యశ్చాపి నర్తక్యో గాయకా వాద్యభాణ్డకాః । భిక్షుకా భాణ్డకాశ్చైవ భట్టాశ్చగణకాస్తథా
కిన్నర స్త్రీలు నాట్యం చేసే వారు, పాడేవారు, వాయిద్యాలు వాయించే వారు, భిక్షాటన చేసే వారు, కళాకారులు, పండితులు, జ్యోతిష్కులు — వీరందరూ అక్కడికి చేరారు.
నానాదేశో ద్భవా భూపా వైద్యాశ్చాన్యే చ మానవాః । సంన్యాసినశ్చ యతయోఽవధూతా బ్రహ్మచారిణః
వివిధ దేశాలలో జన్మించిన రాజులు, వైద్యులు, ఇతర మానవులు, సన్యాసులు, తపస్సు చేసే వారు, అవధూతులు, బ్రహ్మచారులు కూడా వచ్చారు.
ఆయయుర్మునయః సర్వే సశిష్యాః సిద్ధపుంగవాః । సనకశ్చ సనన్దశ్చ త్తీయశ్చ సనాతనః
అందరు మునులు తమ శిష్యులతో కలిసి, సిద్ధులలో ప్రముఖులు, అలాగే సనకుడు, సనందుడు, మూడవవాడైన సనాతనుడు అక్కడికి వచ్చారు.
సనత్కుమారో భగవాఞ్జ్ఞానినాం చ గురోర్గురుః । శిష్యైస్త్రికోటిభిః సార్ధ పఞ్చవర్షా దిగమ్బరః
సనత్కుమారుడు, జ్ఞానులందరికీ గురువుల గురువు, అయిదేళ్ల వయసున్న ముప్పది లక్షల శిష్యులతో, దిక్కులు మాత్రమే వస్త్రంగా ధరించి వచ్చాడు.
శిష్యైస్త్రిలక్షైః సహితో దుర్వాసా భగవానజః । లక్షశిష్యైః కశ్యపశ్చ వాల్మీకిశ్చ త్రిలక్షకైః
మహానుభావుడైన, జన్మరహితుడైన దుర్వాసుడు మూడు లక్షల శిష్యులతో, కశ్యపుడు లక్షమంది శిష్యులతో, వాల్మీకి మూడు లక్షల శిష్యులతో వచ్చారు.
లక్షశిష్యైర్గౌ తమశ్చ కౌటిభిశ్చ బృహస్పతిః । శుక్రస్త్రికోటిభిః సార్ధ భరద్వాజశ్చ లక్షకైః
గౌతముడు లక్షమంది శిష్యులతో, బృహస్పతి కోటి మంది శిష్యులతో, శుక్రుడు ముప్పది లక్షల శిష్యులతో, భరద్వాజుడు లక్షమంది శిష్యులతో వచ్చారు.
శిష్యైస్త్రికోటిభిః సార్ధమఙ్గిరా భగవానజః । వసిష్ఠః కోటిభిః శిష్యైః ప్రచేతాః కోటిభిస్తథా
మహామునియైన అంగిరసుడు ముప్పది లక్షల శిష్యులతో, వసిష్ఠుడు కోటి మంది శిష్యులతో, ప్రచేతసుడు కూడా కోటి మంది శిష్యులతో వచ్చారు.
త్రిలక్షైశ్చ పులస్త్యశ్చాప్యగస్త్యః కోటిభిః సహ । పులహో లక్షశిష్యైశ్చ క్రతుర్లక్షైస్థైవ చ
పులస్త్యుడు మూడు లక్షల శిష్యులతో, అగస్త్యుడు కోటి మంది శిష్యులతో, పులహుడు లక్షమంది శిష్యులతో, క్రతువు కూడా లక్షమంది శిష్యులతో వచ్చారు.
అత్రిస్త్రికోటిభిః శిష్యైర్భృగుశ్చ పఞ్చకోటిభిః । త్రికోటిభిర్మరీచిశ్చ శతానన్దః సహస్రకైః
అత్రి ముని ముప్పది లక్షల శిష్యులతో, భృగువు యాభై లక్షల శిష్యులతో, మరీచి ముప్పది లక్షల శిష్యులతో, శతానందుడు వెయ్యి మంది శిష్యులతో వచ్చారు.
సార్ధ త్రికోటిభిః శిష్యైర్ఋష్యశృఙ్గో విభాణ్డకః । పాపినిః కోటిభిః శిష్యైర్లక్షైః కాత్యాయనస్తథా
ఋష్యశృంగుడు, విభాండకుడు ముప్పది లక్షల శిష్యులతో, పాపినుడు కోటి మంది శిష్యులతో, కాత్యాయనుడు లక్షమంది శిష్యులతో వచ్చారు.