స్వప్నే ద్వారవతీం రమ్యాం దదర్శ గరుడస్తథా । యత్కించిత్కథితం కారుం కృష్ణేన పరమాత్మనా
ఆ కలలో, గరుత్మంతుడు అందమైన ద్వారకను చూశాడు. శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ శిల్పికి వివరించినదంతా కూడా అతడు కలలో చూశాడు.
తదేవ లక్షణం సర్వం దదర్శ నగరే మునే । కారుం హసన్తి స్వప్నే చ సర్వే తే శిల్పకారిణః
మహర్షీ, ఆ నగరంలో చెప్పిన లక్షణాలన్నీ అతడు చూశాడు. కలలో, అందరు శిల్పులు ఆ శిల్పిని చూసి నవ్వుతున్నారు.
గరుడం గరుడాశ్చాన్యే బలవన్తశ్చ పక్షిణః । బుద్ధో దదర్శ గరుడో విశ్వకర్మా చ లజ్జితః
అక్కడ గరుత్మంతుడు, ఇతర గరుత్మంతులు, శక్తివంతమైన పక్షులు కనిపించారు. గరుత్మంతుడు అర్థం చేసుకున్నాడు, విశ్వకర్మకు లజ్జ కలిగింది.
అతీవ ద్వారకాం రమ్యాం శతయోజనవిస్తృతామ్ । బ్రహ్మాదీనాం చ నగరం విజిత్య చ విరాజితామ్
అతడు అత్యంత అందమైన, వంద యోజనాల పొడవైన ద్వారకను చూశాడు. అది బ్రహ్మాది దేవతల నగరం, విజయం సాధించి, మహిమతో మెరిసిపోతున్నది.
అథ చతురధికశతతమోఽధ్యాయః నారాయణ ఉవాచ ఏతస్మిన్నన్తరే బ్రహ్మా భవాన్యా చ భవః స్వయమ్ । అనన్తశ్చాపి ధర్మశ్చ భాస్కరశ్చ హుతాశనః
ఈ సమయంలో, బ్రహ్మ, భవానితో పాటు భవుడు, అనంతుడు, ధర్ముడు, సూర్యుడు, అగ్ని దేవుడు అక్కడికి వచ్చారు.
కుబేరో వరుణశ్చైవ పవనశ్చ యమస్తథా । మహేన్ద్రశ్చపి చన్ద్రశ్చ రుద్రాశ్చైకాదశైవ తే
కుబేరుడు, వరుణుడు, వాయువు, యముడు, ఇంద్రుడు, చంద్రుడు, పదకొండు రుద్రులు కూడా వచ్చారు.
అన్యే దేవాశ్చ మునయో వసవః సప్త ఏవ చ । ఆదిత్యాశ్చాపి దైత్యాశ్చ గన్ధర్వాః కిన్నరాస్తథా
ఇతర దేవతలు, ఋషులు, ఏడుగురు వసువులు, ఆదిత్యులు, దైత్యులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు కూడా వచ్చారు.
ఆయయుర్ద్వారకాం ద్రష్టుం శ్రీకృష్ణం చ బలం తథా । ఆగచ్ఛన్తం చ సహసా వటమూలం మనోహరమ్
వారు అందరూ శ్రీకృష్ణుడిని, బలరాముని దర్శించడానికి ద్వారకకు వచ్చారు. వారు త్వరగా ఆకర్షణీయమైన మర్రి చెట్టు వేరుకు చేరుకున్నారు.
దృష్ట్వా చ దేవతాః సర్వాస్తుష్టువుః పురుషోత్తమమ్ । ఆకాశాచ్చ విమానైశ్చ సంప్రాప్య వటమూలకమ్
అందరూ దేవతలు పరమపురుషుడిని దర్శించి స్తుతించారు. వారు ఆకాశమార్గంలో విమానాల్లో వచ్చి మర్రి చెట్టు వేరుకు చేరుకున్నారు.
దదృశుర్ద్వారకాం రమ్యామతీవ సుమనోహరమ్ । ముక్తామాణిక్యహీరేణా రత్నరాజివిరాజితామ్
వారు ద్వారకను చూశారు. అది చాలా అందంగా, ముత్యాలు, మాణిక్యాలు, వజ్రాలు, రత్నాల వరుసలతో మెరిసిపోతూ ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంది.
పరితశ్చతురస్రాం చ శతయోజనసంమితామ్ । సప్తభిః పరిఖాభిశ్చ గమ్భీరాభిశ్చ వేష్టితామ్
ఆ నగరం చుట్టూ నలుమూలలా వంద యోజనాల పొడవుతో చతురస్రంగా విస్తరించి, ఏడు లోతైన కాలువలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.
ప్రాకారైర్నవభిర్యుక్తాం లక్షైః క్రీడాసరోవరైః । మనోహరైః సపద్మైశ్చ సహితైశ్చ మధువ్రతైః
దానిని తొమ్మిది గోడలతో బలపరిచి, లక్షలాది సుందరమైన పద్మాలతో నిండిన సరస్సులతో, వాటి చుట్టూ తేనెటీగల గుంపులతో అలంకరించారు.
శోభితాం సర్వతోభద్రైః పుష్పోద్యానత్రిలక్షకైః । ప్రఫుల్లపుష్పైః పవనైః సర్వత్ర సురభీకృతామ్
అది మూడు లక్షల పుష్పవనాలతో ప్రకాశిస్తూ, ఎక్కడ చూసినా వికసించిన పువ్వుల పరిమళాన్ని గాలులు చేర్చడంతో మధురంగా మారింది.
ఆమోదితాం చ శీతేన మన్దచన్దనవాయునా । తరుభిర్నారికేలాణాం శోభితాం శతకోటిభిః
చల్లని, మృదువైన, గంధపు వాసన గల గాలులతో పరిమళభరితమై, కోటి కోటి నారికేళ వృక్షాలతో ఆ నగరం మరింత అందంగా కనిపించింది.
గువాకానాం చ వృక్షైశ్చ భూషితాం తచ్చతుర్గుణైః । చతుర్గుణైర్గువాకానాం యుక్తామామ్రమహీరుహైః
నారికేళ వృక్షాల కంటే నాలుగు రెట్లు ఎక్కువగా గువాక వృక్షాలు, అంతే సంఖ్యలో మామిడి చెట్లతో ఆ నగరం అలంకరించబడింది.
పరీతాం పనసానాం చ వృక్షైరామ్రసమైర్మునే । సుశోభితాం చ తాలానాం ద్రుమైరామ్రసమైర్మునే
మహర్షీ! ఆ నగరం పనస చెట్లతో, మామిడి చెట్లతో చుట్టుముట్టబడి, తాళ వృక్షాలతో, మళ్ళీ మామిడి చెట్లతో ఎంతో అందంగా ఉంది.
అశ్వత్థైర్బదరీభిశ్చ బిల్వైరామ్రాతకైర్వటైః । శాల్మలీభిశ్చ జమ్బూభిః కదమ్బైశ్చాపి శోభితామ్
అది అశ్వత్థ, బదరి, బిల్వ, ఆమ్రాతక, వట వృక్షాలు, శాల్మలి, జంబూ, కదంబ వృక్షాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
వంశైశ్చ తిన్తిడీభిశ్చ చమ్పకైర్బకులైస్తథా । నాగేశ్వరైర్నాగరఙ్గైర్జమ్బీరైర్దాడిమైర్యుతామ్
బాంబూ, చింత, చంపక, బకుల, నాగేశ్వర, నాగరంగ, జంబీర, దాడిమ వృక్షాలతో ఆ నగరం నిండిపోయింది.
ఖర్జురైరర్జునైః పిష్టైరిక్షుభిః కాఞ్చనైరపి । హరీతకీభిర్ధాత్రీభిరిన్దుభిః పరితః ప్లుతామ్
దానిని ఖర్జూర, అర్జున, పిష్ట, చెరకు, బంగారు బాంబూ, హరీతకి, ధాత్రి, చంద్రుని వంటి వృక్షాలు చుట్టుముట్టాయి.
శాలైః ప్రియాలైర్హిన్తాలైః శిరీషైః సప్తపర్ణకైః । అన్యైర్నానాద్రుమైరిష్టైరిష్టాం యుక్తాం పరిప్లుతామ్
శాల, ప్రియాల, హింతాల, శిరీష, సప్తపర్ణ వంటి వృక్షాలతో పాటు అనేక రకాల ఇష్టమైన చెట్లతో ఆ నగరం సర్వంగా నిండిపోయింది.
అసంఖ్యైర్మన్దిరై రమ్యైరత్యుచ్చైరపి సంస్కృతామ్ । రత్నేన్ద్రసారనిర్మాణైర్ముక్తామాణిక్యభూషితైః
అనేక అద్భుతమైన, ఎత్తైన భవనాలతో, రత్నాలు, గంధపు చెక్కతో నిర్మించబడిన మేడలు, ముత్యాలు, మాణిక్యాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
మాణిక్యహీరకైశ్చిత్రైః సద్రత్నకలశాన్వితైః । మణిభిర్నిర్మితైరిష్టైః సోపాననికరైర్వరైః
అద్భుతమైన మాణిక్యాలు, వజ్రాలు, రత్నాలతో అలంకరించిన కలశాలు, మణులతో చేసిన అందమైన మెట్లతో ఆ నగరం సుసज्जితమై ఉంది.
కపాటైః కఠినైర్దవ్యైరర్గలాకీలకైర్యుతామ్ । హరిన్మణీనాం స్తమ్భానాం కదమ్బైరపి సంయుతైః
బలమైన, గట్టి తలుపులతో, బార్లు, ముళ్లతో బందించబడి, పచ్చమణుల స్తంభాలు కదంబ పుష్పాల వలె వరుసగా అమర్చబడ్డాయి.
నానాచిత్రైర్విచిత్రైశ్చ సుచిత్రైశ్చ పరిష్కృతైః । దర్పణైః సూక్ష్మవస్త్రైశ్చ శోభితైః శ్వేతచామరైః
వివిధ రకాల అద్భుతమైన అలంకరణలు, అద్దాలు, మెత్తని వస్త్రాలు, తెల్లటి చామరాలతో ఆ నగరం మరింత అందంగా ఉంది.
ప్రాఙ్గణైః పద్మరాగాద్యరిన్ద్రనీలపరిష్కృతామ్ । వీథీభీ రత్నఖచితైరాజమార్గైః సమన్వితామ్
పద్మరాగ, ఇంద్రనీల రత్నాలతో అలంకరించిన ప్రాంగణాలు, రత్నాలతో ముస్తాబైన వీధులు, రాజమార్గాలతో ఆ నగరం నిండిపోయింది.
గ్రీష్మధ్యాహ్నసూర్యాభాం జ్వలితాం రత్నతేజసా । గవాక్షలక్షైః సంయుక్తాం వాజిశాలాపరిష్కృతామ్
రత్నాల కాంతితో, వేసవి మధ్యాహ్న సూర్యుని వలె ప్రకాశిస్తూ, లక్షలాది కిటికీలతో, గుర్రాల కొట్లతో అలంకరించబడింది.
దృష్ట్వా చ ద్వారకాం రమ్యాం తే దేవా విస్మయం యయుః । ప్రసన్నవదనో దేవో లాఙ్గలీ భగవానజః
ఆ రమ్యమైన ద్వారకను చూసి దేవతలు ఆశ్చర్యపోయారు; ప్రసన్నమైన ముఖంతో భగవంతుడు బాలరాముడు ఆనందించాడు.
సస్మార యదువంశానాం సమూహముగ్రసేనకమ్ । వసుదేవం దేవకీం చ పాణ్డవాంశ్చ సమాతృకాన్
అతడు యదువంశీయుల సమూహాన్ని, ఉగ్రసేనుని, వసుదేవుడు, దేవకిని, పాండవులను వారి తల్లులతో కూడి స్మరించాడు.
నన్దం యశోదాం గోపాలాన్రాజేన్ద్రమునిపుంగవామ్ । గన్ధర్వాన్కిన్నరాంశ్చైవ సహితో యదుపుంగవైః
నందుడు, యశోద, గోపులు, రాజులలో శ్రేష్ఠులు, మునులలో ప్రముఖులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, యదువంశంలో ఉన్న గొప్పవారు — వీరందరూ కలసి వచ్చారు.
నన్దో యశోదా గోపాశ్చ జనన్యా సహ పాణ్డవాః । గన్ధర్వాః కిన్నరాశ్చైవ విద్యాధర్యశ్చ నారద
నందుడు, యశోద, గోపులు, వారి తల్లితో పాటు, పాండవులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, విద్యాధరులు, నారదుడు కూడా వచ్చారు.