ఉర్ధ్వం వింశతిహస్తేభ్యః ప్రాకారం న శుభప్రదమ్ । సూత్రధారం తైలాకారం స్వర్ణకారం చ హీరకమ్
ఇరవై చేతుల ఎత్తుకు మించి compound గోడ శుభదాయకం కాదు. శిల్పి, నూనె తయారు చేసే వారు, బంగారు పనివారు, వజ్రాల పనివారు కూడా అలాగే.
వాటీమూలే గ్రామమధ్యే న కుర్యాత్స్థాపనం బుధః । బ్రాహ్మణం క్షత్త్రియం వైశ్యం సచ్ఛూద్రం గణకం శుభమ్
తోట చివరలో లేదా గ్రామ మధ్యలో ఇల్లు కట్టకూడదు. బ్రాహ్మణుడు, క్షత్రియుడు, వైశ్యుడు, మంచి శూద్రుడు, శుభదాయకమైన జ్యోతిష్కుడు — వీరికి అనుకూలం.
భట్టం వైద్యం పుష్పకారం స్థాపయేచ్ఛిబిరాన్తికే । ప్రస్థే చ పరిఖామానం శతహస్తం ప్రశస్తకమ్
ఒక బ్రాహ్మణుడు, వైద్యుడు, పుష్పాలంకరణ చేసేవాడు శిబిరానికి దగ్గరగా ఉండాలి. అలాగే, శిబిరం చుట్టూ వంద చేతుల వెడల్పుతో బాగా నిర్మించిన ఓ గోతిని తవ్వించాలి.
పరితః శిబిరాణాం చ గమ్భీరం దశహస్తకమ్ । సంకేతపూర్వకం చైవ పరిఖాద్వారమీప్సితమ్
శిబిరాలన్నింటి చుట్టూ పది చేతుల లోతైన గోతిని తవ్వాలి. ఆ గోతికి కావలసిన ప్రవేశ ద్వారం ముందుగానే నిర్ణయించాలి.
శత్రోరగమ్యం మిత్రస్య గమ్యమేవ సుఖేన చ । శాల్మలీనాం తిన్తిడీనాం హిన్తాలానాం తథైవ చ
ఆ గోతిని శత్రువులకు దాటి రావడం అసాధ్యం కావాలి, స్నేహితులకు సులభంగా ప్రవేశించగలిగేలా ఉండాలి. అలాగే, శాల్మలి, చింతచెట్టు, మునగ చెట్టు వంటి వృక్షాలను కూడా ఉపయోగించాలి.
నిమ్బాణాం సిన్ధువారాణాం బదరీణామభద్రకమ్ । ధత్తూరాణాం వటానాం చాప్యేరణ్డానామవాఞ్ఛితమ్
నిమ్మ, నల్లజాజి, బదరి, అభద్ర, ఉమ్మెట్టి, మర్రి, ఎర్రండ వంటి చెట్లను కూడా అవసరానుసారం ఉపయోగించాలి.
ఏతేషామతిరిక్తానాం శిబిరే కాష్ఠమీప్సితమ్ । వృక్షం చ వజ్రహస్తం చ భూధరో వర్జయేదధః
ఇవి కాకుండా, ఇతర చెక్కలు కూడా శిబిరానికి అనుకూలంగా ఉంటాయి. కానీ మెరుపు పడిన చెట్లు లేదా పుట్ట మీద పెరిగిన చెట్లు మాత్రం వాడకూడదు.
పుత్రదారధనం హన్యాదిత్యాహ కమలోద్భవః । కథితం లోకశిక్షార్థం కురు కాష్ఠం వినా పురీమ్
కమలంలో జన్మించిన బ్రహ్మ దేవుడు, అలాంటి చెట్లు పిల్లలు, భార్యలు, ధనాన్ని నాశనం చేస్తాయని చెప్పారు. ఈ ఉపదేశం లోకానికి బోధించడానికే. అలాంటి చెక్కలు లేకుండా నగరం నిర్మించాలి.
శుభక్షణం చాప్యధునా గచ్ఛ వత్స యథాసుఖమ్ । విశ్వకర్మా హరిం నత్వా జగామ్ పక్షిణా సహ
ఇప్పుడు శుభముహూర్తంలో, బిడ్డా, నీవు ఇష్టానుసారం వెళ్ళు. విశ్వకర్మ హరిదేవునికి నమస్కరించి పక్షితో కలిసి వెళ్లిపోయాడు.
సముద్రస్య సమీపం చ వటమూలం మనోహరమ్ । సుష్వాప తత్ర నక్తం చ కారుశ్చ పక్షిణా సహ
సముద్రానికి దగ్గరగా, ఆకర్షణీయమైన మర్రి చెట్టు వేరుయొక్క దగ్గర, ఆ శిల్పి రాత్రి పక్షితో కలిసి అక్కడ నిద్రించాడు.
స్వప్నే ద్వారవతీం రమ్యాం దదర్శ గరుడస్తథా । యత్కించిత్కథితం కారుం కృష్ణేన పరమాత్మనా
ఆ కలలో, గరుత్మంతుడు అందమైన ద్వారకను చూశాడు. శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ శిల్పికి వివరించినదంతా కూడా అతడు కలలో చూశాడు.
తదేవ లక్షణం సర్వం దదర్శ నగరే మునే । కారుం హసన్తి స్వప్నే చ సర్వే తే శిల్పకారిణః
మహర్షీ, ఆ నగరంలో చెప్పిన లక్షణాలన్నీ అతడు చూశాడు. కలలో, అందరు శిల్పులు ఆ శిల్పిని చూసి నవ్వుతున్నారు.
గరుడం గరుడాశ్చాన్యే బలవన్తశ్చ పక్షిణః । బుద్ధో దదర్శ గరుడో విశ్వకర్మా చ లజ్జితః
అక్కడ గరుత్మంతుడు, ఇతర గరుత్మంతులు, శక్తివంతమైన పక్షులు కనిపించారు. గరుత్మంతుడు అర్థం చేసుకున్నాడు, విశ్వకర్మకు లజ్జ కలిగింది.
అతీవ ద్వారకాం రమ్యాం శతయోజనవిస్తృతామ్ । బ్రహ్మాదీనాం చ నగరం విజిత్య చ విరాజితామ్
అతడు అత్యంత అందమైన, వంద యోజనాల పొడవైన ద్వారకను చూశాడు. అది బ్రహ్మాది దేవతల నగరం, విజయం సాధించి, మహిమతో మెరిసిపోతున్నది.
అథ చతురధికశతతమోఽధ్యాయః నారాయణ ఉవాచ ఏతస్మిన్నన్తరే బ్రహ్మా భవాన్యా చ భవః స్వయమ్ । అనన్తశ్చాపి ధర్మశ్చ భాస్కరశ్చ హుతాశనః
ఈ సమయంలో, బ్రహ్మ, భవానితో పాటు భవుడు, అనంతుడు, ధర్ముడు, సూర్యుడు, అగ్ని దేవుడు అక్కడికి వచ్చారు.
కుబేరో వరుణశ్చైవ పవనశ్చ యమస్తథా । మహేన్ద్రశ్చపి చన్ద్రశ్చ రుద్రాశ్చైకాదశైవ తే
కుబేరుడు, వరుణుడు, వాయువు, యముడు, ఇంద్రుడు, చంద్రుడు, పదకొండు రుద్రులు కూడా వచ్చారు.
అన్యే దేవాశ్చ మునయో వసవః సప్త ఏవ చ । ఆదిత్యాశ్చాపి దైత్యాశ్చ గన్ధర్వాః కిన్నరాస్తథా
ఇతర దేవతలు, ఋషులు, ఏడుగురు వసువులు, ఆదిత్యులు, దైత్యులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు కూడా వచ్చారు.
ఆయయుర్ద్వారకాం ద్రష్టుం శ్రీకృష్ణం చ బలం తథా । ఆగచ్ఛన్తం చ సహసా వటమూలం మనోహరమ్
వారు అందరూ శ్రీకృష్ణుడిని, బలరాముని దర్శించడానికి ద్వారకకు వచ్చారు. వారు త్వరగా ఆకర్షణీయమైన మర్రి చెట్టు వేరుకు చేరుకున్నారు.
దృష్ట్వా చ దేవతాః సర్వాస్తుష్టువుః పురుషోత్తమమ్ । ఆకాశాచ్చ విమానైశ్చ సంప్రాప్య వటమూలకమ్
అందరూ దేవతలు పరమపురుషుడిని దర్శించి స్తుతించారు. వారు ఆకాశమార్గంలో విమానాల్లో వచ్చి మర్రి చెట్టు వేరుకు చేరుకున్నారు.
దదృశుర్ద్వారకాం రమ్యామతీవ సుమనోహరమ్ । ముక్తామాణిక్యహీరేణా రత్నరాజివిరాజితామ్
వారు ద్వారకను చూశారు. అది చాలా అందంగా, ముత్యాలు, మాణిక్యాలు, వజ్రాలు, రత్నాల వరుసలతో మెరిసిపోతూ ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంది.
పరితశ్చతురస్రాం చ శతయోజనసంమితామ్ । సప్తభిః పరిఖాభిశ్చ గమ్భీరాభిశ్చ వేష్టితామ్
ఆ నగరం చుట్టూ నలుమూలలా వంద యోజనాల పొడవుతో చతురస్రంగా విస్తరించి, ఏడు లోతైన కాలువలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.
ప్రాకారైర్నవభిర్యుక్తాం లక్షైః క్రీడాసరోవరైః । మనోహరైః సపద్మైశ్చ సహితైశ్చ మధువ్రతైః
దానిని తొమ్మిది గోడలతో బలపరిచి, లక్షలాది సుందరమైన పద్మాలతో నిండిన సరస్సులతో, వాటి చుట్టూ తేనెటీగల గుంపులతో అలంకరించారు.
శోభితాం సర్వతోభద్రైః పుష్పోద్యానత్రిలక్షకైః । ప్రఫుల్లపుష్పైః పవనైః సర్వత్ర సురభీకృతామ్
అది మూడు లక్షల పుష్పవనాలతో ప్రకాశిస్తూ, ఎక్కడ చూసినా వికసించిన పువ్వుల పరిమళాన్ని గాలులు చేర్చడంతో మధురంగా మారింది.
ఆమోదితాం చ శీతేన మన్దచన్దనవాయునా । తరుభిర్నారికేలాణాం శోభితాం శతకోటిభిః
చల్లని, మృదువైన, గంధపు వాసన గల గాలులతో పరిమళభరితమై, కోటి కోటి నారికేళ వృక్షాలతో ఆ నగరం మరింత అందంగా కనిపించింది.
గువాకానాం చ వృక్షైశ్చ భూషితాం తచ్చతుర్గుణైః । చతుర్గుణైర్గువాకానాం యుక్తామామ్రమహీరుహైః
నారికేళ వృక్షాల కంటే నాలుగు రెట్లు ఎక్కువగా గువాక వృక్షాలు, అంతే సంఖ్యలో మామిడి చెట్లతో ఆ నగరం అలంకరించబడింది.
పరీతాం పనసానాం చ వృక్షైరామ్రసమైర్మునే । సుశోభితాం చ తాలానాం ద్రుమైరామ్రసమైర్మునే
మహర్షీ! ఆ నగరం పనస చెట్లతో, మామిడి చెట్లతో చుట్టుముట్టబడి, తాళ వృక్షాలతో, మళ్ళీ మామిడి చెట్లతో ఎంతో అందంగా ఉంది.
అశ్వత్థైర్బదరీభిశ్చ బిల్వైరామ్రాతకైర్వటైః । శాల్మలీభిశ్చ జమ్బూభిః కదమ్బైశ్చాపి శోభితామ్
అది అశ్వత్థ, బదరి, బిల్వ, ఆమ్రాతక, వట వృక్షాలు, శాల్మలి, జంబూ, కదంబ వృక్షాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
వంశైశ్చ తిన్తిడీభిశ్చ చమ్పకైర్బకులైస్తథా । నాగేశ్వరైర్నాగరఙ్గైర్జమ్బీరైర్దాడిమైర్యుతామ్
బాంబూ, చింత, చంపక, బకుల, నాగేశ్వర, నాగరంగ, జంబీర, దాడిమ వృక్షాలతో ఆ నగరం నిండిపోయింది.
ఖర్జురైరర్జునైః పిష్టైరిక్షుభిః కాఞ్చనైరపి । హరీతకీభిర్ధాత్రీభిరిన్దుభిః పరితః ప్లుతామ్
దానిని ఖర్జూర, అర్జున, పిష్ట, చెరకు, బంగారు బాంబూ, హరీతకి, ధాత్రి, చంద్రుని వంటి వృక్షాలు చుట్టుముట్టాయి.
శాలైః ప్రియాలైర్హిన్తాలైః శిరీషైః సప్తపర్ణకైః । అన్యైర్నానాద్రుమైరిష్టైరిష్టాం యుక్తాం పరిప్లుతామ్
శాల, ప్రియాల, హింతాల, శిరీష, సప్తపర్ణ వంటి వృక్షాలతో పాటు అనేక రకాల ఇష్టమైన చెట్లతో ఆ నగరం సర్వంగా నిండిపోయింది.