ఈశానే చాపి పూర్వస్మిన్పశ్చిమే చ తథోత్తరే । శిబిరస్య జలం భద్రమన్యత్రాశుభమేవ చ
ఈశాన్యం, తూర్పు, పడమర, ఉత్తర దిశల్లో శిబిరంలో నీరు ఉంటే అది శుభదాయకం. ఇతర దిశల్లో అయితే అశుభమే.
దీర్ఘే ప్రస్థే సమానం చ న కుర్యాన్మన్దిరే బుధః । చతురస్రే గృహే కారో గృహిణాం ధననాశనమ్
దీర్ఘంగా లేదా చతురస్రంగా ఉన్న ఇంటిని తెలివైనవాడు కట్టకూడదు. చతురస్రంగా ఉన్న ఇల్లు గృహస్థుడికి ధన నష్టం తెస్తుంది.
దీర్ఘప్రస్థః పరిమితో నేత్రాఙ్కేనాపి సంహృతమ్ । శూన్యేన రహితం భద్రం శూన్యం శూన్యప్రదం నృణామ్
దీర్ఘచతురస్రాన్ని కన్నుతో కొలిచి ఖాళీగా ఉంచితే అది శుభదాయకం. ఖాళీగా ఉండటం ప్రజలకు ఖాళీదనాన్ని తెస్తుంది.
ప్రస్థే హస్తద్వయాత్పూర్వం దీర్ఘే హస్తత్రయం తథా । గృహాణాం శుభదం ద్వారం ప్రాకారస్య గృహస్య చ
చతురస్రంలో ద్వారం ముందునుంచి రెండు చేతుల దూరంలో, దీర్ఘ ఇంట్లో మూడు చేతుల దూరంలో ఉండాలి. ఇంటి ద్వారం, compound గోడ శుభాన్ని ఇస్తాయి.
న మధ్యదేశే కర్తవ్యం కించిన్న్యూనాధికే శుభమ్ । చతురస్రం చన్ద్రవేధం శిబిరం మఙ్గలప్రదమ్
మధ్యభాగంలో ఏదీ కట్టకూడదు, ఎక్కువైనా తక్కువైనా. చతురస్రంగా, చంద్రవేదం ఉన్న శిబిరం మంగళదాయకం.
అభద్రదం సూర్యవేధం శిబిరం మఙ్గలప్రదమ్ । అభద్రదం సూర్యవేధం ప్రాఙ్గణం చ తథైవ చ
సూర్యవేదం ఉన్న శిబిరం శుభాన్ని ఇవ్వకపోవచ్చు. అలాగే, సూర్యవేదం ఉన్న ప్రాంగణం కూడా శుభదాయకం కాదు.
శిబిరాభ్యన్తరే భద్రా స్థాపితా తులసీ నృణామ్ । ధనపుత్రప్రదాత్రీ చ పుణ్యదా హరిభక్తిదా
శిబిరంలో తులసిని పెట్టితే అది ప్రజలకు శుభాన్ని ఇస్తుంది. ఆమె ధనం, సంతానం, పుణ్యం, హరిభక్తిని ప్రసాదిస్తుంది.
ప్రభాతే తులసీం దృష్ట్వా స్వర్ణదానఫలం లభేత్ । మాలతీ యూథికా కున్దం మాధవీ కేతకీ తథా
ఉదయాన్నే తులసిని చూస్తే బంగారం దానం చేసిన ఫలితం లభిస్తుంది. మల్లె, జూయి, కుంద, మాధవి, కేతకి కూడా అలాగే.
నాగేశ్వరం మల్లికాం చ కాఞ్చనం బకులం శుభమ్ । అపరాజితా చ శుభదా తేషాముద్యానమీప్సితమ్
నాగేశ్వర, మల్లిక, కాంచన, బకుల, అపరాజిత — ఇవన్నీ శుభదాయకాలు. వాటి తోటలు అందరికీ ఇష్టమైనవి.
పూర్వే చ దక్షిణే చైవ శుభదం నాత్ర సంశయః । ఊర్ధ్వం షోడశహస్తేభ్యో నైవ కుర్యాద్గృహం గృహీ
తూర్పు, దక్షిణ దిశల్లో శుభదాయకమే, ఇందులో సందేహం లేదు. పది ఆరు చేతుల ఎత్తుకు మించి ఇల్లు కట్టకూడదు.
ఉర్ధ్వం వింశతిహస్తేభ్యః ప్రాకారం న శుభప్రదమ్ । సూత్రధారం తైలాకారం స్వర్ణకారం చ హీరకమ్
ఇరవై చేతుల ఎత్తుకు మించి compound గోడ శుభదాయకం కాదు. శిల్పి, నూనె తయారు చేసే వారు, బంగారు పనివారు, వజ్రాల పనివారు కూడా అలాగే.
వాటీమూలే గ్రామమధ్యే న కుర్యాత్స్థాపనం బుధః । బ్రాహ్మణం క్షత్త్రియం వైశ్యం సచ్ఛూద్రం గణకం శుభమ్
తోట చివరలో లేదా గ్రామ మధ్యలో ఇల్లు కట్టకూడదు. బ్రాహ్మణుడు, క్షత్రియుడు, వైశ్యుడు, మంచి శూద్రుడు, శుభదాయకమైన జ్యోతిష్కుడు — వీరికి అనుకూలం.
భట్టం వైద్యం పుష్పకారం స్థాపయేచ్ఛిబిరాన్తికే । ప్రస్థే చ పరిఖామానం శతహస్తం ప్రశస్తకమ్
ఒక బ్రాహ్మణుడు, వైద్యుడు, పుష్పాలంకరణ చేసేవాడు శిబిరానికి దగ్గరగా ఉండాలి. అలాగే, శిబిరం చుట్టూ వంద చేతుల వెడల్పుతో బాగా నిర్మించిన ఓ గోతిని తవ్వించాలి.
పరితః శిబిరాణాం చ గమ్భీరం దశహస్తకమ్ । సంకేతపూర్వకం చైవ పరిఖాద్వారమీప్సితమ్
శిబిరాలన్నింటి చుట్టూ పది చేతుల లోతైన గోతిని తవ్వాలి. ఆ గోతికి కావలసిన ప్రవేశ ద్వారం ముందుగానే నిర్ణయించాలి.
శత్రోరగమ్యం మిత్రస్య గమ్యమేవ సుఖేన చ । శాల్మలీనాం తిన్తిడీనాం హిన్తాలానాం తథైవ చ
ఆ గోతిని శత్రువులకు దాటి రావడం అసాధ్యం కావాలి, స్నేహితులకు సులభంగా ప్రవేశించగలిగేలా ఉండాలి. అలాగే, శాల్మలి, చింతచెట్టు, మునగ చెట్టు వంటి వృక్షాలను కూడా ఉపయోగించాలి.
నిమ్బాణాం సిన్ధువారాణాం బదరీణామభద్రకమ్ । ధత్తూరాణాం వటానాం చాప్యేరణ్డానామవాఞ్ఛితమ్
నిమ్మ, నల్లజాజి, బదరి, అభద్ర, ఉమ్మెట్టి, మర్రి, ఎర్రండ వంటి చెట్లను కూడా అవసరానుసారం ఉపయోగించాలి.
ఏతేషామతిరిక్తానాం శిబిరే కాష్ఠమీప్సితమ్ । వృక్షం చ వజ్రహస్తం చ భూధరో వర్జయేదధః
ఇవి కాకుండా, ఇతర చెక్కలు కూడా శిబిరానికి అనుకూలంగా ఉంటాయి. కానీ మెరుపు పడిన చెట్లు లేదా పుట్ట మీద పెరిగిన చెట్లు మాత్రం వాడకూడదు.
పుత్రదారధనం హన్యాదిత్యాహ కమలోద్భవః । కథితం లోకశిక్షార్థం కురు కాష్ఠం వినా పురీమ్
కమలంలో జన్మించిన బ్రహ్మ దేవుడు, అలాంటి చెట్లు పిల్లలు, భార్యలు, ధనాన్ని నాశనం చేస్తాయని చెప్పారు. ఈ ఉపదేశం లోకానికి బోధించడానికే. అలాంటి చెక్కలు లేకుండా నగరం నిర్మించాలి.
శుభక్షణం చాప్యధునా గచ్ఛ వత్స యథాసుఖమ్ । విశ్వకర్మా హరిం నత్వా జగామ్ పక్షిణా సహ
ఇప్పుడు శుభముహూర్తంలో, బిడ్డా, నీవు ఇష్టానుసారం వెళ్ళు. విశ్వకర్మ హరిదేవునికి నమస్కరించి పక్షితో కలిసి వెళ్లిపోయాడు.
సముద్రస్య సమీపం చ వటమూలం మనోహరమ్ । సుష్వాప తత్ర నక్తం చ కారుశ్చ పక్షిణా సహ
సముద్రానికి దగ్గరగా, ఆకర్షణీయమైన మర్రి చెట్టు వేరుయొక్క దగ్గర, ఆ శిల్పి రాత్రి పక్షితో కలిసి అక్కడ నిద్రించాడు.
స్వప్నే ద్వారవతీం రమ్యాం దదర్శ గరుడస్తథా । యత్కించిత్కథితం కారుం కృష్ణేన పరమాత్మనా
ఆ కలలో, గరుత్మంతుడు అందమైన ద్వారకను చూశాడు. శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ శిల్పికి వివరించినదంతా కూడా అతడు కలలో చూశాడు.
తదేవ లక్షణం సర్వం దదర్శ నగరే మునే । కారుం హసన్తి స్వప్నే చ సర్వే తే శిల్పకారిణః
మహర్షీ, ఆ నగరంలో చెప్పిన లక్షణాలన్నీ అతడు చూశాడు. కలలో, అందరు శిల్పులు ఆ శిల్పిని చూసి నవ్వుతున్నారు.
గరుడం గరుడాశ్చాన్యే బలవన్తశ్చ పక్షిణః । బుద్ధో దదర్శ గరుడో విశ్వకర్మా చ లజ్జితః
అక్కడ గరుత్మంతుడు, ఇతర గరుత్మంతులు, శక్తివంతమైన పక్షులు కనిపించారు. గరుత్మంతుడు అర్థం చేసుకున్నాడు, విశ్వకర్మకు లజ్జ కలిగింది.
అతీవ ద్వారకాం రమ్యాం శతయోజనవిస్తృతామ్ । బ్రహ్మాదీనాం చ నగరం విజిత్య చ విరాజితామ్
అతడు అత్యంత అందమైన, వంద యోజనాల పొడవైన ద్వారకను చూశాడు. అది బ్రహ్మాది దేవతల నగరం, విజయం సాధించి, మహిమతో మెరిసిపోతున్నది.
అథ చతురధికశతతమోఽధ్యాయః నారాయణ ఉవాచ ఏతస్మిన్నన్తరే బ్రహ్మా భవాన్యా చ భవః స్వయమ్ । అనన్తశ్చాపి ధర్మశ్చ భాస్కరశ్చ హుతాశనః
ఈ సమయంలో, బ్రహ్మ, భవానితో పాటు భవుడు, అనంతుడు, ధర్ముడు, సూర్యుడు, అగ్ని దేవుడు అక్కడికి వచ్చారు.
కుబేరో వరుణశ్చైవ పవనశ్చ యమస్తథా । మహేన్ద్రశ్చపి చన్ద్రశ్చ రుద్రాశ్చైకాదశైవ తే
కుబేరుడు, వరుణుడు, వాయువు, యముడు, ఇంద్రుడు, చంద్రుడు, పదకొండు రుద్రులు కూడా వచ్చారు.
అన్యే దేవాశ్చ మునయో వసవః సప్త ఏవ చ । ఆదిత్యాశ్చాపి దైత్యాశ్చ గన్ధర్వాః కిన్నరాస్తథా
ఇతర దేవతలు, ఋషులు, ఏడుగురు వసువులు, ఆదిత్యులు, దైత్యులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు కూడా వచ్చారు.
ఆయయుర్ద్వారకాం ద్రష్టుం శ్రీకృష్ణం చ బలం తథా । ఆగచ్ఛన్తం చ సహసా వటమూలం మనోహరమ్
వారు అందరూ శ్రీకృష్ణుడిని, బలరాముని దర్శించడానికి ద్వారకకు వచ్చారు. వారు త్వరగా ఆకర్షణీయమైన మర్రి చెట్టు వేరుకు చేరుకున్నారు.
దృష్ట్వా చ దేవతాః సర్వాస్తుష్టువుః పురుషోత్తమమ్ । ఆకాశాచ్చ విమానైశ్చ సంప్రాప్య వటమూలకమ్
అందరూ దేవతలు పరమపురుషుడిని దర్శించి స్తుతించారు. వారు ఆకాశమార్గంలో విమానాల్లో వచ్చి మర్రి చెట్టు వేరుకు చేరుకున్నారు.
దదృశుర్ద్వారకాం రమ్యామతీవ సుమనోహరమ్ । ముక్తామాణిక్యహీరేణా రత్నరాజివిరాజితామ్
వారు ద్వారకను చూశారు. అది చాలా అందంగా, ముత్యాలు, మాణిక్యాలు, వజ్రాలు, రత్నాల వరుసలతో మెరిసిపోతూ ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంది.