సర్వత్ర సిద్ధం నిలయముగ్రసేనస్య భూభృతః । ఆశ్రమం సర్వతోభద్రం వసుదేవస్య మత్పితుః
ప్రతి చోటా ఉగ్రసేన మహారాజుకు సర్వసిద్ధమైన నివాసం, నా తండ్రి వసుదేవునికి సర్వమంగళకరమైన ఆశ్రమం ఉండాలి.
విశ్వకర్మోవాచ కే తే వృక్షాః ప్రశస్తాశ్చ నిషిద్ధాశ్చాపి కేచన । భద్రాభద్రప్రదాశ్చాపి తాన్వదస్వ జగద్గురో
విశ్వకర్మ ఇలా అడిగాడు: ప్రభూ! ఏ వృక్షాలు శుభకరమైనవో, ఏవో నిషిద్ధమైనవో, మంచి చెడు ఫలితాలు ఇచ్చేవో చెప్పండి.
కేషామస్థినియుక్తం చ శిబిరం చ శుభాశుభమ్ । దిశి కుత్ర జలం భద్రమభద్రం చ వద ప్రభో
ఎవరి ఎముకలతో నిర్మించిన శిబిరం శుభమా, అశుభమా? ఏ దిశలో నీరు శుభమో, అశుభమో చెప్పండి ప్రభూ.
భద్రప్రదశ్చ కో వృక్షో దిశి కృత్ర ప్రవర్తతే । కిం ప్రమాణం గృహాణాం చ ప్రాఙ్గణానాం సురేశ్వర
ఏ వృక్షం శుభఫలితాన్ని ఇస్తుందో, ఏ దిశలో పెరుగుతుందో, ఇళ్ళకు, ప్రాంగణాలకు సరైన కొలతలు ఏమిటో చెప్పండి దేవేంద్రా.
మఙ్గలం కుసుమోద్యానం దిశి కుత్ర తరోస్తథా । ప్రాకారాణాం కిం ప్రమాణం పరిఖాణాం సురేశ్వర
పుష్పోద్యానం ఏ దిశలో ఉండాలి, వృక్షం ఏ దిశలో నాటాలి, ప్రాకారాలు, పరిఖలకు సరైన కొలతలు ఏమిటో చెప్పండి దేవేంద్రా.
ద్వారాణాం చ గృహాణాం చ ప్రాకారాణాం ప్రమాణకమ్ । కస్య కస్య తరోః కాష్ఠం ప్రశస్తం శిబిరే ప్రభో
తలుపులు, ఇళ్ళు, ప్రాకారాలకు సరైన కొలతలు ఏమిటి? ఏ వృక్షపు మట్టే శిబిరంలో ఉపయోగించడానికి ఉత్తమమో చెప్పండి ప్రభూ.
అమఙ్గలం వా కేషాం చ సర్వం మాం వక్తుమర్హసి
ఏది శుభకరం కాదో, ఎవరికైనా అపశకునమో, అది నీవు నాకు చెప్పాలి.
శ్రీభగవానువాచ ఆశ్రమే నారికేలశ్చ గృహిణాం చ ధనప్రదః । శిబిరస్య యదీశానే పూర్వే పుత్రప్రదస్తరుః
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — ఆశ్రమంలో నారికేళం గృహస్తులకు ధనాన్ని ఇస్తుంది; శిబిరంలో ఈశాన్య దిశలో వృక్షాన్ని పెడితే, అది కుమారులను ప్రసాదిస్తుంది.
సర్వత్ర మఙ్గలార్హశ్చ తరురాజో మనోహరః । రసాలవృక్షః పూర్వస్మిన్నృణాం సంపత్ప్రదస్తథా
ప్రతి చోటా ఆకర్షణీయమైన వృక్షరాజు శుభదాయకుడు; తూర్పు వైపున రసాల వృక్షం జనులకు ఐశ్వర్యాన్ని ఇస్తుంది.
శుభప్రదశ్చ సర్వత్ర సురకారో నిశామయ । బిల్వశ్చ పనసశ్చైవ జమ్బీరో బదరీ తథా
ప్రతి చోటా సురక వృక్షం శుభాన్ని ఇస్తుంది; బిల్వం, పనస, జంబీరము, బదరి వృక్షాలను కూడా గమనించు.
ప్రజాప్రదశ్చ పూర్వస్మిన్దక్షిణే ధనదస్తథా । సంపత్ప్రదశ్చ సర్వత్ర యతో హి వర్ధతే గృహీ
తూర్పు వైపున వృక్షాలు సంతానాన్ని ఇస్తాయి; దక్షిణ దిశలో ధనాన్ని ఇస్తాయి; ప్రతి చోటా ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదిస్తాయి, ఎందుకంటే గృహస్థుడు వాటివల్ల అభివృద్ధి చెందుతాడు.
జమ్బూవృక్షశ్చ దాడిమ్బః కదల్యామ్రాతకస్తథా । బన్ధుప్రదశ్చ పూర్వస్మిన్దక్షిణే మిత్రదస్తథా
జంబూ వృక్షం, దాడిమం, అరటి, ఆమ్రాతకం — ఇవి తూర్పున బంధుత్వాన్ని, దక్షిణ దిశలో స్నేహాన్ని ఇస్తాయి.
సర్వత్ర శుభదశ్చైవ ధనపుత్రశుభప్రదః । హర్షప్రదో గువాకశ్చ దక్షిణే పశ్చిమే తథా
ప్రతి చోటా ఇవి శుభాన్ని, ధనాన్ని, కుమారులను, ఆనందాన్ని ఇస్తాయి; గువాక వృక్షం దక్షిణం, పడమర వైపున హర్షాన్ని ఇస్తుంది.
ఈశానే సుఖదశ్చైవ సర్వత్రైవ నిశామయ । సర్వత్ర చమ్పకః శుద్ధో భువి భద్రప్రదస్తథా
ఈశాన్య దిశలో సుఖాన్ని ఇస్తుంది; భూమిపై ప్రతి చోటా శుద్ధమైన చంపక వృక్షం శుభఫలితాన్ని ఇస్తుందని గమనించు.
అలాబుశ్చాపి కూష్మాణ్డమాయామ్బుశ్చ సకింశుకః । ఖర్జూరీ కర్కటీ చాపి శిబిరే మఙ్గలప్రదా
అలాబు, కూష్మాండం, నీరు, కింశుకం, ఖర్జూరం, దోసకాయ — ఇవన్నీ శిబిరంలో శుభదాయకాలు.
వాస్తూకకారబిల్వశ్చ వార్తాకశ్చ శుభప్రదః । లతాఫలం చ శుభదం సర్వం సర్వత్ర నిశ్చితమ్
వాస్తూక, కార, బిల్వం, వంకాయ ఇవన్నీ శుభప్రదాలు; లతాఫలాలు కూడా ఎక్కడైనా శుభాన్ని ఇస్తాయి.
ప్రశస్తం కథితం కారో నిషిద్ధం చ నిశామయ । వన్యవృక్షో నిషిద్ధశ్చ శిబిరే నగరేఽపి చ
ఏ వృక్షాలు అనుకూలమో, ఏవి నిషిద్ధమో చెప్పాను; అడవి వృక్షాలు శిబిరంలో, పట్టణంలో నిషిద్ధమని గమనించు.
వటో నిషిద్ధః శిబిరే నిత్యం చోరభయం యతః । నగరేషు ప్రసిద్ధశ్చ దర్శనాత్పుణ్యదస్తథా
వటవృక్షం శిబిరంలో ఎప్పుడూ నిషిద్ధం, ఎందుకంటే అది దొంగల భయాన్ని కలిగిస్తుంది; నగరాల్లో అది ప్రసిద్ధి పొందింది, దర్శనంతో పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది.
నిషిద్ధః శాల్మలిశ్చైవ శిబిరే నగరే పురే । దుఃఖప్రదశ్చ సతతం భూమిపానాం సదాఽపి చ
శాల్మలి వృక్షం శిబిరంలో, పట్టణంలో, పురంలో నిషిద్ధం; అది రాజులకు ఎప్పుడూ దుఃఖాన్ని కలిగిస్తుంది.
న నిషిద్ధః ప్రసిద్ధశ్చ గ్రామేషు నగరేషు చ । విద్యామతినిషిద్ధస్తు సతతం దుఃఖదస్తదా
ఇది గ్రామాల్లో, నగరాల్లో నిషిద్ధం కాదు, ప్రసిద్ధమైనది; కానీ విద్యావంతులకు ఇది ఎప్పుడూ కఠినంగా నిషిద్ధం, దుఃఖాన్ని ఇస్తుంది.
హే కారో తిన్తిడీవృక్షో యత్నాత్తం పరివర్జయేత్ । శతేన ధనహానిః స్యాత్ప్రజాహానిర్భవేద్ధ్రువమ్
ఓ కార, చింతచెట్టు ఎంతయినా జాగ్రత్తగా నివారించాలి; అది వందలాది ధననష్టాన్ని, సంతాన నష్టాన్ని తప్పక కలిగిస్తుంది.
శిబిరేఽతినిషిద్ధశ్చ నగరే కించిదేవ చ । న నిషిద్ధః ప్రసిద్ధశ్చ గ్రామేషు నగరేషు చ
అది శిబిరంలో చాలా నిషిద్ధం, నగరంలో కొంతమేర నిషిద్ధం; గ్రామాల్లో, నగరాల్లో నిషిద్ధం కాదు, ప్రసిద్ధమైనది.
విద్యామతినిషిద్ధశ్చ ప్రాజ్ఞస్తం పరివర్జయేత్ । ఖర్జూరశ్చ గహుశ్చైవ నిషిద్ధః శిబిరే తథా
విద్వాంసులకు అది కఠినంగా నిషిద్ధం, వారు దాన్ని నివారించాలి; ఖర్జూరం, గోధుమ కూడా శిబిరంలో నిషిద్ధమే.
న నిషిద్ధః ప్రసిద్ధశ్చ గ్రామేషు నగరేషు చ । వృక్షశ్చ చణకాదీనాం ధాన్యం చ మఙ్గలప్రదమ్
ఇవి గ్రామాల్లో, నగరాల్లో నిషిద్ధం కావు, ప్రసిద్ధమైనవి; చెట్లు, శనగ మొదలైన ధాన్యాలు శుభాన్ని ఇస్తాయి.
గ్రామేషు నగరే చాపి శిబిరే చ తథైవ చ । ఇక్షువృక్షశ్చ శుభదః సంతతం శుభదస్తథా
పల్లెలో, పట్టణాల్లో, శిబిరాల్లో కూడా చెరకు మొక్క ఎప్పుడూ శుభదాయకం, మంచి ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
అశోకశ్చ శిరీషశ్చ కదమ్బశ్చ శుభప్రదః । కచ్చిద్ధరిద్రా శుభదా శుభదశ్చాఽఽర్ద్రకస్తథా
అశోక, శిరీష, కదంబ వృక్షాలు శుభాన్ని ఇస్తాయి. కొన్నిసార్లు హరిద్ర కూడా శుభదాయకమే. అల్లం కూడా శుభదాయకమే.
హరీతకీ చ శుభదా గ్రామేషు నగరేషు చ । న వాద్యా భద్రదా నిత్యం తథా చాఽఽమలకీ ఘ్రువమ్
హరీతకీ పల్లెలో, పట్టణాల్లో శుభదాయకం. వాద్యపరికరాలు ఎప్పుడూ శుభాన్ని ఇవ్వవు; అలాగే ఆమలకీ కూడా కాదు.
గజానామస్థి శుభదమశ్వానాం చ తథైవ చ । కల్యాణముచ్చైఃశ్రవసాం వాస్తౌ స్థాపనకారిణామ్
ఏనుగుల, గుర్రాల ఎముకలు శుభదాయకం. ఉచ్చైఃశ్రవసు ఎముకలను ఇల్లులో ఉంచితే కల్యాణం కలుగుతుంది.
న శుభప్రదమన్యేషాముచ్ఛిన్నకారణం పరమ్ । వానరాణాం నరాణాం చ గర్దభానాం గవామపి
ఇతర జంతువుల ఎముకలు, ముఖ్యంగా తీసివేసినవైతే, శుభాన్ని ఇవ్వవు. కోతులు, మనుషులు, గాడిదలు, ఆవులకు కూడా ఇదే వర్తిస్తుంది.
కుక్కురాణాం శృగాలానాం మార్జారాణామభద్రకమ్ । భేటకానాం సూకరాణాం సర్వేషాం చ శుభప్రదమ్
కుక్కలు, నక్కలు, పిల్లులు, మేకలు, పందులు — వీటివి అన్నీ అశుభమే, వీటివల్ల శుభం కలగదు.