గోరోచనాభిః పీతైశ్చ దాడిమీబీజరూపకైః । పద్మబీజనిభైశ్చైవ నీలైః కమలవర్ణకైః
పసుపు రంగు గోరుచన లాంటి రాళ్ళతో, దానిమ్మ బీజాల ఆకారంలో ఉన్న వాటితో, నీలం రంగు పద్మబీజాల వలె ఉన్న రత్నాలతో,
మణిభిః కజ్జలాకారైరుజ్జ్వలైశ్చ పరిష్కృతైః । శ్వేతచమ్పకవర్ణాభైస్తప్తకాఞ్చనసంనిభైః
కాజల్ లాంటి ఆకారంలో మెరిసే, బాగా అలంకరించబడిన రత్నాలతో, తెల్ల చంపకపువ్వుల వర్ణంతో, వేడి బంగారం లాంటి మెరుపుతో ఉన్నవాటితో,
స్వర్ణమూల్యశతగుణైరీషద్రక్తైః సుశోభనైః । గరిష్ఠైశ్చ వరిష్ఠైశ్చ మణిశ్రేష్ఠైశ్చ పూజితైః
బంగారం విలువ కంటే నూరు రెట్లు ఎక్కువైన, కొద్దిగా ఎరుపు రంగుతో, అందంగా, బరువుగా, అత్యుత్తమమైన, గొప్ప రత్నాలతో పూజించబడినవాటితో,
యథావిధానం యద్యోగం యత్ర యన్ముక్తమీప్సితమ్ । మణీనాం హరణం చైవ యక్షసంఘా హిమాలయాత్
యథావిధిగా, యోగ్యంగా, ఎక్కడ ఏ రత్నం కావాలో అక్కడ, యక్షసంఘాలు హిమాలయాల నుంచి రత్నాలను తీసుకువచ్చే విధంగా,
దివానిశం కరిష్యన్తి యావన్నిర్మాణపూర్వకమ్ । యక్షైశ్చ సప్తభిర్లక్షైః కుబేరప్రేరితైరపి
నిర్మాణం పూర్తయ్యే వరకు, రాత్రింబవళ్ళు, ఏడున్నర లక్షల యక్షులు, కుబేరుడు పంపినవారు కూడా, ఈ కార్యాన్ని చేస్తారు.
వేతాలలక్షైః కూష్మాణ్డలక్షైః శంకరయోజితైః । దానవైర్బ్రహ్మరక్షోభిః శైలకన్యానియోజితైః
వేటాళ, కూష్మాండ అనే లక్షలాది మంది, శంకరుడు నియమించినవారు, దానవులు, బ్రహ్మరాక్షసులు, పర్వతకన్యలు కూడా సహాయపడతారు.
కురు దివ్యం చ పత్నీనాం సహస్రాణాం చ షోడశ । అన్యపత్నీజనస్యాపి చాష్టాధికశతస్య చ
పదహారు వేల భార్యల కోసం, ఇంకా వేరే భార్యలు - వంద ఎనిమిది మంది కోసం కూడా, ఒక దివ్యమైన శిబిరాన్ని నిర్మించు.
శిబిరం పరిఖాయుక్తముచ్చైః ప్రాకారవేష్టితమ్ । యుక్తద్వాదశశాలం చ సింహద్వారపరిష్కృతమ్
ముట్టడి కోసం పరిఖతో, ఎత్తయిన ప్రాకారాలతో చుట్టబడి, పన్నెండు మందిరాలతో, సింహద్వారాలతో అలంకరించబడిన శిబిరాన్ని నిర్మించు.
యుక్తం చిత్రైర్విచిత్రైశ్చ కృత్రిమైశ్చ కపాటకైః । నిషిద్ధవృక్షరహితం ప్రసిద్ధైశ్చ పరిష్కృతమ్
విచిత్రమైన, కళాత్మకమైన తలుపులతో, నిషిద్ధ వృక్షాలు లేని, ప్రసిద్ధమైన అలంకరణలతో కూడినదిగా ఉండాలి.
సులక్షణం చన్ద్రవేధం ప్రాఙ్గణం చ తథైవ చ । యదూనామాశ్రమం దివ్యం కింకరాణాం తథైవ చ
స్పష్టమైన లక్షణాలతో, చంద్రవేదికతో కూడిన ప్రాంగణం, యదూనులకు, సేవకులకు కూడా దివ్యమైన ఆశ్రమాన్ని నిర్మించు.
సర్వత్ర సిద్ధం నిలయముగ్రసేనస్య భూభృతః । ఆశ్రమం సర్వతోభద్రం వసుదేవస్య మత్పితుః
ప్రతి చోటా ఉగ్రసేన మహారాజుకు సర్వసిద్ధమైన నివాసం, నా తండ్రి వసుదేవునికి సర్వమంగళకరమైన ఆశ్రమం ఉండాలి.
విశ్వకర్మోవాచ కే తే వృక్షాః ప్రశస్తాశ్చ నిషిద్ధాశ్చాపి కేచన । భద్రాభద్రప్రదాశ్చాపి తాన్వదస్వ జగద్గురో
విశ్వకర్మ ఇలా అడిగాడు: ప్రభూ! ఏ వృక్షాలు శుభకరమైనవో, ఏవో నిషిద్ధమైనవో, మంచి చెడు ఫలితాలు ఇచ్చేవో చెప్పండి.
కేషామస్థినియుక్తం చ శిబిరం చ శుభాశుభమ్ । దిశి కుత్ర జలం భద్రమభద్రం చ వద ప్రభో
ఎవరి ఎముకలతో నిర్మించిన శిబిరం శుభమా, అశుభమా? ఏ దిశలో నీరు శుభమో, అశుభమో చెప్పండి ప్రభూ.
భద్రప్రదశ్చ కో వృక్షో దిశి కృత్ర ప్రవర్తతే । కిం ప్రమాణం గృహాణాం చ ప్రాఙ్గణానాం సురేశ్వర
ఏ వృక్షం శుభఫలితాన్ని ఇస్తుందో, ఏ దిశలో పెరుగుతుందో, ఇళ్ళకు, ప్రాంగణాలకు సరైన కొలతలు ఏమిటో చెప్పండి దేవేంద్రా.
మఙ్గలం కుసుమోద్యానం దిశి కుత్ర తరోస్తథా । ప్రాకారాణాం కిం ప్రమాణం పరిఖాణాం సురేశ్వర
పుష్పోద్యానం ఏ దిశలో ఉండాలి, వృక్షం ఏ దిశలో నాటాలి, ప్రాకారాలు, పరిఖలకు సరైన కొలతలు ఏమిటో చెప్పండి దేవేంద్రా.
ద్వారాణాం చ గృహాణాం చ ప్రాకారాణాం ప్రమాణకమ్ । కస్య కస్య తరోః కాష్ఠం ప్రశస్తం శిబిరే ప్రభో
తలుపులు, ఇళ్ళు, ప్రాకారాలకు సరైన కొలతలు ఏమిటి? ఏ వృక్షపు మట్టే శిబిరంలో ఉపయోగించడానికి ఉత్తమమో చెప్పండి ప్రభూ.
అమఙ్గలం వా కేషాం చ సర్వం మాం వక్తుమర్హసి
ఏది శుభకరం కాదో, ఎవరికైనా అపశకునమో, అది నీవు నాకు చెప్పాలి.
శ్రీభగవానువాచ ఆశ్రమే నారికేలశ్చ గృహిణాం చ ధనప్రదః । శిబిరస్య యదీశానే పూర్వే పుత్రప్రదస్తరుః
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — ఆశ్రమంలో నారికేళం గృహస్తులకు ధనాన్ని ఇస్తుంది; శిబిరంలో ఈశాన్య దిశలో వృక్షాన్ని పెడితే, అది కుమారులను ప్రసాదిస్తుంది.
సర్వత్ర మఙ్గలార్హశ్చ తరురాజో మనోహరః । రసాలవృక్షః పూర్వస్మిన్నృణాం సంపత్ప్రదస్తథా
ప్రతి చోటా ఆకర్షణీయమైన వృక్షరాజు శుభదాయకుడు; తూర్పు వైపున రసాల వృక్షం జనులకు ఐశ్వర్యాన్ని ఇస్తుంది.
శుభప్రదశ్చ సర్వత్ర సురకారో నిశామయ । బిల్వశ్చ పనసశ్చైవ జమ్బీరో బదరీ తథా
ప్రతి చోటా సురక వృక్షం శుభాన్ని ఇస్తుంది; బిల్వం, పనస, జంబీరము, బదరి వృక్షాలను కూడా గమనించు.
ప్రజాప్రదశ్చ పూర్వస్మిన్దక్షిణే ధనదస్తథా । సంపత్ప్రదశ్చ సర్వత్ర యతో హి వర్ధతే గృహీ
తూర్పు వైపున వృక్షాలు సంతానాన్ని ఇస్తాయి; దక్షిణ దిశలో ధనాన్ని ఇస్తాయి; ప్రతి చోటా ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదిస్తాయి, ఎందుకంటే గృహస్థుడు వాటివల్ల అభివృద్ధి చెందుతాడు.
జమ్బూవృక్షశ్చ దాడిమ్బః కదల్యామ్రాతకస్తథా । బన్ధుప్రదశ్చ పూర్వస్మిన్దక్షిణే మిత్రదస్తథా
జంబూ వృక్షం, దాడిమం, అరటి, ఆమ్రాతకం — ఇవి తూర్పున బంధుత్వాన్ని, దక్షిణ దిశలో స్నేహాన్ని ఇస్తాయి.
సర్వత్ర శుభదశ్చైవ ధనపుత్రశుభప్రదః । హర్షప్రదో గువాకశ్చ దక్షిణే పశ్చిమే తథా
ప్రతి చోటా ఇవి శుభాన్ని, ధనాన్ని, కుమారులను, ఆనందాన్ని ఇస్తాయి; గువాక వృక్షం దక్షిణం, పడమర వైపున హర్షాన్ని ఇస్తుంది.
ఈశానే సుఖదశ్చైవ సర్వత్రైవ నిశామయ । సర్వత్ర చమ్పకః శుద్ధో భువి భద్రప్రదస్తథా
ఈశాన్య దిశలో సుఖాన్ని ఇస్తుంది; భూమిపై ప్రతి చోటా శుద్ధమైన చంపక వృక్షం శుభఫలితాన్ని ఇస్తుందని గమనించు.
అలాబుశ్చాపి కూష్మాణ్డమాయామ్బుశ్చ సకింశుకః । ఖర్జూరీ కర్కటీ చాపి శిబిరే మఙ్గలప్రదా
అలాబు, కూష్మాండం, నీరు, కింశుకం, ఖర్జూరం, దోసకాయ — ఇవన్నీ శిబిరంలో శుభదాయకాలు.
వాస్తూకకారబిల్వశ్చ వార్తాకశ్చ శుభప్రదః । లతాఫలం చ శుభదం సర్వం సర్వత్ర నిశ్చితమ్
వాస్తూక, కార, బిల్వం, వంకాయ ఇవన్నీ శుభప్రదాలు; లతాఫలాలు కూడా ఎక్కడైనా శుభాన్ని ఇస్తాయి.
ప్రశస్తం కథితం కారో నిషిద్ధం చ నిశామయ । వన్యవృక్షో నిషిద్ధశ్చ శిబిరే నగరేఽపి చ
ఏ వృక్షాలు అనుకూలమో, ఏవి నిషిద్ధమో చెప్పాను; అడవి వృక్షాలు శిబిరంలో, పట్టణంలో నిషిద్ధమని గమనించు.
వటో నిషిద్ధః శిబిరే నిత్యం చోరభయం యతః । నగరేషు ప్రసిద్ధశ్చ దర్శనాత్పుణ్యదస్తథా
వటవృక్షం శిబిరంలో ఎప్పుడూ నిషిద్ధం, ఎందుకంటే అది దొంగల భయాన్ని కలిగిస్తుంది; నగరాల్లో అది ప్రసిద్ధి పొందింది, దర్శనంతో పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది.
నిషిద్ధః శాల్మలిశ్చైవ శిబిరే నగరే పురే । దుఃఖప్రదశ్చ సతతం భూమిపానాం సదాఽపి చ
శాల్మలి వృక్షం శిబిరంలో, పట్టణంలో, పురంలో నిషిద్ధం; అది రాజులకు ఎప్పుడూ దుఃఖాన్ని కలిగిస్తుంది.
న నిషిద్ధః ప్రసిద్ధశ్చ గ్రామేషు నగరేషు చ । విద్యామతినిషిద్ధస్తు సతతం దుఃఖదస్తదా
ఇది గ్రామాల్లో, నగరాల్లో నిషిద్ధం కాదు, ప్రసిద్ధమైనది; కానీ విద్యావంతులకు ఇది ఎప్పుడూ కఠినంగా నిషిద్ధం, దుఃఖాన్ని ఇస్తుంది.