శ్రీకృష్ణ ఉవాచ హే సముద్ర మహాభాగ స్థలం చ శాతయోజనమ్ । దేహి మే నగరార్థం చ పశ్చాద్దాస్యామి నిశ్చితమ్
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ మహాసముద్రా, నాకు నగర నిర్మాణానికి శాతయోజనాల పొడవైన భూమిని ఇవ్వు. తరువాత తప్పకుండా నీకు తిరిగి ఇస్తాను.
నగరం కురు హే కారో త్రిషు లోకేషు దుర్లభమ్ । రమణీయం చ సర్వేషాం కమనీయం చ యోషితామ్
ఓ విశ్వకర్మా, మూడు లోకాలలో దుర్లభమైన, అందరికీ ఆకర్షణీయమైన, స్త్రీలకు ఎంతో మోహనమైన నగరాన్ని నిర్మించు.
వాఞ్ఛితం చాపి భక్తానాం వైకుణ్ఠసదృశం పరమ్ । సర్వేషామపి స్వర్గాణాం పరం పారమభీప్సితమ్
అది భక్తుల కోరికలు తీరే విధంగా, వైకుంఠానికి సమానంగా, అన్ని స్వర్గాలకు మించినది, అందరూ కోరుకునే పరమతీరంగా ఉండాలి.
దివానిశం ఖగశ్రేష్ఠ సంనిధౌ విశ్వకర్మణః । స్థితిం కురు మహాభాగ యావన్నిర్మాతి ద్వారకామ్
ఓ పక్షిరాజా, విశ్వకర్మ సమీపంలో నువ్వు రాత్రింబవళ్ళు ఉండు. మహానుభావా, ద్వారక నిర్మాణం పూర్తయ్యే వరకు అక్కడే ఉండు.
దివానిశం చ మత్పార్శ్వే చక్రశ్రేష్ఠ స్థితిం కురు । ఓమిత్యుక్త్వా తు ప్రయయుః సర్వే చక్రం వినా మునే
ఓ చక్రశ్రేష్ఠా, నువ్వు కూడా నా పక్కన రాత్రింబవళ్ళు ఉండు. 'ఓం' అని చెప్పి, మునీంద్రా, అందరూ చక్రాన్ని తప్ప మరెవ్వరూ అక్కడ ఉండలేదు.
కంసస్య పితరం భద్రముగ్రసేనం మహాబలమ్ । నృపం చకార నగరే క్షత్రియాణాం సతామపి
కంసుని తండ్రి అయిన భద్రమైన ఉగ్రసేనుని, మహాబలశాలిని, ఆ నగరంలో క్షత్రియులందరిలోను రాజుగా నియమించాడు.
విజిత్య చ జరాసంధం నిహత్య యవనం తథా । ఉపాయేన మహాభాగ నిర్మాణక్రమమీశ్వరః
జరాసంధుడిని జయించి, యవనుడిని సంహరించి, ప్రభువు మహానుభావుడా, చతురతతో నగర నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించాడు.
శ్రీభగవానువాచ శతయోజనపర్యన్తం నగరం సుమనోహరమ్ । పద్మరాగైర్మరకతైరిన్ద్రనీలైరనుత్తమైః
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: నగరం శతయోజనాల పొడవుగా, అత్యంత మనోహరంగా, పద్మరాగాలు, మరకతాలు, ఇంద్రనీలాలు వంటి ఉత్తమ రత్నాలతో అలంకరించబడినదిగా ఉండాలి.
రుచకైః పారిభద్రైశ్చ పలఙ్కైశ్చ స్యమన్తకైః । గన్ధకైర్గాలిమైశ్చైవ చన్ద్రకాన్తాదిభిస్తథా
రుచక, పారిభద్ర, పలంక, స్యమంతక రత్నాలతో పాటు, గంధక, గాలిమా రాళ్ళతో, చంద్రకాంతాది రత్నాలతో కూడి,
సూర్యకాన్తాదిభిశ్చైవ పుత్రైశ్చ స్ఫటికాకృతైః । హరిద్వర్ణైశ్చ మణిభిః శ్యామైర్గౌరముఖైశ్చషైః
సూర్యకాంతాది రత్నాలతో, స్ఫటికపు ఆకారంలో ఉన్న కుమారుల్లాంటి రత్నాలతో, ఆకుపచ్చ, నలుపు, తెల్ల ముఖాల రాళ్ళతో,
గోరోచనాభిః పీతైశ్చ దాడిమీబీజరూపకైః । పద్మబీజనిభైశ్చైవ నీలైః కమలవర్ణకైః
పసుపు రంగు గోరుచన లాంటి రాళ్ళతో, దానిమ్మ బీజాల ఆకారంలో ఉన్న వాటితో, నీలం రంగు పద్మబీజాల వలె ఉన్న రత్నాలతో,
మణిభిః కజ్జలాకారైరుజ్జ్వలైశ్చ పరిష్కృతైః । శ్వేతచమ్పకవర్ణాభైస్తప్తకాఞ్చనసంనిభైః
కాజల్ లాంటి ఆకారంలో మెరిసే, బాగా అలంకరించబడిన రత్నాలతో, తెల్ల చంపకపువ్వుల వర్ణంతో, వేడి బంగారం లాంటి మెరుపుతో ఉన్నవాటితో,
స్వర్ణమూల్యశతగుణైరీషద్రక్తైః సుశోభనైః । గరిష్ఠైశ్చ వరిష్ఠైశ్చ మణిశ్రేష్ఠైశ్చ పూజితైః
బంగారం విలువ కంటే నూరు రెట్లు ఎక్కువైన, కొద్దిగా ఎరుపు రంగుతో, అందంగా, బరువుగా, అత్యుత్తమమైన, గొప్ప రత్నాలతో పూజించబడినవాటితో,
యథావిధానం యద్యోగం యత్ర యన్ముక్తమీప్సితమ్ । మణీనాం హరణం చైవ యక్షసంఘా హిమాలయాత్
యథావిధిగా, యోగ్యంగా, ఎక్కడ ఏ రత్నం కావాలో అక్కడ, యక్షసంఘాలు హిమాలయాల నుంచి రత్నాలను తీసుకువచ్చే విధంగా,
దివానిశం కరిష్యన్తి యావన్నిర్మాణపూర్వకమ్ । యక్షైశ్చ సప్తభిర్లక్షైః కుబేరప్రేరితైరపి
నిర్మాణం పూర్తయ్యే వరకు, రాత్రింబవళ్ళు, ఏడున్నర లక్షల యక్షులు, కుబేరుడు పంపినవారు కూడా, ఈ కార్యాన్ని చేస్తారు.
వేతాలలక్షైః కూష్మాణ్డలక్షైః శంకరయోజితైః । దానవైర్బ్రహ్మరక్షోభిః శైలకన్యానియోజితైః
వేటాళ, కూష్మాండ అనే లక్షలాది మంది, శంకరుడు నియమించినవారు, దానవులు, బ్రహ్మరాక్షసులు, పర్వతకన్యలు కూడా సహాయపడతారు.
కురు దివ్యం చ పత్నీనాం సహస్రాణాం చ షోడశ । అన్యపత్నీజనస్యాపి చాష్టాధికశతస్య చ
పదహారు వేల భార్యల కోసం, ఇంకా వేరే భార్యలు - వంద ఎనిమిది మంది కోసం కూడా, ఒక దివ్యమైన శిబిరాన్ని నిర్మించు.
శిబిరం పరిఖాయుక్తముచ్చైః ప్రాకారవేష్టితమ్ । యుక్తద్వాదశశాలం చ సింహద్వారపరిష్కృతమ్
ముట్టడి కోసం పరిఖతో, ఎత్తయిన ప్రాకారాలతో చుట్టబడి, పన్నెండు మందిరాలతో, సింహద్వారాలతో అలంకరించబడిన శిబిరాన్ని నిర్మించు.
యుక్తం చిత్రైర్విచిత్రైశ్చ కృత్రిమైశ్చ కపాటకైః । నిషిద్ధవృక్షరహితం ప్రసిద్ధైశ్చ పరిష్కృతమ్
విచిత్రమైన, కళాత్మకమైన తలుపులతో, నిషిద్ధ వృక్షాలు లేని, ప్రసిద్ధమైన అలంకరణలతో కూడినదిగా ఉండాలి.
సులక్షణం చన్ద్రవేధం ప్రాఙ్గణం చ తథైవ చ । యదూనామాశ్రమం దివ్యం కింకరాణాం తథైవ చ
స్పష్టమైన లక్షణాలతో, చంద్రవేదికతో కూడిన ప్రాంగణం, యదూనులకు, సేవకులకు కూడా దివ్యమైన ఆశ్రమాన్ని నిర్మించు.
సర్వత్ర సిద్ధం నిలయముగ్రసేనస్య భూభృతః । ఆశ్రమం సర్వతోభద్రం వసుదేవస్య మత్పితుః
ప్రతి చోటా ఉగ్రసేన మహారాజుకు సర్వసిద్ధమైన నివాసం, నా తండ్రి వసుదేవునికి సర్వమంగళకరమైన ఆశ్రమం ఉండాలి.
విశ్వకర్మోవాచ కే తే వృక్షాః ప్రశస్తాశ్చ నిషిద్ధాశ్చాపి కేచన । భద్రాభద్రప్రదాశ్చాపి తాన్వదస్వ జగద్గురో
విశ్వకర్మ ఇలా అడిగాడు: ప్రభూ! ఏ వృక్షాలు శుభకరమైనవో, ఏవో నిషిద్ధమైనవో, మంచి చెడు ఫలితాలు ఇచ్చేవో చెప్పండి.
కేషామస్థినియుక్తం చ శిబిరం చ శుభాశుభమ్ । దిశి కుత్ర జలం భద్రమభద్రం చ వద ప్రభో
ఎవరి ఎముకలతో నిర్మించిన శిబిరం శుభమా, అశుభమా? ఏ దిశలో నీరు శుభమో, అశుభమో చెప్పండి ప్రభూ.
భద్రప్రదశ్చ కో వృక్షో దిశి కృత్ర ప్రవర్తతే । కిం ప్రమాణం గృహాణాం చ ప్రాఙ్గణానాం సురేశ్వర
ఏ వృక్షం శుభఫలితాన్ని ఇస్తుందో, ఏ దిశలో పెరుగుతుందో, ఇళ్ళకు, ప్రాంగణాలకు సరైన కొలతలు ఏమిటో చెప్పండి దేవేంద్రా.
మఙ్గలం కుసుమోద్యానం దిశి కుత్ర తరోస్తథా । ప్రాకారాణాం కిం ప్రమాణం పరిఖాణాం సురేశ్వర
పుష్పోద్యానం ఏ దిశలో ఉండాలి, వృక్షం ఏ దిశలో నాటాలి, ప్రాకారాలు, పరిఖలకు సరైన కొలతలు ఏమిటో చెప్పండి దేవేంద్రా.
ద్వారాణాం చ గృహాణాం చ ప్రాకారాణాం ప్రమాణకమ్ । కస్య కస్య తరోః కాష్ఠం ప్రశస్తం శిబిరే ప్రభో
తలుపులు, ఇళ్ళు, ప్రాకారాలకు సరైన కొలతలు ఏమిటి? ఏ వృక్షపు మట్టే శిబిరంలో ఉపయోగించడానికి ఉత్తమమో చెప్పండి ప్రభూ.
అమఙ్గలం వా కేషాం చ సర్వం మాం వక్తుమర్హసి
ఏది శుభకరం కాదో, ఎవరికైనా అపశకునమో, అది నీవు నాకు చెప్పాలి.
శ్రీభగవానువాచ ఆశ్రమే నారికేలశ్చ గృహిణాం చ ధనప్రదః । శిబిరస్య యదీశానే పూర్వే పుత్రప్రదస్తరుః
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — ఆశ్రమంలో నారికేళం గృహస్తులకు ధనాన్ని ఇస్తుంది; శిబిరంలో ఈశాన్య దిశలో వృక్షాన్ని పెడితే, అది కుమారులను ప్రసాదిస్తుంది.
సర్వత్ర మఙ్గలార్హశ్చ తరురాజో మనోహరః । రసాలవృక్షః పూర్వస్మిన్నృణాం సంపత్ప్రదస్తథా
ప్రతి చోటా ఆకర్షణీయమైన వృక్షరాజు శుభదాయకుడు; తూర్పు వైపున రసాల వృక్షం జనులకు ఐశ్వర్యాన్ని ఇస్తుంది.
శుభప్రదశ్చ సర్వత్ర సురకారో నిశామయ । బిల్వశ్చ పనసశ్చైవ జమ్బీరో బదరీ తథా
ప్రతి చోటా సురక వృక్షం శుభాన్ని ఇస్తుంది; బిల్వం, పనస, జంబీరము, బదరి వృక్షాలను కూడా గమనించు.