ద్వ్యధికశతతమోఽధ్యాయః నారాయణ ఉవాచ కృణ్ణః సాందీపనేర్గేహం గత్వా చ సబలో ముదా । నమశ్చకార స్వగురుం గురుపత్నీం పతివ్రతామ్
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: కృష్ణుడు తన అన్నతో కలిసి ఆనందంగా సాందీపని ఇంటికి వెళ్లి, తన గురువు, గురుపత్నికి నమస్కరించాడు.
శుభాశిషం గృహీత్వా చ దత్త్వా రత్నమణిం హరిః । గురవే తస్య భార్యాయై తమువాచ యథోచితమ్
శుభాశీస్సులు అందుకుని, రత్నాన్ని ఇచ్చి, హరిదేవుడు గురువుని, ఆయన భార్యను తగిన విధంగా సంబోధించాడు.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ త్వత్తో విద్యాం లభిష్యామి వాఞ్ఛితాం వాఞ్ఛితం మమ । కృత్వా శుభక్షణం విప్ర మాం పాఠయ యథోచితమ్
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: మీ ద్వారా నేను కోరుకున్న విద్యను పొందుతాను. బ్రాహ్మణా, శుభముహూర్తంలో నన్ను తగినట్లు బోధించండి.
ఓమిత్యుక్త్వా మునిశ్రేష్ఠః పూజయామాస తం ముదా । మధుపర్కప్రాశనేన గవా వస్త్రేణ చన్దనైః
ఓం అని పలికిన మునిశ్రేష్ఠుడు, మధుపర్కం, ఆవు, వస్త్రాలు, చందనం ఇచ్చి ఆనందంగా కృష్ణుని పూజించాడు.
మిష్టాన్నం భోజయామాస తామ్బూలం చ సువాసితం । సుప్రియం కథయామాస తుష్టావ పరమేశ్వరమ్
తీయని అన్నాన్ని, సువాసన తాంబూలాన్ని పెట్టి, మధురంగా మాట్లాడి, పరమేశ్వరుని స్తుతించాడు.
సాందీపనిరువాచ పరం బ్రహ్మ పరం ధామ పరమీశ పరాత్పర । స్వేచ్ఛామయం స్వయంజ్యోతిర్నిలిప్తైకో నిరఙ్కుశః
సాందీపని ఇలా అన్నాడు: పరబ్రహ్మ, పరమధామం, పరమేశ్వరా, అందరికి మించినవాడా, స్వేచ్ఛతో ఉన్నవాడా, స్వయంగా ప్రకాశించే వాడా, ఎవరికీ అంటని వాడా, ఎవరూ ఆపలేని వాడా.
భక్తైకనాథ భక్తేష్ట భక్తానుగ్రహవిగ్రహ । భక్తవాఞ్ఛాకల్పతరో భక్తానాం ప్రాణవల్లభ
భక్తులకు ఏకైక ఆశ్రయం, భక్తులకు ఇష్టమైనవాడు, భక్తులపై అనుగ్రహరూపి, భక్తుల కోరికలను తీరుస్తున్న కల్పవృక్షం, భక్తుల ప్రాణాలకు ప్రియమైనవాడు.
మాయయా బాలరూపోఽసి బ్రహ్మేశశేషవన్దితః । మాయయా భువి భూపాల భువో భారక్షయాయ చ
నీ మాయతో నీవు బాలరూపంలో కనిపిస్తున్నావు, బ్రహ్మ, ఈశ్వరుడు, శేషుడు నిన్ను పూజిస్తున్నారు. భూమి భారాన్ని తీయడానికి నీవు మాయతో భూమికి అవతరించావు.
యోగినో యం విదన్త్యేవం బ్రహ్మజ్యోతిః సనాతనమ్ । ధ్యాయన్తే భక్తనివహా జ్యోతిరభ్యన్తరే ముదా
యోగులు నిన్ను శాశ్వత బ్రహ్మజ్యోతి అని తెలుసుకుంటారు. భక్తులు అంతర్లో వెలుగును ఆనందంగా ధ్యానం చేస్తారు.
ద్విభుజం మురలీహస్తం సున్దరం శ్యామహుపకమ్ । చన్దనోక్షితసర్వాఙ్గం సస్మితం భక్తవత్సలమ్
రెండు చేతులతో, మురళీ పట్టుకుని, అందంగా, నీలవర్ణంతో, చందనం పూసిన శరీరంతో, చిరునవ్వుతో, భక్తులకు ప్రీతిపాత్రుడవు.
పీతామ్బరధరం దేవం వనమాలవిభూషితమ్ । లీలాపాఙ్గతరఙ్గైశ్చ నిన్దితానఙ్గమూర్చ్ఛితమ్
పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, వనమాలతో అలంకరించుకుని, లీలామయమైన చూపులతో మన్మథుడిని కూడా మించిపోయే ఆకర్షణ కలిగినవాడు.
అలక్తభవనం తద్వత్పాదపద్మం సుశోభనమ్ । కౌస్తుభోద్భాసితాఙ్గం చ దివ్యమూర్తిం మనోహరమ్
అలక్తకంతో మెరిసే పద్మపాదాలు, కౌస్తుభ మణితో ప్రకాశించే శరీరం, దివ్యమైన, మనోహరమైన రూపం కలిగినవాడు.
ఈషద్ధాస్యప్రసన్నం చ సువేషం ప్రస్తుతం సురైః । దేవదేవం జగన్నాథం త్రేలోక్యమోహనం పరమ్
స్వల్పంగా నవ్వుతూ, అనుగ్రహంగా, అద్భుతంగా అలంకరించబడినవాడై, దేవతలందరి చేత ప్రశంసించబడే దేవదేవుడు, జగన్నాథుడు, మూడు లోకాలను మోహింపజేసే పరమాత్ముడు.
కోటికన్దర్పలీలాభం కమనీయమనీశ్వరమ్ । అమూల్యరత్ననిర్మాణభూషణౌఘేన భూషితమ్
కోటికందర్పుల క్రీడలకు సమానమైన ఆకర్షణ కలిగి, అందమైనవాడై, ఎవరికీ లేని అధికారం కలిగినవాడై, అమూల్యమైన రత్నాలతో తయారైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడ్డవాడు.
వరం వరణ్యం వరదం వరదానామభీప్సితమ్ । చతుర్ణామపి వేదానాం కారణానాం చ కారణమ్
అత్యుత్తముడు, అందరికీ కోరదగినవాడు, వరాలిచ్చేవాడు, వరాలిచ్చేవారికీ అభిలషితుడు, నాలుగు వేదాలకు, అన్ని కారణాలకు కారణమైనవాడు.
పాఠార్థ మత్ప్రియస్థానమాగతోఽసి చ మాయయా । పాఠం తే లోకశిక్షార్థం రమణం గమనం రణమ్
పఠనం కోసం, నా ప్రియమైనవాడా, నీవు నీ మాయతో ఇక్కడికి వచ్చావు. నీ పఠనం లోకానికి బోధించేందుకు, నీ ఆనందం, రాక, క్రీడ—all ఇవన్నీ నీ లీలలు.
గురుపత్న్యువాచ అద్య మే సఫలం జన్మ సఫలం జీవనం మమ । పాతివ్రత్యం చ సఫలం సఫలం చ తపోవనమ్
గురుపత్ని ఇలా చెప్పింది: నేడు నా జన్మ సఫలం, నా జీవితం సఫలం; నా పతివ్రత ధర్మం సఫలం, నా తపోవనం జీవితం కూడా సఫలమైంది.
మద్దక్షహస్తః సఫలో దత్తం యేనాన్నమీప్సితమ్ । తదాశ్రమం తీర్థపరం తీర్థపాదపదాఙ్కితమ్
నా కుడి చేయి సఫలమైంది, ఎందుకంటే ఆ చేతితో నేను కావలసిన అన్నాన్ని ఇచ్చాను. ఆ ఆశ్రమం పవిత్రతకు ప్రథమ స్థానం, అక్కడ పవిత్ర పాదాల ముద్రలు ఉన్నాయి.
త్వత్పాదరజసా పూతా గృహాః ప్రాఙ్గణముత్తమమ్ । త్వత్పాదపద్మం దృష్ట్వా చైవాఽఽవయోర్జన్మఖణ్డనమ్
నీ పాదరేణువుతో మా ఇళ్ళు, అంగణం పవిత్రమయ్యాయి. నీ పద్మపాదాలను చూసిన వెంటనే, మా జన్మ బంధనం తెగిపోయింది.
తావద్దుఃఖం చ శోకశ్చ తావద్భోగశ్చ రోగకః । తావజ్జన్మాని కర్మాణి క్షుత్పిపాసాదికాని చ
నీ పద్మపాదాలను దర్శించకపోతే, భక్తి లేకపోతే, బాధ, శోకం, అనుభవాలు, వ్యాధులు, జన్మలు, కర్మలు, ఆకలి, దాహం ఇవన్నీ ఉంటాయి.
యావత్త్వత్పాదపద్మస్య భజనం నాస్తి దర్శనమ్ । హే కాలకాల భగవన్స్రష్టుః సంహర్తురీశ్వర
నీ పద్మపాదాల భజన లేకపోతే, దర్శనం లేకపోతే—ఓ కాలకాలా, భగవంతుడా, సృష్టికర్తా, సంహారకుడా, అధిపతిగా ఉన్నవాడా—
కృపాం కురు కృపానాథ మాయామోహనికృన్తన । ఇత్యుక్త్వా సాశ్రునేత్రా సా క్రోడే కృత్వా హరిం పునః స్వస్తనం పాయయామాస ప్రేమ్ణా చ దేవకీ యథా
దయచూపు ఓ కృపానాథా, మాయా మోహాన్ని తొలగించేవాడా. ఇలా చెప్పి, కన్నీటి కళ్లతో, ఆమె హరిని మళ్లీ ఒడిలో వేసుకుని, ప్రేమతో తన వక్షసులో పాలిచ్చింది, దేవకీ చేసినట్లే.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ మాతస్త్వం మాం కథం స్తౌషి బాలం దుగ్ధముఖం సుతమ్ । గచ్ఛ గోలోకమిష్టం చ స్వామినా సహసాప్రతమ్
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: అమ్మా, నేను చిన్నవాడిని, పాలతో నోరు తడిచిన నీ కుమారుడిని, నన్ను ఎలా స్తుతిస్తున్నావు? వెంటనే నీ భర్తతో కలసి నీ కోరికైన గోలోకానికి వెళ్ళు.
త్యక్త్వా ప్రాకృతికం మిథ్యా నశ్వరం చ కలేవరమ్ । విధాయ నిర్మలం దేహం జన్మమృత్యుజరాహరమ్
ఈ సహజమైన, అసత్యమైన, నశ్వరమైన శరీరాన్ని వదిలి, జన్మ, మరణం, వృద్ధాప్యాన్ని తొలగించే నిర్మలమైన శరీరాన్ని ధరించు.
ఇత్యుక్తవా చతురో వేదాన్పఠిత్వా మునిపుంగవాత్ । మాసేన పరయా భక్త్యా దత్త్వా పుత్రం మృతం పురా
ఇలా చెప్పి, మునిశ్రేష్ఠుని దగ్గర నాలుగు వేదాలను పఠించి, నెలరోజులు పరమ భక్తితో, మునుపు మరణించిన తన కుమారుడిని ఇచ్చింది.
రత్నానాం చ త్రిలక్షం చ మణీనాం పఞ్చలక్షణమ్ । హీరకాణాం చతుర్లక్షం ముక్తానాం పఞ్చలక్షకమ్
మూడు లక్షల రత్నాలు, ఐదు లక్షల మణులు, నాలుగు లక్షల వజ్రాలు, ఐదు లక్షల ముత్యాలు ఇచ్చారు.
మాణిక్యానాం ద్విలక్షం చ వస్త్రం త్రైలోక్యదుర్లభమ్ । హారం చ దుర్గయా దతం హస్తరత్నాఙ్గులీయకమ్
రెండు లక్షల మాణిక్యాలు, మూడు లోకాలకూ దొరకని వస్త్రాలు, దుర్గాదేవి ఇచ్చిన హారం, వేలికి ధరించే రత్నాల ఉంగరాలు ఇచ్చారు.
దశకోటిం సువర్ణానాం గురవే దక్షిణాం దదౌ । అమూల్యరత్ననిర్మాణం నారీసర్వాఙ్గభూషణమా
పది కోట్ల బంగారాన్ని గురువుకి దక్షిణగా ఇచ్చాడు. అమూల్యమైన రత్నాలతో చేసిన ఆభరణాలు, స్త్రీలకు అవసరమైన అన్ని అలంకారాలు కూడా ఇచ్చాడు.
గురుప్రియాయై ప్రదదౌ వహ్నిశుద్ధాంశుకం వరమ్ । మునిర్దత్త్వా చ పుత్రాయ తఃసర్వం ప్రియయా సహ
గురుపత్నికి అగ్నిలో శుద్ధి చేసిన ఉత్తమ వస్త్రాన్ని ఇచ్చాడు. ముని తన భార్యతో కలిసి ఆ సమస్తాన్ని తన కుమారునికి ఇచ్చాడు.
సద్రత్నరథమారుహ్య యయౌ గోలోకముత్తమమ్ । తమద్భూతం హరిం దృష్ట్వా ప్రయయౌ స్వాలయం ముదా
అద్భుతమైన రత్నాలతో అలంకరించిన రథంపై ఎక్కి, అతను ఉత్తమమైన గోలోకానికి వెళ్ళాడు. ఆ అద్భుతమైన హరిని చూసి, ఆనందంగా తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్ళాడు.