గుణే ప్రకృష్టసత్త్వే చ ప్రశబ్దో వర్తతే శ్రుతౌ
శాస్త్రాలలో 'ప్ర' అనే పదం ఉత్తమమైన సత్త్వగుణాన్ని, విశిష్టతను సూచించడానికి వాడతారు.
త్రిగుణాత్మస్వరూపా యా సర్వశక్తిసమన్వితా
ఆమె త్రిగుణాత్మక స్వరూపం కలిగి, అన్ని శక్తులతో కూడినది.
ప్రథమే వర్త్తతే ప్రశ్చ కృతిస్స్యాత్సృష్టివాచకః
'ప్ర' ముందు వస్తుంది, 'కృతి' సృష్టిని సూచిస్తుంది.
యోగేనాత్మా సృష్టివిధౌ ద్విధారూపో బభూవ సః
యోగబలంతో ఆత్మ సృష్టిలో రెండు రూపాలుగా మారింది.
సా చ బ్రహ్మస్వరూపా స్యాన్మాయా నిత్యా సనాతనీ 2.1.
ఆమె బ్రహ్మ స్వరూపిణి, శాశ్వతమైన మాయ.
అతఏవ హి యోగీన్ద్రః స్త్రీపుంభేదం న మన్యతే
అందుకే యోగేశ్వరుడు స్త్రీ-పురుష భేదాన్ని లెక్కచేయడు.
స్వేచ్ఛామయస్యేచ్ఛయా చ శ్రీకృష్ణస్య సిసృక్షయా
శ్రీకృష్ణుడు తన స్వేచ్ఛతో, సృష్టిని చేయాలనే సంకల్పంతో, ఈ జగత్తును సృష్టించాలనే ఆలోచనతో ఉన్నాడు.
తదాజ్ఞయా పఞ్చవిధా సృష్టికర్మణి భేదతః
ఆయన ఆజ్ఞతో, ఐదు విధాలుగా సృష్టి కార్యాలు వేర్వేరు రూపాల్లో జరుగుతాయి.
గణేశమాతా దుర్గా యా శివరూపా శివప్రియా
గణేశుని తల్లి అయిన దుర్గాదేవి, శివుని రూపం, శివునికి ప్రియమైనవారు.
బ్రహ్మాదిదేవైర్మునిభిర్మనుభిః పూజితా సదా
ఆమెను బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు, మునులు, మనువులు ఎప్పుడూ పూజిస్తారు.
యశోమఙ్గలధర్మశ్రీసత్యపుణ్యప్రదాయినీ
ఆమె యశస్సు, మంగళం, ధర్మం, శ్రీ, సత్యం, పుణ్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
శరణాగతదీనార్తపరిత్రాణపరాయణా
శరణు వచ్చినవారిని, బీదవారిని, బాధపడుతున్నవారిని రక్షించడంలో ఆమె ఎల్లప్పుడూ తపన చూపుతుంది.
సర్వశక్తిస్వరూపా చ శక్తిరీశస్య సన్తతమ్
ఆమె అన్ని శక్తుల స్వరూపిణి, భగవంతుని శక్తి ఎప్పుడూ ఆమె ద్వారానే వెలుగుతుంది.
బుద్ధిర్నిద్రా క్షుత్పిపాసా చ్ఛాయా తన్ద్రా దయా స్మృతిః
బుద్ధి, నిద్ర, ఆకలి, దాహం, నీడ, అలసట, దయ, స్మృతి — ఇవన్నీ ఆమె రూపాలు.
తుష్టిః పుష్టిస్తథా లక్ష్మీర్వృత్తిర్మాతా తథైవ చ 2.1.
సంతృప్తి, పోషణ, లక్ష్మీ, జీవనోపాధి, తల్లితనం కూడా ఆమె రూపాలే.
ఉక్తః శ్రుతౌ శ్రుతగుణశ్చాతిస్వల్పో యథాగమమ్
వేదాలలో ఆమె గుణాలు సంపూర్ణంగా కాకపోయినా, సంప్రదాయం ప్రకారం సంక్షిప్తంగా చెప్పబడ్డాయి.
శుద్ధసత్త్వస్వరూపా యా పద్మా చ పరమాత్మనః
పద్మా అనే ఆమె, పరమాత్మునికి చెందినది, శుద్ధ సత్త్వ స్వరూపిణి.
కాన్తా దాన్తాఽతిశాన్తా చ సుశీలా సర్వమఙ్గలా
ఆమె అందమైనది, మనస్సు నియంత్రించుకున్నది, అత్యంత శాంతమైనది, మంచి స్వభావం గలది, సర్వ మంగళానికి మూలమైనది.
త్యక్తాఽనురక్తా పత్యుశ్చ సర్వాద్యా చ పతివ్రతా
ఆమె వేరుపడినట్టు కనిపించినా, భర్తపై అపారమైన ప్రేమ కలిగి, అందరిలో ప్రధానమైనది, భర్తకు అంకితమైనది.
సర్వసస్యాత్మికా సర్వజీవనోపాయరూపిణీ
ఆమె అన్ని పంటలకు ప్రాణం, సమస్త జీవులకు పోషణ రూపిణి.
స్వర్గే చ స్వర్గలక్ష్మీశ్చ రాజలక్ష్మీశ్చ రాజసు
స్వర్గంలో ఆమె స్వర్గలక్ష్మి, రాజులలో రాజలక్ష్మి.
సర్వేషు ప్రాణిద్రవ్యేషు శోభారూపా మనోహరా
ప్రతి జీవిలో, వస్తువుల్లో ఆమె అందంగా, ఆకర్షణగా కనిపిస్తుంది.
వాణిజ్యరూపా వణిజాం పాపినాం కలహఙ్కరీ
వ్యాపారులలో ఆమె వ్యాపారం రూపంలో, దుష్టులలో కలహాన్ని కలిగించేవారిగా ఉంటుంది.
చపలే చపలా భక్తసమ్పదో రక్షణాయ చ
చంచలులలో ఆమె చంచలంగా, భక్తుల సంపదను కాపాడే దేవతగా ఉంటుంది.
శక్తిర్ద్వితీయా కథితా వేదోక్తా సర్వసమ్మతా ।। 2.1.
వేదాలలో చెప్పబడిన రెండవది శక్తి, అందరూ అంగీకరించినది.
వాగ్బుద్ధివిద్యాజ్ఞానాధిదేవతా పరమాత్మనః
ఆమె పరమాత్ముని మాట, బుద్ధి, విద్య, జ్ఞానానికి అధిపతిగా ఉంటుంది.
సుబుద్ధిః కవితా మేధా ప్రతిభా స్మృతిదా సతామ్
ఆమె మంచి వారికి మంచి బుద్ధి, కవిత్వం, మేధ, ప్రతిభ, స్మృతి ఇస్తుంది.
వ్యాఖ్యాబోధస్వరూపా చ సర్వసందేహభఞ్జినీ
ఆమె వివరణ, అర్థగ్రాహణ స్వరూపిణి, అన్ని సందేహాలను తొలగించేది.
సర్వసఙ్గీతసన్ధానతాలకారణరూపిణీ
ఆమె అన్ని సంగీతం, రాగం, తాళం రూపంలో ఉంటుంది.
యయా వినా చ విశ్వౌఘో మూకో మృతసమః సదా
ఆమె లేకపోతే ఈ లోకం ఎప్పుడూ మూగగా, చనిపోయినట్లే ఉంటుంది.