మూలప్రకృతిరేకా సా పూర్ణబ్రహ్మస్వరూపిణీ
ఆమెనే మూల ప్రకృతి, సంపూర్ణ బ్రహ్మ స్వరూపిణి.
ప్రాణాధిష్ఠాతృదేవీ యా కృష్ణస్య పరమాత్మనః
ఆమె కృష్ణుని పరమాత్మకు ప్రాణాధిపతిగా ఉన్న దేవి.
నారాయణప్రియా లక్ష్మీః సర్వసమ్పత్స్వరూపిణీ 1.30.
నారాయణునికి ప్రియమైన లక్ష్మీ, అన్ని ఐశ్వర్యాల స్వరూపిణి.
సావిత్రీ వేదమాతా చ పూజ్యరూపా విధేః ప్రియా
సావిత్రి వేదమాత, పూజ్యురాలు, బ్రహ్మకు ప్రియమైనది.
ఇతి శ్రీబ్రహ్మవైవర్త్తే మహాపురాణే బ్రహ్మఖణ్డే సౌతిశౌనకసంవాదే భగవత్స్తుతితత్స్వరూపవర్ణనం నామ త్రింశత్తమో ఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త మహాపురాణంలో బ్రహ్మఖండంలో సౌతి-శౌనక సంభాషణలో భగవంతుని స్తుతి స్వరూప వర్ణన అనే ముప్పదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
శ్రీగణేశాయ నమః సావిత్రీ వై సృష్టివిధౌ ప్రకృతిః పఞ్చధా స్మృతా
శ్రీగణేశాయ నమః. సావిత్రి సృష్టిలో ఐదు రూపాలలో ప్రకృతిగా గుర్తించబడింది.
ఆవిర్బభూవ సా కేన కా వా సా జ్ఞానినాం వరా
ఆమె ఎవరి వల్ల ప్రकटమైంది? ఆమె ఎవరు? జ్ఞానులందరిలో ఉత్తమురాలు ఎవరు?
సర్వాసాం చరితం పూజావిధానం కథమీప్సితమ్
వారందరి కథ ఏమిటి? పూజ ఎలా చేయాలో సరైన విధానం ఏమిటి?
నారాయణ ఉవాచ కించిత్తథాపి వక్ష్యామి యచ్ఛ్రుతం ధర్మవక్త్రతః
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: అయినా, నేను ధర్ముని నోట వినిన దానిలో కొంత చెప్పుతాను.
ప్రకృష్టవాచకః ప్రశ్చ కృతిశ్చ సృష్టివాచకః
'ప్ర' అనే ఉపసర్గం గొప్పదనాన్ని, 'కృతి' సృష్టిని సూచిస్తుంది.
గుణే ప్రకృష్టసత్త్వే చ ప్రశబ్దో వర్తతే శ్రుతౌ
శాస్త్రాలలో 'ప్ర' అనే పదం ఉత్తమమైన సత్త్వగుణాన్ని, విశిష్టతను సూచించడానికి వాడతారు.
త్రిగుణాత్మస్వరూపా యా సర్వశక్తిసమన్వితా
ఆమె త్రిగుణాత్మక స్వరూపం కలిగి, అన్ని శక్తులతో కూడినది.
ప్రథమే వర్త్తతే ప్రశ్చ కృతిస్స్యాత్సృష్టివాచకః
'ప్ర' ముందు వస్తుంది, 'కృతి' సృష్టిని సూచిస్తుంది.
యోగేనాత్మా సృష్టివిధౌ ద్విధారూపో బభూవ సః
యోగబలంతో ఆత్మ సృష్టిలో రెండు రూపాలుగా మారింది.
సా చ బ్రహ్మస్వరూపా స్యాన్మాయా నిత్యా సనాతనీ 2.1.
ఆమె బ్రహ్మ స్వరూపిణి, శాశ్వతమైన మాయ.
అతఏవ హి యోగీన్ద్రః స్త్రీపుంభేదం న మన్యతే
అందుకే యోగేశ్వరుడు స్త్రీ-పురుష భేదాన్ని లెక్కచేయడు.
స్వేచ్ఛామయస్యేచ్ఛయా చ శ్రీకృష్ణస్య సిసృక్షయా
శ్రీకృష్ణుడు తన స్వేచ్ఛతో, సృష్టిని చేయాలనే సంకల్పంతో, ఈ జగత్తును సృష్టించాలనే ఆలోచనతో ఉన్నాడు.
తదాజ్ఞయా పఞ్చవిధా సృష్టికర్మణి భేదతః
ఆయన ఆజ్ఞతో, ఐదు విధాలుగా సృష్టి కార్యాలు వేర్వేరు రూపాల్లో జరుగుతాయి.
గణేశమాతా దుర్గా యా శివరూపా శివప్రియా
గణేశుని తల్లి అయిన దుర్గాదేవి, శివుని రూపం, శివునికి ప్రియమైనవారు.
బ్రహ్మాదిదేవైర్మునిభిర్మనుభిః పూజితా సదా
ఆమెను బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు, మునులు, మనువులు ఎప్పుడూ పూజిస్తారు.
యశోమఙ్గలధర్మశ్రీసత్యపుణ్యప్రదాయినీ
ఆమె యశస్సు, మంగళం, ధర్మం, శ్రీ, సత్యం, పుణ్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
శరణాగతదీనార్తపరిత్రాణపరాయణా
శరణు వచ్చినవారిని, బీదవారిని, బాధపడుతున్నవారిని రక్షించడంలో ఆమె ఎల్లప్పుడూ తపన చూపుతుంది.
సర్వశక్తిస్వరూపా చ శక్తిరీశస్య సన్తతమ్
ఆమె అన్ని శక్తుల స్వరూపిణి, భగవంతుని శక్తి ఎప్పుడూ ఆమె ద్వారానే వెలుగుతుంది.
బుద్ధిర్నిద్రా క్షుత్పిపాసా చ్ఛాయా తన్ద్రా దయా స్మృతిః
బుద్ధి, నిద్ర, ఆకలి, దాహం, నీడ, అలసట, దయ, స్మృతి — ఇవన్నీ ఆమె రూపాలు.
తుష్టిః పుష్టిస్తథా లక్ష్మీర్వృత్తిర్మాతా తథైవ చ 2.1.
సంతృప్తి, పోషణ, లక్ష్మీ, జీవనోపాధి, తల్లితనం కూడా ఆమె రూపాలే.
ఉక్తః శ్రుతౌ శ్రుతగుణశ్చాతిస్వల్పో యథాగమమ్
వేదాలలో ఆమె గుణాలు సంపూర్ణంగా కాకపోయినా, సంప్రదాయం ప్రకారం సంక్షిప్తంగా చెప్పబడ్డాయి.
శుద్ధసత్త్వస్వరూపా యా పద్మా చ పరమాత్మనః
పద్మా అనే ఆమె, పరమాత్మునికి చెందినది, శుద్ధ సత్త్వ స్వరూపిణి.
కాన్తా దాన్తాఽతిశాన్తా చ సుశీలా సర్వమఙ్గలా
ఆమె అందమైనది, మనస్సు నియంత్రించుకున్నది, అత్యంత శాంతమైనది, మంచి స్వభావం గలది, సర్వ మంగళానికి మూలమైనది.
త్యక్తాఽనురక్తా పత్యుశ్చ సర్వాద్యా చ పతివ్రతా
ఆమె వేరుపడినట్టు కనిపించినా, భర్తపై అపారమైన ప్రేమ కలిగి, అందరిలో ప్రధానమైనది, భర్తకు అంకితమైనది.
సర్వసస్యాత్మికా సర్వజీవనోపాయరూపిణీ
ఆమె అన్ని పంటలకు ప్రాణం, సమస్త జీవులకు పోషణ రూపిణి.