చతుఃషష్టిసహస్రాణి లక్షైరష్టభిరేవ చ । నృణాం వర్షైర్ద్వాపరం చ కాలజ్ఞైః పరికీర్తితమ్
ద్వాపరయుగం ఆరు లక్షల నలభై వేల సంవత్సరాలు, ఎనిమిది లక్షల మనుష్య సంవత్సరాలుగా కాలాన్ని తెలిసిన వారు చెబుతారు.
అధికం ద్విశతం చైవ దివ్యం వర్షసహస్రకమ్ । ఏవంమితం కలియుగం వత్స ప్రాజ్ఞైర్నిరూపితమ్
వత్స, బుద్ధిమంతులు కలియుగాన్ని వెయ్యి రెండు వందల దివ్య సంవత్సరాలుగా నిర్ణయించారు.
ద్వాత్రింశచ్చ సహస్రం చ చతుర్లక్షం నృమానకమ్ । వర్ష చేతి కలియుగే చకార కాలకోవిదః
కాలాన్ని తెలిసిన వారు కలియుగంలో మానవులకు ముప్పై రెండు వేల నాలుగు లక్షల సంవత్సరాలు అని చెప్పారు.
లక్షైర్ద్విచత్వారింశద్భిః సహ వింశత్సహస్రకైః । నృమానవర్షైః కాలజ్ఞైర్వ్యక్తమేవ చతుర్యుగమ్
నాలుగు యుగాలు కలిపి నాలుగు లక్షల ఇరవై వేల, ఇరవై వేల మానవ సంవత్సరాలుగా కాలాన్ని తెలిసిన వారు స్పష్టంగా చెప్పారు.
ఇతి తే కథితం వత్స కాలసంఖ్యానిరూపణమ్ । యథాశ్రుతం యథాజ్ఞానం గచ్ఛ వత్స హరేః పురమ్
వత్స, నీకు కాలసంఖ్యా వివరాలు చెప్పాను. నీవు వినినట్లు, అర్థం చేసుకున్నట్లు, హరిదేవుని పట్టణానికి వెళ్ళు.
అథ సప్తనవతితమోఽధ్యాయః నారాయణ ఉవాచ గచ్ఛన్తముద్ధవం దృష్ట్వా సంత్రస్తా శ్రీహరేః ప్రియా । సముత్థాయాఽఽసనాచ్ఛీఘ్రం హృదయేన విదూయతా
ఇప్పుడు తొంభై ఏడవ అధ్యాయం. నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: ఉద్ధవుడు వెళ్ళిపోతున్నాడు అని చూసి, శ్రీహరి ప్రియులు భయంతో, హృదయం కలతచెంది, వెంటనే తమ ఆసనాల నుంచి లేచి నిలబడ్డారు.
గోపీభిః సహితా శీఘ్రం సముద్విగ్నా సహాసతీ । దదౌ శుభాశిషం తస్మై తస్య మూర్ధ్ని కరం తథా
గోపికలతో కలిసి, ఆవిడ ఆందోళనతో, వణుకుతూ, త్వరగా అతనికి మంగళాశీస్సులు ఇచ్చి, అతని తలపై చేతిని ఉంచింది.
స్తిగ్ధదూర్వాక్షతం శుక్లధాన్యం పుష్పం చ మఙ్గలమ్ । ప్రేరయామాస లాజాంశ్చ ఫలం పర్ణం తథా దధి
తేమతో ఉన్న దర్భ, అక్షతలు, తెల్ల ధాన్యం, పుష్పాలు, మంగళార్థంగా లాజలు, పండ్లు, ఆకులు, పెరుగు పంపించారు.
దర్మణం దర్శయామాస పూర్ణకుమ్భ సపల్లవమ్ । సఫలం గన్ధసిన్ధూరకస్తూరీచన్దనాన్వితమ్
పూర్ణకుంభాన్ని, ఆకులతో, పండ్లతో, సుగంధ చందనం, కస్తూరి, సింధూరంతో అలంకరించి చూపించారు.
పుష్పమాల్యం ప్రదీపం చ రత్నం గన్ధం ద్విజోత్తమ । పతిపుత్రవతీ సాధ్వీ కాఞ్చనం రజతం తథా
పుష్పమాలలు, దీపం, రత్నం, సుగంధాలు, పతిపుత్రులతో ఉన్న సతీ, బంగారం, వెండి కూడా ఇచ్చింది.
తమువాచ మహాసాధ్వీ హితం సత్యం చ మఙ్గలమ్ । సంగోప్యం సాశ్రునేత్రం చ పతితం దుఃఖితా హృది
ఆ మహా సతీ తన మనసులో దుఃఖంతో కన్నీళ్లు దాచుకుంటూ, అతనికి మేలైనది, నిజమైనది, శుభమయమైన మాటలు చెప్పింది.
రాధికోవాచ శుభం భవతు మార్గస్తే కల్యాణమస్తు సంతతమ్ । జ్ఞానం లభ హరేః స్థానాత్కృష్ణస్య సుప్రియో భవ
రాధికా ఇలా చెప్పింది: నీ మార్గం శుభంగా ఉండాలి, నీకు ఎల్లప్పుడూ మంగళం కలగాలి. హరిలో నివసించేటటువంటి జ్ఞానం నీకు లభించాలి, నీవు కృష్ణునికి ఎంతో ప్రియుడవవు.
కృష్ణభక్తిః కృష్ణదాస్యం దలేషు చ వరం వరమ్ । శ్రేష్ఠా పఞ్చవిధా ముక్తేర్హరిభక్తిర్గరీయసీ
కృష్ణుని భక్తి, కృష్ణుని సేవ, వాటిలో ఉత్తమమైనవి — ఇవే అత్యంత శ్రేష్ఠమైనవి. ఐదు విధాల ముక్తుల్లో హరిభక్తి మిగతావన్నిటికంటే గొప్పది.
బ్రహ్మత్వాదపి దేవత్వాదిన్ద్రత్వాదమరాదపి । అమృతాత్సిద్ధిలాభాచ్చ హరిదాస్యం సుదుర్లభమ్
బ్రహ్మగా అవడం, దేవతగా ఉండడం, ఇంద్రునిగా ఉండడం, అమరులుగా ఉండడం, అమృతాన్ని పొందడం, సిద్ధులను పొందడం — వీటన్నిటికంటే హరిదాస్యం చాలా అరుదైనది.
అనేకనన్మతపసా సంభూయ భారతే ద్విజః । హరిభక్తిం యది లభేత్తస్య జన్మ సుదుర్లభమ్
భారతదేశంలో ఒక ద్విజుడు ఎన్నో తపస్సులు చేసి, హరిభక్తిని పొందితే, అతని జన్మ నిజంగా చాలా అరుదైనది.
సఫలం జీవనం తస్య కుర్వతః కర్మణః క్షయమ్ । పితౄణాం చ సహస్రాణి స్వస్య మాతుశ్చ నిశ్చితమ్
అతని జీవితం ఫలప్రదంగా మారుతుంది, అతని పాపాలు నశిస్తాయి, అతని తండ్రులు వేలాది మంది, తల్లి కూడా నిస్సందేహంగా లాభపడతారు.
మాతామహానాం పుంసాం చ శతానాం సోదరస్య చ । బాన్ధవస్యాపి పత్న్యాశ్చ గురూణాం శిష్యభృత్యయోః
వందలాది మామలు, సోదరులు, బంధువులు, భార్యలు, గురువులు, శిష్యులు, సేవకులు కూడా లాభపడతారు.
తత్కర్మ శోభరం వత్స యచ్చ కృష్ణో సమర్పణమ్ । తత్కర్మ శోభనం శుద్ధం కుష్ణసంతోషణం యతః
బిడ్డా, కృష్ణునికి అర్పించిన కార్యమే అందంగా ఉంటుంది; ఆ పని పవిత్రంగా, కృష్ణుని సంతోషపెట్టేదిగా ఉంటుంది.
సంకల్పసాధనం కర్మ సంప్రీతివిధిపూర్వకమ్ । తదేవ మఙ్గలం ధన్యం పరిణామసుఖావహమ్
ప్రేమతో, సంకల్పంతో చేసే కార్యమే నిజంగా శుభప్రదమైనది, ధన్యమైనది, ఫలితంగా ఆనందాన్ని ఇస్తుంది.
తద్వ్రతం తత్తపః సత్యం తద్భక్తిః పూజనం తథా । తదుద్దేశ్యమనశనం కేవలం దాస్యకాలణమ్
ఆయన కోసం చేసే వ్రతం, తపస్సు, సత్యం, భక్తి, పూజ, ఉపవాసం, సేవ — ఇవే నిజమైనవి.
సమస్తపృథివీదానం ప్రదక్షిణ్యం భువస్తథా । సమస్తతీర్థస్నానం చ సమస్తం చ వ్రతం తపః
ఈ భూమిని మొత్తం దానం చేయడం, భూమిని ప్రదక్షిణ చేయడం, అన్నీ తీర్థాలలో స్నానం చేయడం, అన్నీ వ్రతాలు, తపస్సులు చేయడం —
సమస్తయజ్ఞకరణం సర్వదానఫలం తథా । సమస్తవేదవేదాఙ్గపఠనం పాఠనం తథా
అన్ని యజ్ఞాలు చేయడం, అన్నీ దానాల ఫలితాలు పొందడం, అన్ని వేదాలు, వేదాంగాలు చదవడం, బోధించడం —
భీతస్థం రక్షణం చైవ జ్ఞానదానం సుదుర్లభమ్ । అతిథీనాం పూజనం చ శరణాగతరక్షణమ్
భయపడే వారిని కాపాడడం, జ్ఞానం ఇవ్వడం (అది చాలా అరుదైనది), అతిథులను సత్కరించడం, శరణాగతులను రక్షించడం —
సర్వదేవార్చనం చైవ వన్దనం జపనం మనోః । భోజనం విప్రదేవానాం పురశ్చరణపూర్వకమ్
అన్ని దేవతలను పూజించడం, నమస్కారం చేయడం, జపం చేయడం, బ్రాహ్మణులకు, దేవతలకు యోగ్యంగా భోజనం పెట్టడం —
గురుశుశ్రూషణం చైవ పిత్రోర్భక్తిశ్చ పోషణమ్ । సర్వం శ్రీకృష్ణదాస్యస్య కలాం నార్హతి షోడశీమ్
గురువుని సేవించడం, తల్లిదండ్రులకు భక్తిగా పోషించడం — ఇవన్నీ శ్రీకృష్ణుని సేవకు పదహారు వంతులలో ఒక్క వంతుకూడా సమానం కావు.
తస్మాదుద్ధవ యత్నేన భజ కృష్ణం పరాత్పరమ్ । నిర్గుణం చ నిరీహం చ పరమాత్మానమీశ్వరమ్
అందువల్ల, ఉద్ధవా! శ్రద్ధతో, కృషితో, కృష్ణుని — పరమాత్మను, నిర్గుణుడైన, నిరాశయుడైన, సర్వోన్నతుడైన ప్రభువును — భజించు.
నిత్యం సత్యం పరం బ్రహ్మ ప్రకృతేః పరమీశ్వరమ్ । పరిపూర్ణతమం శుద్ధం భక్తానుగ్రహవిగ్రహమ్
ఆయన శాశ్వతుడు, సత్యస్వరూపుడు, పరబ్రహ్మ, ప్రకృతికి అతీతుడైన ఈశ్వరుడు, సంపూర్ణుడు, పవిత్రుడు, భక్తులకు కరుణామూర్తి.
కర్మిణాం కర్మణాం సాక్ష్యప్రదం నిర్లిప్తమేవ చ । జ్యోతిః స్వరూపం పరమం కారణానాం చ కారణమ్
ఆయన కర్మకర్తలకు, కర్మలకు సాక్షి, ఏమీ అంటుకోని వాడు, పరమజ్యోతి, అత్యున్నతుడు, అన్ని కారణాలకు కారణమైనవాడు.
సర్వస్వరూపం సర్వేశం సర్వసంపత్ప్రదం శుభమ్ । భక్తిదం దాస్యదం స్వస్య నిజసంపత్పదప్రదమ్
అతడు అన్నిటికీ రూపం, అన్నిటికీ అధిపతి, సమస్త ఐశ్వర్యాలను ప్రసాదించేవాడు, మంగళకరుడు, భక్తిని, సేవను ఇచ్చేవాడు, తన సొంత సంపదను, పరమ పదాన్ని అనుగ్రహించేవాడు.
విసృజ్య జ్ఞాతిబుద్ధిం చ మాత్సర్యమశుభప్రదమ్ । భజ తం పరమానన్దం సానన్దం నన్దనన్దనమ్
బంధుత్వ భావనను, దురాశను, అసూయను వదిలిపెట్టి, పరమానందమైన ఆనందంగా నందుని కుమారుడైన ఆ ఆనందాన్ని భక్తితో పూజించు.