తస్యేశ్వరస్య కిం రూపం కర్మ వా కిం జగత్పతే
ఓ జగత్పతే, ఆయనకు ఏ రూపం ఉంది? ఆయన చేసే పనులు ఏమిటి?
నారదస్య వచః శ్రుత్వా ప్రహస్య భగవానృషిః
నారదుడు అడిగిన మాటలు విని, ఆ భాగవంతుడు ఋషి చిరునవ్వుతో చూశాడు.
ఇతి శ్రీబ్రహ్మవైవర్త్తే మహాపురాణే బ్రహ్మఖణ్డే సౌతిశౌనకసంవాదే నారాయణం ప్రతి నారదప్రశ్నో నామైకోనత్రింశత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త మహాపురాణంలో బ్రహ్మఖండంలో సూతుడు, శౌనకుని సంభాషణలో నారాయణుని గురించి నారదుడు అడిగిన ప్రశ్న అనే ముప్పై తొమ్మిదవ అధ్యాయం పూర్తయింది.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ వాణీశివాత్రిపథగా కమలాదికాశ్చ సంచిన్తయేద్భగవతశ్చరణారవిన్దమ్
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: వాణి, శివా, గంగా, కమలాదులు పూజించే భగవంతుని పద్మపాదాలను మనసులో ధ్యానించాలి.
సంసారసాగరమతీవ గభీరఘోరం దావాగ్నిసర్పపరివేష్టితచేష్టితాఙ్గమ్
ఈ సంసారసముద్రం చాలా లోతుగా, భయంకరంగా ఉంది; అది అగ్ని, పాములతో చుట్టుముట్టి శరీరాన్ని బాధిస్తోంది.
గోవర్ద్ధనోద్ధరణకీర్త్తిరతీవ ఖిన్నా భూర్ధారితా చ దశనాగ్రత ఏవ చార్ద్రా
గోవర్ధనాన్ని ఎత్తిన కీర్తి ఎంతో అలసిపోయింది; భూమిని ఆయన మోస్తున్నాడు, ఆయన పళ్ల చివరలో కూడా అది తడిగా ఉంది.
వేదాఙ్గవేదముఖనిఃసృతకీర్త్తిరంశైర్వేదాఙ్గవేదజనకస్య హరేర్విధాతుః
వేదాంగాలు, వేదాల నుండి వెలువడిన కీర్తిరశ్ములతో వేదాలను, వేదాంగాలను సృష్టించిన హరిదేవుడు ప్రసిద్ధి చెందాడు.
గోపాఙ్గనావదనపఙ్కజషట్పదస్య రాసేశ్వరస్య రసికారమణస్య పుంసః
గోపికల ముఖపద్మాలపై తేనెటీగలా విహరించే రాసేశ్వరుడు, రసికుడు, పరమపురుషుడు ఆయనే.
చక్షుర్నిమేషపతితో జగతాం విధాతా తత్కర్మ వత్స కథితుం భువి కః సమర్థః
ప్రపంచాలను సృష్టించే వాడు కళ్ల మిటుకులోనే ఎన్నో కార్యాలు చేస్తాడు. బిడ్డా, భూమిపై ఎవరు ఆయన కార్యాలను పూర్తిగా చెప్పగలరు?
యూయం వయం తస్య కలాకలాంశాః కలాకలాంశా మనవో మునీన్ద్రాః
మీరు, మేము, మనువులు, మహర్షులు అందరం ఆయన శక్తికి చిన్న భాగాలే.
సహస్రశీర్షా శిరసః ప్రదేశే బిభర్త్తి సిద్ధార్థసమం చ విశ్వమ్
వెయ్యి తలలతో ఉన్న ఆయన తలలో చిన్న భాగంలోనే ఈ విశ్వాన్ని విత్తనంత తక్కువగా మోస్తున్నాడు.
గోలోకనాథస్య విభోర్యశోఽమలం శ్రుతౌ పురాణే నహి కించన స్ఫుటమ్
గోలొకనాథుని పవిత్ర కీర్తి వేదాల్లో, పురాణాల్లో స్పష్టంగా చెప్పబడలేదు.
విశ్వేషు సర్వేషు చ విశ్వధామ్నః సన్త్యేవ శశ్వద్విధివిష్ణురుద్రాః 1.30.
ప్రపంచాలన్నిటిలో, లోకధామాల్లో ఎప్పుడూ బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రులు ఉంటారు.
కరోతి సృష్టిం స విధేర్విధాతా విధాయ నిత్యాం ప్రకృతిం జగత్ప్రసూమ్
బ్రహ్మను సృష్టించే వాడు, శాశ్వతమైన ప్రకృతిని ఏర్పరచి, జగతిని పుట్టించే సృష్టిని చేస్తాడు.
బ్రహ్మస్వరూపా ప్రకృతిర్న భిన్నా యయా చ సృష్టిం కురుతే సనాతనః
ప్రకృతి బ్రహ్మస్వరూపమే, అది వేరుగా లేదు; ఆ ప్రకృతితోనే సనాతనుడు సృష్టిని చేస్తాడు.
నారాయణీ సా పరమా సనాతనీ శక్తిశ్చ పుంసః పరమాత్మనశ్చ
ఆమె నారాయణి, పరమమైనది, శాశ్వతమైన శక్తి, పరమపురుషునికి, పరమాత్మకు చెందినది.
గత్వా వివాహం కురు వత్స సామ్ప్రతం కర్తుం ప్రయుక్తశ్చ పితుర్నిదేశః
వెళ్లి, ఇప్పుడు వివాహం జరుపు బిడ్డా; నీవు తండ్రి ఆజ్ఞను పాటించాలి.
స్వపత్నీం పూజయేద్యో హి వస్త్రాలఙ్కారచన్దనైః
తన భార్యను వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, గంధంతో పూజించే వాడు—
సా చ యోషిత్స్వరూపా చ ప్రతివిశ్వేషు మాయయా
ఆమె స్త్రీరూపంలో ప్రతి విశ్వంలో తన మాయతో కనిపిస్తుంది.
దివ్యా స్త్రీ పూజితా యేన పతిపుత్రవతీ సతీ
ఆ దివ్య స్త్రీని ఎవరు పూజిస్తారో, వారు మంచి భార్యగా, పిల్లలకు తల్లిగా, భర్తకు అంకితంగా ఉంటారు.
మూలప్రకృతిరేకా సా పూర్ణబ్రహ్మస్వరూపిణీ
ఆమెనే మూల ప్రకృతి, సంపూర్ణ బ్రహ్మ స్వరూపిణి.
ప్రాణాధిష్ఠాతృదేవీ యా కృష్ణస్య పరమాత్మనః
ఆమె కృష్ణుని పరమాత్మకు ప్రాణాధిపతిగా ఉన్న దేవి.
నారాయణప్రియా లక్ష్మీః సర్వసమ్పత్స్వరూపిణీ 1.30.
నారాయణునికి ప్రియమైన లక్ష్మీ, అన్ని ఐశ్వర్యాల స్వరూపిణి.
సావిత్రీ వేదమాతా చ పూజ్యరూపా విధేః ప్రియా
సావిత్రి వేదమాత, పూజ్యురాలు, బ్రహ్మకు ప్రియమైనది.
ఇతి శ్రీబ్రహ్మవైవర్త్తే మహాపురాణే బ్రహ్మఖణ్డే సౌతిశౌనకసంవాదే భగవత్స్తుతితత్స్వరూపవర్ణనం నామ త్రింశత్తమో ఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త మహాపురాణంలో బ్రహ్మఖండంలో సౌతి-శౌనక సంభాషణలో భగవంతుని స్తుతి స్వరూప వర్ణన అనే ముప్పదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
శ్రీగణేశాయ నమః సావిత్రీ వై సృష్టివిధౌ ప్రకృతిః పఞ్చధా స్మృతా
శ్రీగణేశాయ నమః. సావిత్రి సృష్టిలో ఐదు రూపాలలో ప్రకృతిగా గుర్తించబడింది.
ఆవిర్బభూవ సా కేన కా వా సా జ్ఞానినాం వరా
ఆమె ఎవరి వల్ల ప్రकटమైంది? ఆమె ఎవరు? జ్ఞానులందరిలో ఉత్తమురాలు ఎవరు?
సర్వాసాం చరితం పూజావిధానం కథమీప్సితమ్
వారందరి కథ ఏమిటి? పూజ ఎలా చేయాలో సరైన విధానం ఏమిటి?
నారాయణ ఉవాచ కించిత్తథాపి వక్ష్యామి యచ్ఛ్రుతం ధర్మవక్త్రతః
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: అయినా, నేను ధర్ముని నోట వినిన దానిలో కొంత చెప్పుతాను.
ప్రకృష్టవాచకః ప్రశ్చ కృతిశ్చ సృష్టివాచకః
'ప్ర' అనే ఉపసర్గం గొప్పదనాన్ని, 'కృతి' సృష్టిని సూచిస్తుంది.