జారాయ దత్త్వా మిష్టాన్నం తామ్బూలం వస్త్రచన్దనమ్ । న దదాత్యేవ చాఽఽహారం స్వామినే దుఃఖినే పితః
తన ప్రియుడికి మధురమైన అన్నం, పానుసుపాకులు, వస్త్రాలు, చందనం ఇస్తుంది. కానీ తన బాధపడుతున్న భర్తకు మాత్రం అన్నం ఇవ్వదు.
పుత్రేణ భర్త్సితస్తాతః శిష్యేణ భర్త్సితో గురుః । ప్రజాభిస్తాడితో భూపో భూపేన పీడితాః ప్రజాః
కొడుకు తండ్రిని దూషిస్తాడు, శిష్యుడు గురువును దూషిస్తాడు. ప్రజలు రాజును కొడతారు, రాజు ప్రజలను బాధిస్తాడు.
దస్యుచోరేశ్చ దుష్టైశ్చ శిష్టాశ్చ పరిపీడితాః । సస్యహీనా చ వసుధా క్షీరహీనాశ్చ ధనేవః
ధర్మవంతులు దుష్ట దొంగలు, దుర్మార్గుల చేత బాధపడతారు. భూమి పంటలు లేక పాడైపోతుంది, ఆవులకు పాలే ఉండదు.
స్వల్పక్షీరే ఘృతం నాస్తి నవనీతం చ నిత్యశః । సత్యహీనా జనాః సర్వే నిత్యం మిథ్యా వదన్తి చ
మిగిలిన కొద్దిపాటి పాలలో నెయ్యి ఉండదు, వెన్న ఎప్పుడూ దొరకదు. ప్రజలందరూ నిజాయితీ లేకుండా, ఎప్పుడూ అబద్ధాలే మాట్లాడుతారు.
శౌచసంధ్యాశాస్త్రహీనా బ్రాహ్మణా వృషవాహకాః । సూపకారాశ్చ శూద్రాణాం శూద్రాణాం శవదాహకాః
బ్రాహ్మణులు శౌచం, సంధ్యావందనం, వేదపఠనం లేకుండా, ఎద్దుల బండ్లు నడిపేవారవుతారు. వంటవాళ్లు శూద్రులవారు, శూద్రులే మృతదేహాలను కాలుస్తారు.
శూద్రస్త్రీనిరతాః శశ్వచ్ఛూద్రా విప్రవధూరతాః । ఖాదన్తి యస్య విప్రస్య భక్ష్యం చ పరిపాచకాః
శూద్రులు ఎప్పుడూ శూద్రస్త్రీలతోనే ఉండి, బ్రాహ్మణుల భార్యలను కూడా ఆకాంక్షిస్తారు. వంటవాళ్లు బ్రాహ్మణుల ఆహారాన్ని తింటారు.
మాతుః పరాం తస్య పత్నీం శూద్రా గృహ్ణన్తి లమ్పటాః । భృత్యశ్చ హత్వా రాజానం స్వయం రాజా భవిష్యతి
లోభపడి శూద్రులు తమ యజమాని తల్లి భార్యను కూడా స్వాధీనం చేసుకుంటారు. పనివాడు రాజును చంపి తానే రాజవుతాడు.
నారీ హత్వా పతిం కామాద్భజేజ్జారం చ కౌతుకాత్ । పుత్రశ్చ పితరం హత్వా స్వయం భూపో భవిష్యతి
ఒక స్త్రీ కోరికతో తన భర్తను చంపి, ఆనందం కోసం ప్రియుడిని ఎంచుకుంటుంది. కొడుకు తండ్రిని చంపి తానే రాజవుతాడు.
సర్వే స్వచ్ఛన్దనిరతాః శిశ్నోదరపరాయణాః । వఙ్ఖరా వ్యాధియుక్తాశ్చ కుత్సితాశ్చ కుచైలకాః
అందరూ తమ ఇష్టానుసారం, కామం, భోజనంలో మునిగిపోతారు. వంకర మనసుతో, వ్యాధులతో బాధపడుతూ, నీచంగా, మురికిగా ఉంటారు.
విక్షుణ్ణమన్త్రలిప్తాశ్చ మిథ్యామన్త్రప్రచారకాః । జాతిహీనాశ్చ గురవో వయోహీనాశ్చ నిన్దకాః
వారు చెడిపోయిన మంత్రాలు చదువుతూ, అబద్ధమైన మంత్రాలను ప్రచారం చేస్తారు. వంశం, వయస్సు లేకపోయినా గురువులుగా నటిస్తూ, ఇతరులను దూషిస్తారు.
రాజానశ్చాపి మలేచ్ఛాశ్చ యవనా ధర్మనిన్దకాః । సత్కీర్తిమపి సాధూనాం కుర్వన్త్యున్మూలనం ముదా
రాజులు, మ్లేచ్ఛులు, యవనులు ధర్మాన్ని దూషిస్తూ, సద్గుణుల మంచి పేరును సంతోషంగా నాశనం చేస్తారు.
పితృదేవద్విజాతీనామతిథీనాం చ నిత్యశః । పూజా నాస్తి గురూణాం చ పిత్రోశ్చ పూజనం స్త్రియాః
పితృదేవతలు, ద్విజులు, అతిథులకు ఎప్పుడూ పూజ ఉండదు. స్త్రీలు తమ గురువులను, తల్లిదండ్రులను గౌరవించరు.
స్త్రీబన్ధూనాం గౌరవం చ స్త్రీణాం చ సతతం పితః । చోరః సత్కులజాతిశ్చ బ్రహ్మదేవస్వహారకః
స్త్రీల బంధువులకు, స్త్రీలకు ఎలాంటి గౌరవం ఉండదు. ఓ తండ్రీ! మంచి కుటుంబంలో పుట్టిన దొంగ బ్రాహ్మణులదీ, దేవతలదీ దోచుకుంటాడు.
మానం వహన్తి లోభేన యుగధర్మేణ కౌతుకాత్ । దేవాయతనహీనం చ జగత్సర్వ భయాకులమ్
ప్రతిష్టను కూడా లోభంతో, కాలధర్మం వల్ల ఆసక్తితో మోయుతారు. దేవాలయాలు లేకుండా, మొత్తం లోకమంతా భయంతో నిండిపోతుంది.
అరాజకం చ దుర్నీతం సంతతం కలిదోషతః । బుభృక్షితాః కుచైలాశ్చ దరిద్రా వ్యాధినో నరాః
కలియుగ దోషాల వల్ల రాజ్యం లేకుండా, ఎప్పుడూ అవినీతి పెరిగిపోతుంది. ప్రజలు ఆకలితో, మురికిగా, పేదగా, వ్యాధులతో బాధపడతారు.
కపర్దకఘటాధ్యక్షో రాజేన్ద్రో హి ఘటేశ్వరః । వృద్ధాఙ్గుష్టసమా లోకా వృక్షాఃశాకసమాస్తథా
రాజు కప్పర్డకాలు, మట్టికుండలు మాత్రమే పర్యవేక్షిస్తాడు, కుండల అధిపతిగా ఉంటాడు. ప్రజలు వృద్ధుని వేలుపాటి చిన్నవారవుతారు, చెట్లు ఆకులంత చిన్నవిగా మారిపోతాయి.
తాలానాం నారికేలాణాం పనసానాం తథైవ చ । ఫలాని సర్షపాణ్యేవ తత్క్షుద్రం చ తతః పరమ్
తాళపండ్లు, కొబ్బరికాయలు, పనసపండ్లు, అలాగే చిన్న చిన్న గింజలు, వాటికన్నా తక్కువగా ఉన్నవి—all ఇవన్నీ కూడా—
జలభాజనపాత్రేణ సస్యేన వాససా తథా । విహీనం మన్దిరం సర్వం గృహాణామపరిష్కృతమ్
నీళ్ల పాత్రలు, ధాన్యం, బట్టలు లేని ఇల్లు, అలంకారం లేని అన్ని గృహాలు—
గన్ధకేన పరివృతం దీపహీనం తమేయుతమ్ । హింస్రజన్తుభయాద్భీతా జనాః సర్వే చ పాపినః
దుర్వాసనతో నిండిన, దీపం లేని, చీకటిలో మునిగిపోయిన చోటు; అక్కడ హింసకరమైన జంతువుల భయంతో ఉండే వారు, అందరూ పాపులు—
సర్వే చ కలహావిష్టా పుంశ్చల్యః కలహప్రియాః । రూపవత్యో న కామిన్యో నరాశ్చాపి న రూపిణః
అందరూ కలహంతో మునిగిపోయి ఉంటారు; స్త్రీలు గొడవలకే ఇష్టపడతారు; అందంగా ఉన్నా, ఆకర్షణ ఉండదు; పురుషులు కూడా అందం లేరు—
నద్యో నదాః కందరాశ్చ తడాగాశ్చ సరోవరాః । జలపద్మవిహీనాశ్చ జలహీనా ధనాస్తథా
నదులు, వాగులు, గుహలు, చెరువులు, సరస్సులు—ఇవన్నీ నీళ్ళపద్మాలు లేకుండా, నీళ్లు తగ్గిపోతాయి, ధనం కూడా తక్కువ అవుతుంది—
అపత్యహీనా నార్యశ్చ కాముక్యో జారసంయుతాః । అశ్వత్థచ్ఛేదినః సర్వే వృక్షహీనా వసుంధరా
స్త్రీలు పిల్లలు లేకుండా, కామంతో, ఇతరులతో కలిసిపోతారు; అందరూ అశ్వత్థ వృక్షాలను కోసేస్తారు; భూమి చెట్లకు లేకుండా పోతుంది—
ఫలహీనాశ్చ తరవః శాఖాః స్కన్ధవిహీనకాః । ఫలాని స్వాదుహీనాని చాన్నాని చ జలాని చ
చెట్లు పండ్లు లేకుండా పోతాయి; కొమ్మలు, దుంపలు విడిపోయి ఉంటాయి; పండ్లు రుచి లేకుండా, అన్నం, నీళ్ళు కూడా రుచిలేకుండా పోతాయి—
మానవాః కటువక్తారో నిర్దయా ధర్మవర్జితాః । తదన్తే ద్వాదాశాదిత్యాః సంహరిష్యన్తి మానవాన్
మనుషులు కఠినంగా మాట్లాడతారు, దయ లేకుండా, ధర్మం లేని వారు; చివరికి, పన్నెండు సూర్యులు ప్రజలను దహించేస్తారు—
సర్వాఞ్జన్తుంశ్చ తాపేన బహువృష్ట్యా వ్రజేశ్వర । అవశిష్టా చ పృథివీ కథామాత్రావశేషితా
ప్రతి జీవి వేడితో, ఎక్కువ వానతో కాలిపోతారు, ఓ వ్రజాధిపతి; భూమి కేవలం కథగా మాత్రమే మిగిలిపోతుంది—
కలౌ గతే చ పృథివీ క్షేత్రం వర్షాగతే తథా । పునః సత్యప్రవృత్తిశ్చ భవిష్యతి క్రమేణ వై
కలియుగం పోయిన తర్వాత, భూమి పాడుబడిన పొలంలా మారుతుంది; అప్పుడు, క్రమంగా మళ్లీ సత్యమార్గం మొదలవుతుంది—
ఇత్యేవం కథితం సర్వం గచ్ఛ తాత వ్రజం సుఖమ్ । అహం దుగ్ధముఖో బాలఃపుత్రస్తే కథయామి కిమ్
ఇలా అన్నీ చెప్పాను; ఇప్పుడు, ప్రియమైనవాడా, సంతోషంగా వ్రజకు వెళ్ళు. నేను పాల తాగే చిన్నవాడిని—ఇంకా నీకు ఏమి చెప్పగలను, నా బిడ్డా?
నవనీతం ఘృతం దుగ్ధం దధి తక్రం పరిష్కృతమ్ । స్వస్తికం శుభకర్మార్హం మిష్టాన్నం చ సుధోపమమ్
నవనీతం, నెయ్యి, పాలు, పెరుగు, మజ్జిగ, శుభ్రమైన తినుబండారాలు, మంచి పనులకు తగిన మిఠాయిలు—ఇవి అన్నీ—
మిష్టద్రవ్యం చ యత్కించిత్పితృదేవనిమిత్తకమ్ । భుక్తం బలాచ్చ తత్సర్వ బాలానాం రోదనం బలమ్
పితృదేవతలకు అర్పించే మధుర పదార్థం ఏదైనా, బలంగా తినే అన్నీ, ఇవన్నీ పిల్లల ఏడుపుకు బలం అవుతాయి—
తత్క్షమస్వాపరాధం మే బాలదోషః పదే పదే । త్వం పితా తవ పుత్రోఽహం యశోదా జననీ మమ
నా తప్పును క్షమించు; చిన్నపిల్లల తప్పులు ప్రతి అడుగులోనూ జరుగుతాయి. నువ్వు నాన్న, నేను నీ కొడుకు, యశోద నా తల్లి—