విష్ణుమాయే మహాభాగే నారాయణి సనాతని । బ్రహ్మస్వరూపే పరమే నిత్యానన్దస్వరూపిణి
విష్ణుమాయా! మహాభాగ్యవంతురాలా! నారాయణి! శాశ్వతురాలా! బ్రహ్మస్వరూపిణి! పరమురాలా! నిత్యానందస్వరూపిణి!
త్వం చ బ్రహ్మాదిదేవానామమ్బికే జగదమ్బికే । త్వం సంహారే చ గుణతో నిరాకారే చ నిర్గుణాత్
నీవే బ్రహ్మాదిదేవతల తల్లి, జగదంబికా! ప్రళయంలో నీవు లక్షణాలతో కనిపించేవాడవు, నిరాకారంగా నీవు గుణాలకు అతీతురాలవు.
మాయయా పురుషస్త్వం చ మాయయా ప్రకృతిః స్వయమ్ । తయోః పరం బ్రహ్మ పరం త్వం బిభర్షి సనాతని
నీ మాయతో నీవు పురుషుడవు, నీ మాయతోనే నీవే ప్రకృతివి. ఆ ఇద్దరికీ అతీతమైన పరబ్రహ్మను, శాశ్వతురాలైన నీవు ధరించావు.
వేదానాం జననీ త్వం చ సావిత్రీ చ పరాత్పరా । వైకుణ్ఠే చ మహాలక్ష్మీః సర్వమంపత్స్వరూపిణీ
నీవే వేదాల తల్లి, సావిత్రి, అత్యున్నతురాలు; వైకుంఠంలో నీవే మహాలక్ష్మి, సమస్త ఐశ్వర్యానికి స్వరూపురాలు.
మర్త్యలక్ష్మీశ్చ క్షీరోదే కామినీ శేషశాయినః । స్వర్గేషు స్వర్గలక్ష్మీస్త్వం రాజలక్ష్మీశ్చ భూతలే
మనుష్యుల్లో నీవే లక్ష్మి, క్షీరసాగరంలో శేషశయనుడికి ప్రియురాలు; స్వర్గంలో స్వర్గలక్ష్మి, భూమిపై రాజలక్ష్మి.
నాగాదిలక్ష్మీః పాతాలే గృహేషు గృహదేవతా । సర్వసస్యస్వరూపా త్వం సర్వైశ్వర్యవిధాయినీ
పాతాళంలో నీవే నాగలక్ష్మి, ఇళ్లలో గృహదేవత; నీవే అన్నివిధాల పంటలకు మూలం, సమస్త ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించేవారు.
రాగాధిష్ఠాతృదేవీ త్వం బ్రహ్మణశ్చ సరస్వతీ । ప్రాణానామధిదేపీ త్వం కృష్ణస్య పరమాత్మనః
నీవే రాగానికి అధిష్ఠానదేవత, బ్రహ్మదేవునికి సరస్వతి; ప్రాణాలకు అధిపతి, కృష్ణ పరమాత్మునికి అధిదేవత.
గోలోకే చ స్వయం రాధా శ్రీకృష్ణస్యైవ వక్షసి । గోలోకాధిష్ఠితా దేవీ దృన్దా దృన్దావనే వనే
గోలొకంలో నీవే రాధ, శ్రీకృష్ణుని హృదయంలో నివసించేవారు; గోలొకానికి అధిష్ఠానదేవి, వృందావనంలో వృందా.
శ్రీరాసమణ్డలే రమ్యా వృన్దావనవినోదినీ । శతశృఙ్గాధిదేవీ త్వం నామ్నా చిత్రావలీతి చ
శ్రీరాసమండలంలో నీవే అందమైనవారు, వృందావనంలో ఆనందాన్ని పంచేవారు; శతశృంగానికి అధిదేవత, చిత్రావళి అనే పేరుతో ప్రసిద్ధురాలు.
దక్షకన్యా కుత్రకల్పే కుత్రకల్పే చ శైలజా । దేవమాతాఽదితిస్త్వం చ సర్వాధారా వసుంధరా
ఒక యుగంలో నీవు దక్షుని కుమార్తె, మరొక యుగంలో శైలజ; దేవతలకు తల్లి అయిన అదితి, అన్నివిషయాలకు ఆధారమైన వసుంధర.
త్వమేవ గఙ్గా తులసీ త్వం చ స్వాహా సతీ । త్వదంశాంశాంశకలయా సర్వదేవాదియోషితః
నీ వల్లే గంగా, తులసి, స్వాహా, సతీ లాంటి పవిత్ర దేవతలు ఉద్భవించాయి. నీ చిన్న భాగం నుంచే అన్ని దేవతలు, దేవతలలో మొదటివారు, స్త్రీలుగా అవతరించారు.
స్త్రీరూపం చాతిపుంరూపం దేవి త్వం చ నపుంసకమ్ । వృక్షాణాం వృఙరూపా త్వం సృష్టా చాఙ్కురరూపిణీ
అమ్మా! నువ్వు స్త్రీరూపంగా, అత్యుత్తమ పురుషరూపంగా, నపుంసకరూపంగా ఉన్నావు. చెట్లలో నువ్వు వటవృక్షరూపం, మొక్కల్లో కొత్త మొగ్గగా సృష్టించబడినవు.
వహ్నౌ చ దాహికా శక్తిర్జలే శైత్యస్వరూపిణీ । సూర్యే తేజః స్వరూపా చ ప్రభారూపా చ సంతతమ్
అగ్నిలో నువ్వు కాల్చే శక్తిగా, నీటిలో చల్లదనంగా, సూర్యునిలో ప్రకాశంగా, ఎప్పుడూ వెలుగుగా వెలిగిపోతున్నావు.
గన్ధరూపా చ భూమౌ చ ఆకాశే శబ్దరూపిణీ । శోభాస్వరూపా చన్ద్రే చ పద్మసంఘే చ నిశ్చితమ్
భూమిపై నువ్వు పరిమళంగా, ఆకాశంలో శబ్దంగా, చంద్రునిలో అందంగా, పద్మ సమూహంలో సౌందర్యంగా నిశ్చయంగా ఉన్నావు.
సృష్టౌ సృష్టిస్వరూపా చ పాలనే పరిపాలికా । మహామారీ చ సంహారే జలే చ జలరూపిణీ
సృష్టిలో నువ్వే సృష్టిరూపం, పోషణలో పోషకురాలు, లయ సమయంలో మహామారి, నీటిలో నీటిరూపంగా ఉన్నావు.
క్షుత్తవం దయా త్వం నిద్రా త్వం తృష్ణా త్వం బుద్ధిరూపిణీ । తుష్టిస్త్వం చాపి పుష్టిస్త్వం శ్రద్ధాస్త్వం చ క్షమా స్వయమ్
నీవే ఆకలి, నీవే దయ, నీవే నిద్ర, నీవే దాహం, నీవే బుద్ధి. నీవే తృప్తి, నీవే పోషణ, నీవే విశ్వాసం, నీవే క్షమ.
శాన్తిస్త్వం చ స్వయం భ్రాన్తిః కాన్తిస్తవం కీర్తిరేవ చ । లజ్జా త్వం చ తథా మాయా భుక్తి-
నీవే శాంతి, నీవే మాయ, నీవే అందం, నీవే కీర్తి. నీవే లజ్జ, నీవే మాయ, నీవే భోగం.
సర్వశక్తిస్వరూపా త్వం సర్వసంబత్ప్రదాయినీ । వేదేఽనిర్వచనీయా త్వం త్వాం న జానాతి కశ్చన
నీవే అన్ని శక్తుల స్వరూపం, అన్ని ఐశ్వర్యాలను ప్రసాదించేవారు. వేదాలలో నిన్ను వర్ణించలేరు — ఎవ్వరూ నిన్ను పూర్తిగా తెలుసుకోలేరు.
సహస్ర వక్త్రస్త్వాం స్తోతుం న చ శక్తః సురేశ్వరి । వేదా న శక్తాః కో విద్వాన్న చ శక్తా సరస్వతీ
దేవతల రాణీ! వెయ్యి నోళ్లు ఉన్నవాడు కూడా నిన్ను స్తుతించలేడు. వేదాలు కాదు, పండితులు కాదు, సరస్వతి కూడా కాదు.
స్వయం విధాతా శక్తో న న చ విష్ణుః మనాతనః । కిం స్తౌమి పఞ్చవక్త్రైస్తు రణత్రస్తో మహేశ్వరి
స్వయంగా బ్రహ్మ కూడా కాదు, శాశ్వతుడు అయిన విష్ణువు కూడా కాదు. మరి నేను, యుద్ధంలో భయపడిన నేను, ఐదు నోళ్లతో నిన్ను ఎలా స్తుతించగలను మహేశ్వరి?
కృపాం కురు మహామాయే మమ శత్రుక్షయం కురు । ఇత్యుక్త్వా చ సకరుణం రథస్థే పతితే రణే
మహామాయా! దయచూపు, నా శత్రువులను నశింపజేయు అని బాధతో చెప్పి, యుద్ధరంగంలో రథంపై పడిపోయాడు.
ఆవిర్బభూవ సా దుర్గా సూర్యకోటిసమప్రభా । నారాయణేన కృపయా ప్రేరితా పరమాత్మనా
అప్పుడే దుర్గాదేవి, కోటి సూర్యుల్లా ప్రకాశంతో, పరమాత్మ అయిన నారాయణుడు కరుణతో ప్రేరేపించి ప్రత్యక్షమయ్యింది.
శివస్య పురతః శీఘ్రం శివాయ చ జయాయ చ । ఇత్యువాచ మహాదేవీ మాయాశక్త్యాఽసురం జహి
శివుని ముందుగా, ఆయన విజయానికి, మహాదేవి ఇలా చెప్పింది: 'మాయాశక్తితో రాక్షసుణ్ని సంహరించు.'
దుర్గోవాచ వరం వృణీష్వ భద్రం తే యత్తే మనసి వాఞ్ఛితమ్ । భవాన్వరః సురాణాం చ జయం తుభ్యం దదామ్యహమ్
దుర్గాదేవి చెప్పింది: 'మంచిదే, నీ మనసులో ఏది కావాలనుకుంటున్నావో అది కోరుకో. నీవు దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు, నీకు విజయాన్ని ఇస్తాను.'
మహాదేవ ఉవాచ క్షయో భవతు దైత్యస్య ఇతి మే వరమీశ్వరీ । దేహీతి వాఞ్ఛితం దుర్గే పరమాద్యే మలాతని
మహాదేవుడు చెప్పాడు: 'రాక్షసుని నాశనం కావాలి — ఇదే నాకు కావలసిన వరం, దుర్గే, పరమాద్యే, మలరహితురాలా, దయచేయు.'
భగవత్యువాచ హరిం స్మర మహాభాగా జయ దైత్యం జగద్గురుః । స్వయం విధాతా భగవాంస్త్వమేవ జ్యోతిరీశ్వరః
భగవతి ఇలా చెప్పింది: 'హరిని స్మరించు, మహాభాగ! జగద్గురువు రాక్షసుణ్ని జయిస్తాడు. స్వయంగా బ్రహ్మదేవుడే ప్రభువు, నువ్వే జ్యోతిర్మయుడవు.'
ఏతస్మిన్నన్తరే విష్ణుర్వృషరూపో బభూవ హ । దధార కలయా మూర్ధ్నా శూలపాణే రథం విభుః
అంతలో విష్ణువు ఎద్దు రూపంలో అవతరించి, తన శక్తితో త్రిశూలధారి రథాన్ని తలపై మోశాడు.
ఊర్ధ్వచక్రమథోగ్రం చ ప్రకృతిం చ చకార సః । శస్త్రం దదౌ మన్త్రపూతముద్దధార తతో రథమ్
అతడు భయంకరమైన పైకి తిరిగే చక్రాన్ని, ప్రాకృతిశక్తిని సృష్టించాడు. మంత్రబలంతో పవిత్రమైన ఆయుధాన్ని ఇచ్చి, ఆ తరువాత రథాన్ని ఎత్తాడు.
శివః శస్త్రం గృహీత్వా చ ధ్యాత్వా విష్ణుం మహేశ్వరీమ్ । జఘాన త్రిపురం శీఘ్రం స పపాత మహీతలే
శివుడు తన ఆయుధాన్ని పట్టుకుని, విష్ణువు, మహేశ్వరీ దేవిని ధ్యానించి, త్రిపురాసురుడిని వేగంగా సంహరించాడు. ఆ త్రిపురం భూమిపై పడిపోయింది.
తుష్టువుః శంకరం దేవాశ్చకుశ్చ పుష్పవర్షణమ్ । దుర్గా తస్మై దదౌ శూరం పినాకం విష్ణురేవ చ
దేవతలు శంకరుని స్తుతించి, పుష్పవర్షం కురిపించారు. దుర్గాదేవి, విష్ణువు ఇద్దరూ శివునికి వీరమైన పినాక ధనుస్సును ఇచ్చారు.