స్వర్ణేన కుణ్డలం కర్త్తుం స్వర్ణకారః క్షమో యథా
పొన్నుతో ఉండగా, బంగారుమిడి ఎప్పుడైనా కుండలు చేయగలిగినట్లుగా,
కులాలసృష్టా న చ మృన్నిత్యా చైవ సనాతనీ
కుండను కుండకారుడు తయారు చేస్తాడు, కాని మట్టి మాత్రం శాశ్వతంగా ఉంటుంది.
నిత్యం తత్పరమం బ్రహ్మ నిత్యా చ ప్రకృతిః స్మృతా 1.28.
అదే విధంగా, పరబ్రహ్మ కూడా నిత్యమైనది, ప్రకృతిని కూడా నిత్యమని అంటారు.
మృదం స్వర్ణం సమాహర్తుం కులాలస్వర్ణకారకౌ
మట్టి లేదా బంగారం తీసుకోవాలంటే, కుండకారుడు, బంగారుమిడి అవసరం.
తస్మాత్తత్ప్రకృతేర్బ్రహ్మ పరమేవ చ నారద
కాబట్టి నారదా! ప్రకృతికి మించి పరబ్రహ్మే ఉన్నది.
కేచిద్వదన్తి తద్బ్రహ్మ స్వయం చ ప్రకృతిః పుమాన్
కొంతమంది బ్రహ్మనే ప్రకృతి, పురుషుడిగా కూడా ఉందని అంటారు.
తద్బ్రహ్మ పరమం ధామ సర్వకారణకారణమ్
ఆ పరబ్రహ్మం అన్నది పరమమైన నిలయం, అన్ని కారణాలకు మూలమైనదిగా ఉంది.
బ్రహ్మ చాత్మా చ సర్వేషాం నిర్లిప్తం సాక్షిరూపి చ
బ్రహ్మం, అందరిలోని ఆత్మ కూడా, ఏదీ అంటని స్వభావంతో, సాక్షిగా ఉంటుంది.
తద్బ్రహ్మశక్తిః ప్రకృతిః సర్వబీజస్వరూపిణీ
ఆ బ్రహ్మశక్తి అనగా ప్రకృతి, అన్ని విత్తనాల రూపంలో ఉంది.
తేజోరూపం చ తద్బ్రహ్మ ధ్యాయన్తే యోగినః సదా
యోగులు ఎప్పుడూ ఆ బ్రహ్మాన్ని తేజస్సుతో కూడిన రూపంగా ధ్యానం చేస్తారు.
తత్తేజః కస్య నాశ్చర్య్యం ధ్యాయన్తే పురుషం వినా
ఆ తేజస్సు ఎవరికైనా ఆశ్చర్యంగా ఉండదా, వారు పురుషుడిని లేకుండా ధ్యానం చేస్తే?
ధ్యాయన్తే వైష్ణవాస్తస్మాత్తత్ర రూపం మనోహరమ్
అందువల్ల వైష్ణవులు అక్కడ ఆ మనోహరమైన రూపాన్ని ధ్యానం చేస్తారు.
తత్తేజోమణ్డలాకారే సూర్య్యకోటిసమప్రభే 1.28.
ఆ తేజోమండలాకారంలో, కోటి సూర్యుల్లా ప్రకాశించేలా ఉంది.
లక్షకోట్యా యోజనానాం చతురస్రం మనోహరమ్
లక్ష కోట్లు యోజనాల పరిమాణంలో, అందమైన చతురస్రంగా ఉంది.
సుదృశ్యం వర్తులాకారం యథా చన్ద్రస్య మణ్డలమ్
అది స్పష్టంగా కనిపించే వృత్తాకారంలో, చంద్రుడి మండలంలా మెరిసిపోతుంది.
ఊర్ధ్వం చ నిత్యవైకుణ్ఠాత్పఞ్చాశత్కోటియోజనమ్
నిత్య వైకుంఠానికి యాభై కోట్లు యోజనాలు పైగా ఉంది.
కామధేనుభిరాకీర్ణం రాసమణ్డలమణ్డితమ్
కామధేనువులతో నిండినది, రాసమండలంతో అలంకరించబడింది.
శతశృఙ్గం శాతకుమ్భైః సుదీప్తం శ్రీమదీప్సితమ్ ।। । లక్షకోట్యా పరిమితైరాశ్రమైః సుమనోహరైః
నూరుశిఖరాలతో, బంగారు గోపురాలతో ప్రకాశిస్తూ, అత్యంత శోభాయమానంగా, లక్ష కోట్లు ఆశ్రమాలతో అలంకరించబడింది.
శతమన్దిరసంయుక్తమాశ్రమం సుమనోహరమ్
నూరు మందిరాలతో కూడిన, ఎంతో అందమైన ఆశ్రమంగా ఉంది.
కౌస్తుభేన్ద్రేణ మణినా రాజితం పరమోజ్జ్వలమ్
కౌస్తుభ మణితో అలంకరించబడి, అత్యంత ప్రకాశవంతంగా ఉంది.
మణీన్ద్రసారరచితైః కపాటైర్దర్పణాన్వితైః
ఉత్తమ మణుల సారంతో తయారైన తలుపులు, అద్దాలతో కూడినవి.
షోడశద్వారసంయుక్తం సుదీప్తం రత్నదీపకైః
పదహారు ద్వారాలతో, రత్న దీపాలతో ప్రకాశించేలా ఉంది.
నానాచిత్రవిచిత్రాఢ్యే వసన్తం వరమీశ్వరమ్ 1.28.
అక్కడ అనేక రకాల అద్భుత అలంకారాలతో కూడిన పరమేశ్వరుడు నివసిస్తాడు.
శరన్మధ్యాహ్నమార్త్తణ్డప్రభామోచకలోచనమ్
శరదృతువు మధ్యాహ్న సూర్యుని వంటి కాంతివంతమైన కళ్లతో ఉన్నాడు.
కోటికన్దర్పలావణ్యలీలానిన్దితమన్మథమ్
కోటికందర్పుల అందాన్ని, లీలను కూడా మించిపోయే సౌందర్యంతో ఉన్న మన్మథుడిని కూడా తలదన్నే వాడవాడు.
సస్మితం మురలీహస్తం సుప్రశస్తం సుమఙ్గలమ్
నవ్వుతూ, మురళిని చేతిలో పట్టుకుని, అందరికీ ప్రశంసలు అందుకున్న, అత్యంత మంగళకరుడైన వాడు.
చన్దనోక్షితసర్వాంగం కౌస్తుభేన విరాజితమ్
సర్వాంగం చందనంతో పూసి, కౌస్తుభ మణితో అలంకరించబడి ఉన్న వాడు.
త్రిభఙ్గభఙ్గ్యా సంయుక్తం మణిమాణిక్యభూషితమ్
త్రిభంగ భంగిమతో నిలబడి, మణులు, మాణిక్యాలతో అలంకరించబడి ఉన్న వాడు.
రత్నకేయూరవలయరత్నమఞ్జీరరఞ్జితమ్
రత్నాల కంకణాలు, వలయాలు, మణిపాదసరాలతో అలంకరించబడి ఉన్న వాడు.
ముక్తాపఙ్క్తిసదృక్షాభదశనం సుమనోహరమ్
వెండిపూసల వరుసల వంటి దంతాలతో, అందంగా మెరిసే వాడు.