ధర్మ ఉవాచ భవతీ కస్య కన్యా వా కిం తే నామ మనోహరే । కిం కరోషి రహస్యేవ తన్మే కథితుమర్హసి
ధర్ముడు ఇలా అన్నాడు — మోహనంగా ఉన్నావు, నువ్వెవరి కుమార్తె? నీ పేరు ఏమిటి? ఇక్కడ ఒంటరిగా ఏమి చేస్తున్నావు? దయచేసి నాకు చెప్పు.
కస్య హేతోస్తపస్యా తే కిం వా వాఞ్ఛసి సున్దరి । వరం వృణీష్వ భద్రం తే యత్తే మనసి వాఞ్ఛితమ్
ఏ కారణంతో నీవు తపస్సు చేస్తున్నావు? నీకు ఏమి కావాలి, సుందరి? నీ మనసులో ఏది కోరుకుంటున్నావో, అది వరంగా అడుగు. శుభం కలుగనీ.
వృన్దోవాచ విప్ర కేదారకన్యాఽహం వృన్దా వృన్దావనే స్థితా । తపః కరోమి రహసి చిన్తయామి హరిం పతిమ్
వృందా ఇలా చెప్పింది — బ్రాహ్మణా! నేను వృందా, కేదారుని కుమార్తెను, వృందావనంలో నివసిస్తున్నాను. ఇక్కడ రహస్యంగా తపస్సు చేస్తూ, హరిని నా భర్తగా ధ్యానిస్తున్నాను.
యది దాతుం సమర్థోఽసి దేహి మే వాఞ్ఛితం వరమ్ । అసమర్థోఽసి చేద్గచ్ఛ కిం తే ప్రశ్నేన బ్రాహ్మణ
నీవు ఇవ్వగలిగితే, నాకు కావలసిన వరం ఇవ్వు. ఇవ్వలేకపోతే, ఇక్కడ ఎందుకు అడుగుతున్నావు బ్రాహ్మణా? వెళ్ళిపో.
ధర్మ ఉవాచ నిరీహమవితర్క్యం చ పరమాత్మానమీశ్వరమ్ । నిర్గుణం చ నిరాకారం భక్తానుగ్రహవిగ్రహమ్
ధర్ముడు ఇలా అన్నాడు — పరమాత్ముడు, ఆ పరమేశ్వరుడు, ఏ ఆశలు లేకుండా, సందేహాలు లేకుండా ఉంటాడు. ఆయనకు లక్షణాలు, రూపం లేవు. అయినా, భక్తులపై కృప చూపేందుకు, స్వరూపాన్ని ధరిస్తాడు.
కా క్షమా తం పతిం కర్తుం వినా లక్షమీం సరస్వతీమ్
లక్ష్మీ, సరస్వతిని తప్ప మరెవరూ ఆయనను భర్తగా చేసుకోగలరా?
గోలోకే ద్విభుజస్యాపి శ్రీవంశీవదనస్య చ । కిశోరగోపవేషస్య పరిపూర్ణతమస్య చ
గోలోకంలో, రెండు చేతులతో, వంశీని తడిపిన ముఖంతో, యవ్వనంలో ఉన్న గోప బాలుడి వేషంలో, సంపూర్ణతతో ఉన్నవాడు ఆయన.
తస్య భార్యా స్వయం రాధా మహాలక్ష్మీః పరాత్పరా । బ్రహ్మస్వరూపా పరమా పరమాత్మానమీశ్వరమ్
ఆయన భార్య రాధే స్వయంగా, మహాలక్ష్మి, పరమమైనది, బ్రహ్మస్వరూపిణి, పరమాత్మ, పరమేశ్వరురాలు.
భజతే సతతం శాన్తం సురమ్యం శ్యామసున్దరమ్ । కోటికన్దర్పసౌన్దర్యనిన్దితం సుకలేవరమ్
ఆమె ఎల్లప్పుడూ శాంతమైన, మధురమైన, శ్యామసుందరుని భజిస్తుంది. ఆయన అందం కోట్ల మందీ మన్మథులను మించిపోతుంది.
అమూల్యరత్నాభరణం సత్యం చ నిత్యవిగ్రహమ్ । పీతామ్బరధరం రమ్యం దాతారం సర్వసంపదామ్
అమూల్యమైన రత్నాల అలంకారాలు ధరించి, నిజంగా నిత్యమైన రూపంతో, పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, అందంగా, అన్ని సంపదల్ని ప్రసాదించేవాడు ఆయన.
శ్రీకృష్ణశ్చ ద్విధారూపో ద్విభుజశ్చ చతుర్భుజః । చతుర్భుజశ్చ వైకుణ్ఠే గోలోకే ద్విభుజః స్వయమ్
శ్రీకృష్ణుడు రెండు రూపాలలో ఉంటాడు — రెండు చేతులతో, నాలుగు చేతులతో. వైకుంఠంలో నాలుగు చేతులతో ఉంటాడు, గోలోకంలో సహజంగా రెండు చేతులతో ఉంటాడు.
యన్నిమేషో భవేద్వృన్దే బ్రహ్మణః పతతేన చ । పఞ్చవింశత్సహస్రేణా యుగేనేన్ద్రస్య పాతనమ్
ఓ వృందా! ఆయన కన్ను మూసేంత కాలం బ్రహ్మదేవుడు పడిపోతాడు. ఇంద్రుడు యిరువైయ్యిదివేల యుగాలు గడిచాకే పడిపోతాడు.
చతుర్దశేన్ద్రావచ్ఛిన్నకాలేన బ్రహ్మణో దినమ్ । తావతీతి నిశా తస్య విధాతుర్జగతామపి
పద్నాలుగు ఇంద్రుల కాలంతో బ్రహ్మదేవుని ఒక రోజు కొలుస్తారు. అంతే కాలం జగత్కర్తకు రాత్రి కూడా.
ఏవం త్రింశద్దినైర్మాసం ద్విషట్కే మాసి వర్షకమ్ । ఏవం శతాయుస్తస్యైవ నిబోధ బోధతత్పరమ్
అలాగే, ముప్పై రోజులే ఒక నెల, రెండు నెలలు కలిపి ఒక ఋతువు, ఆ విధంగా ఒక సంవత్సరం. ఆయన వయస్సు వంద సంవత్సరాలు. ఇది బాగా తెలుసుకో.
యావజ్జీవనపర్యన్తం సేవన్తే సనకాదయః । కల్పానాం కోటికోటిం చ తన్న సాధ్యాశ్చయో విభుః
సనకాది మహర్షులు తమ జీవితాంతం ఆయన సేవలో నిమగ్నమై ఉండినా, లక్షల కోట్ల కల్పాలు గడిచినా, ఆ విభువైన పరమాత్మను వారు పొందలేరు.
సహస్రవక్త్రః శేషశ్చ సేవతే చ జపన్సదా । దివానిశం చ యం భక్త్యా కల్పకోటిశతం శతమ్
వెయ్యి ముఖాలుగల శేషుడు, దినరాత్రి భక్తితో ఆయన నామాలను జపిస్తూ, లక్షల కోట్ల కల్పాలు ఆయనను సేవిస్తూనే ఉంటాడు.
తన్న సాధ్యో హితకరో దురారాధ్యః పరాత్పరః । బ్రహ్మా బ్రహ్మాస్వరూపం తం భజేజ్జన్మని జన్మని
ఆయన అందరికీ మేలు చేసేవాడు, సాధించలేని వాడు, అత్యంత దుర్లభుడు, పరమాత్మను బ్రహ్మ దేవుడు ప్రతి జన్మలో ఆరాధిస్తూనే ఉంటాడు.
వక్త్రైశ్చతుర్భిః సతతం స్తౌతి నిత్యం సనాతనమ్ । వేదేఽనిర్వచనీయశ్చ వేదానాం జనకో విధిః
నాలుగు ముఖాలతో బ్రహ్మ నిరంతరం ఆ శాశ్వతుడిని స్తుతిస్తాడు. వేదాలలో ఆయనను వివరించలేరు. వేదాలకు సృష్టికర్త బ్రహ్మయే.
విధాతా ఫలదాతా చ దాతా చ సర్వసంపదామ్ । తన్న సాధ్యో హి భగవాన్కాలకాలాన్తకః
ఆయనే సృష్టికర్త, ఫలదాత, అన్ని సంపదలకు దాత. కాలాన్ని, మరణాన్ని నశింపజేసే ఆ భగవంతుణ్ణి సాధించటం సాధ్యం కాదు.
సంహారకర్తా జగతాం కలయా రుద్రరూపతః । స స్తౌతి పఞ్చవక్త్రేణ కోఽన్యోఽన్యస్యాపి కా కథా
రుద్రుని రూపంలో, ఆయన జగత్తులను సంహరించేవాడు. ఐదు ముఖాలతో ఆయనను స్తుతిస్తాడు. మరెవరైనా ఉన్నారా? ఇంకెవరి గురించి చెప్పాలి?
తత్పరశ్చ ప్రియో నాస్తి వృన్దే భగవాతః శృణు । సర్వశక్తిస్వరూపా సా దుర్గా దుర్గతినాశినీ
వృందా! విను, ఆ భగవంతునికి ఆమె కన్నా ప్రియమైనవారు లేరు. ఆమె అన్ని శక్తుల స్వరూపిణి, దుర్గా, దుర్గతిని తొలగించేవారు.
బ్రహ్మస్వరూపా పరమా మూలప్రకృతిరీశ్వరీ । నారాయణీ విష్ణుమాయా వైష్ణవీ సా సనాతనీ
ఆమె బ్రహ్మస్వరూపిణి, పరమమైనది, మూలప్రకృతి, ఈశ్వరి. నారాయణి, విష్ణుమాయ, శాశ్వతమైన వైష్ణవి.
యన్మాయయా జగద్భ్రాన్తమనిత్యే భ్రమతే సదా । సా స్తౌతి భక్త్యాయం దేవం వృన్దేఽయఙ్గే.దివానిశమ్
ఆమె మాయ వల్ల ఈ లోకం ఎప్పుడూ మాయలో మునిగి, నశ్వరంలో తిరుగుతుంది. వృందా! ఆమె దినరాత్రి భక్తితో ఈ దేవుణ్ణి ఆరాధిస్తుంది.
స్తౌతి భక్త్యా స్వశక్త్యా చ గజవక్త్రః షడాననః । ధ్యాయతే యం గణేశశ్చ సర్వాదౌ యస్య పూజనమ్
గజవక్త్రుడు, షడాననుడు తమ భక్తి, శక్తితో ఆయనను స్తుతిస్తారు. గణేశుడు ఆయనను ధ్యానిస్తాడు. అందరికంటే ముందు ఆయన పూజ జరుగుతుంది.
భగవాన్సర్వదేవేశో జ్ఞానినాం చ గురోర్గురుః । సిద్వేన్ద్రేషు చ దేవేన్ద్రే యోమీన్ద్రే జ్ఞానినాం గురౌ
భగవంతుడు అన్ని దేవతలకు అధిపతి, జ్ఞానులకు గురువుల గురువు. సిద్ధులకు, దేవేంద్రులకు, ఆయనే ఇంద్రుడు, జ్ఞానులకు గురువు.
న గణేశాత్పరో విద్వాన్గణేశశ్చ సురాధిపః । సరస్వతీ చ యం స్తోతుమశక్తా పరమేశ్వరీ
విద్వానా! గణేశుని కన్నా గొప్పవాడు లేడు. గణేశుడు దేవతలకు అధిపతి. పరమేశ్వరి అయిన సరస్వతీ కూడా ఆయనను స్తుతించలేరు.
దివానిశం పాదపద్మం భక్త్యా పద్మా నిషేవతే । యత్కటాక్షాజ్జగత్సర్వ పరిపూర్ణతమం శివమ్
పద్మా దినరాత్రి భక్తితో ఆయన పదపద్మాలను సేవిస్తుంది. ఆయన కటాక్షంతో ఈ జగత్తంతా సంపూర్ణంగా, శుభంగా మారుతుంది.
యద్భయాద్వాతి వాతోఽయం సూర్యస్తపతి యద్భయాత్ । వర్షతీన్ద్రో దహత్యగ్నిర్మృత్యుశ్చరతి జన్తుషు
ఆయన భయంతో ఈ గాలి వీస్తుంది, సూర్యుడు కాంతి ప్రసరిస్తాడు, ఇంద్రుడు వర్షం కురిపిస్తాడు, అగ్ని దహించును, మరణం ప్రాణుల్లో సంచరిస్తుంది.
పృథివీ సేవయా యస్య సర్వాధారా వసంధరా । సమృద్రా నిశ్చలాః శైలా యస్య భీతాశ్చ సున్దరి
సుందరి! అన్ని లోకాల ఆధారమైన భూమి ఆయన సేవలో ఉంటుంది. సముద్రాలు, అచలమైన పర్వతాలు ఆయన భయంతో స్థిరంగా ఉంటాయి.
తీర్థసారా చ సా గఙ్గా పవిత్రా ముక్తిదాయినీ । జగతాం పావనీ దేవీ యస్య పాదాబ్జసేవయా
తీర్థాల సారం అయిన గంగా, పవిత్రమైనది, మోక్షాన్ని ప్రసాదించే దేవి, ఆయన పదపద్మాలను సేవించి లోకాలను పవిత్రం చేస్తుంది.