కాయస్థేనోదరస్థేన మాతుర్మాసం న ఖాదితమ్ । తత్ర నాస్తి కృపా తస్య దన్తాభావేన కేవలమ్
తల్లి గర్భంలో ఉన్నప్పుడు నెల రోజుల పాటు తల్లి తినే ఆహారం తినకపోతే, అతనికి కరుణ ఉండదు, అది కేవలం పళ్లులేకపోవడమే కారణం.
స్వర్ణకారః స్వర్ణవణిక్ కాయస్థశ్చ వ్రజేశ్వర । నరేషు మధ్యే తే ధూర్తాః కృపాహీనా మహీతలే
ఓ వ్రజేశ్వరా! బంగారు పనివాడు, బంగారు వ్యాపారి, మరియు శరీర సంరక్షకుడు — వీరు మానవుల్లో మోసగాళ్లు, భూమిపై కరుణ లేనివారు.
హృదయం క్షురధారాభం తేషాం నాస్తి చ సాదరమ్ । శతేషు సజ్జనః కోఽపి కాయస్థో నేతరౌ చ తౌ
వారి హృదయాలు కత్తి అంచులా కఠినంగా ఉంటాయి, గౌరవం ఉండదు. వంద మందిలో ఒకడు మాత్రమే మంచి వాడవుతాడు, అది శరీర సంరక్షకుడే, మిగతా ఇద్దరు కాదు.
సుబుద్ధిః శివయుక్తశ్చ శాస్త్రజ్ఞో ధర్మమానసః । న విశ్వసేత్తేషు తాత స్వాత్మకల్యాణహేతవే
మంచి బుద్ధి ఉన్నవాడు, శుభతతో కూడినవాడు, శాస్త్రజ్ఞుడు, ధర్మబుద్ధి కలవాడు — తమ స్వంత మేలుకోసం వీరిని నమ్మడు, ప్రియమైనవాడా.
సీమాపహారీ దుష్టశ్చ భూమిచోరశ్చ హింసకః । భూమిదానాపహారీ చ కాలసూత్రం వ్రజేద్ధ్రువమ్
ఎవరైనా భూమి సరిహద్దులు దొంగిలిస్తే, చెడ్డవాడైతే, భూమి దొంగయితే, హింసకుడైతే, దానం చేసిన భూమిని తీసుకుంటే, అతడు ఖచ్చితంగా కాలసూత్ర నరకానికి వెళ్తాడు.
షష్టివర్షసహస్రామి క్షటత్వివాసార్దితః స్థితః తతోఽపితాని నామాని విష్ఠాయాం జాయతే కృమిః
అక్కడ అరవై వేల సంవత్సరాలు బాధతో వేరుగా ఉండి, తరువాత అదే పేరుతో మలంలో పురుగుగా జన్మిస్తాడు.
తతో భవేదసచ్ఛూద్రో జన్మైకం చ తతః శుచిః । తస్మాజ్జ్ఞానైః సావధానం భవేత్ప్రాజ్ఞశ్చ యత్నతః
అనంతరం ఒక జన్మలో అపవిత్రమైన శూద్రుడవుతాడు, తరువాత పవిత్రుడవుతాడు. అందువల్ల జ్ఞానంతో జాగ్రత్తగా, శ్రద్ధతో ఉండాలని తెలివైనవారు తెలుసుకోవాలి.
రక్తవస్త్రాపహారీ చ జన్మైకం రక్తకీట కః । తతః శూద్రశ్చ జన్మైకం తతో విప్రో భవేచ్ఛుచి
ఎవరైనా ఎర్ర వస్త్రాన్ని దొంగిలిస్తే, ఒక జన్మలో ఎర్ర పురుగవుతాడు. తరువాత ఒక జన్మలో శూద్రుడు, ఆపై పవిత్రమైన బ్రాహ్మణుడు అవుతాడు.
త్రిసంధ్యహీనో విబ్రశ్చ ప్రాతఃశాయీ చ యో నరః । సంధ్యాశాయీ దివాశాయీ యజ్ఞసూత్రాపహారకః
మూడు సంధ్యలను చేయని వాడు, అలసత్వంతో ఉండే వాడు, ఉదయం పడుకునే వాడు, సంధ్య సమయంలో పడుకునే వాడు, పగలు నిద్రపోయే వాడు, యజ్ఞసూత్రాన్ని దొంగిలించే వాడు—
అశుద్ధః సంధ్యాకారీ చ వేదవేదాఙ్గనిన్దకః । తద్విరుద్ధః స్వర్గమార్గస్త్రిజన్మపతితో ద్విజః
అపవిత్రంగా సంధ్య చేయడమే కాక, వేదాలను, వాటి ఉపాంగాలను నిందించే వాడు, వీటికి విరుద్ధంగా వ్యవహరించే వాడు, స్వర్గమార్గం అతనికి మూసివేయబడుతుంది, ద్విజుడు మూడు జన్మలు పడిపోతాడు.
యః శూద్రో బ్రాహ్మణీగామీ కుమ్భీపాకే వ్రజేద్ధ్రువమ్ । వర్షాణాం చ త్రిలక్షం చ పచ్యతే తత్ర పీడితః
శూద్రుడు బ్రాహ్మణ స్త్రీని ఆశ్రయిస్తే, ఖచ్చితంగా కుంభీపాక నరకానికి వెళ్తాడు. అక్కడ మూడు లక్షల సంవత్సరాలు తీవ్రమైన బాధ అనుభవిస్తాడు.
దివానిశం ప్రదగ్ధశ్చ తప్తతైలే చ దారుణే । తతౌ భవేద్యోనికీటః పుంశ్చలీనాం చ పాతకీ
పగలు రాత్రి వేడిగా ఉన్న నూనెలో కాల్చబడతాడు. తరువాత గర్భంలో పురుగవుతాడు, దురాచారిణులలో పాపిగా జన్మిస్తాడు.
షష్టివర్షసహస్రాణి చాఽఽహారం తస్య తన్మలమ్ । తతో భవతి చాణ్డాలో జన్మలక్షం క్రమేణ చ
అరవై వేల సంవత్సరాలు అతని ఆహారం మలమే. తరువాత లక్ష జన్మలు చండాలుడిగా అవతరిస్తాడు.
తతః శూద్రో గలత్కుష్ఠీ జన్మైకం చ తతః శుచిః । సోఽపి విప్రో వ్యాధిశేషస్తీర్థపర్యటనాచ్ఛుచిః
తర్వాత ఒక జన్మలో కుష్ఠురోగంతో బాధపడే శూద్రుడవుతాడు, ఆపై పవిత్రుడవుతాడు. అతడూ వ్యాధి మిగిలి ఉన్నప్పటికీ తీర్థయాత్ర వల్ల పవిత్రుడవుతాడు.
అసచ్ఛూద్రశ్చ భవతి సోఽస్థానేఽసూరపూజితే । దత్తవా దేవాయ నైవేద్యమపవిత్రం చ మానవః
తప్పు స్థలంలో పూజ చేయడం, అపవిత్రమైన నైవేద్యం దేవునికి సమర్పించడం, అసురులను పూజించడం వల్ల అపవిత్రమైన శూద్రుడవుతాడు.
సకేశం పార్థివం లిఙ్గం సంపూజ్య యవనో భవేత్ । దుర్బలేన భవేదన్ధః కుత్సితేన చ కుత్సతిః
కేశాలతో కూడిన రాజస్వరూప లింగాన్ని పూజిస్తే, యవనుడవుతాడు. బలహీనతతో అంధుడవుతాడు, అపకీర్తితో నిందితుడవుతాడు.
అఙ్గహీనో దరిద్రశ్చ వ్యాధియుక్తశ్చ మానవః । అశ్రద్ధయా చ నిర్మాణే నిర్మాణసదృశం ఫలమ్
ఒక మనిషి దివ్యాంగుడైనా, పేదవాడైనా, వ్యాధితో బాధపడుతున్నవాడైనా, సృష్టిలో విశ్వాసం లేకుండా ఏ పని చేసినా, ఆ పనికి తగిన ఫలితమే పొందుతాడు.
మృద్భస్మగోశకృత్విణ్డైస్తథా వాలుకయాఽపి వా । కృత్వా లిఙ్గం సకృత్పూజ్య వసేత్కల్పాయుషం దివి
మట్టి, బూడిద, ఆవు పేడ, లేదా ఇసుకతో లింగాన్ని తయారు చేసి, ఒక్కసారి భక్తితో పూజించినా, ఆ మనిషి ఒక కల్పం కాలం స్వర్గంలో నివసించగలడు.
తతో భవతి విప్రశ్చ మహాబ్రజ్ఞశ్చ భూమిమాన్ । రాజా భవేద్భారతే చ లిఙ్గానాం శతపూజనాత్
లింగాన్ని వందసార్లు పూజించినవాడు, పండితుడు అయిన బ్రాహ్మణుడిగా, గొప్ప జ్ఞానిగా, భూమిని కలిగినవాడిగా, భారతదేశంలో రాజుగా అవతరిస్తాడు.
సహస్రపూజనాత్సోఽపి లభతే నిశ్చితం ఫలమ్ । స్థిత్వా చ సుచిరం స్వర్గే రాజేన్ద్రో భారతే భవేత్
వెయ్యిసార్లు పూజ చేసినవాడు ఖచ్చితంగా ఫలితం పొందుతాడు. స్వర్గంలో చాలా కాలం ఉండి, తరువాత భారతదేశంలో రాజుగా జన్మిస్తాడు.
అయుతే చ తదీశశ్చ లక్షే చ పృథివీశ్వరః । పూజనే చాతిభక్త్యా చాప్యతిరిస్తం ఫలం లభేత్
పది వేలసార్లు పూజిస్తే ప్రభువుగా, లక్షసార్లు పూజిస్తే భూమిపై అధిపతిగా అవుతాడు. ఎంతో భక్తితో పూజిస్తే ఇంకా గొప్ప ఫలితం పొందుతాడు.
తీర్థస్నానేన దానేన విప్రాణాం భోజనేన చ । నారాయణార్చయా చైవ విప్రజాతిశ్చ కర్మణా
తీర్థస్నానం చేయడం, దానం ఇవ్వడం, బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టడం, నారాయణుని ఆరాధించడం వలన, మనిషి తన కర్మ వల్ల బ్రాహ్మణుడిగా అవతరిస్తాడు.
అతిరిక్తేన తపసా పణ్డితో బ్రాహ్మణో భవేత్ । పణ్డితో బ్రాహ్మణశ్చైవ వైష్ణవశ్చ జితేన్ద్రియః
అత్యంత తపస్సు చేసినవాడు పండితుడైన బ్రాహ్మణుడవుతాడు. అలాంటి బ్రాహ్మణుడు, విష్ణుభక్తుడై, తన ఇంద్రియాలను జయించినవాడవుతాడు.
అనేకజన్మపుణ్యేన జాయతే భారతే భువి । తస్యాఙ్ధ్రిస్పర్శనేనైవ సద్యః పూతా వసుంధరా
అనేక జన్మల పుణ్యఫలంతో భారతభూమిలో జన్మిస్తుంది. ఆ మట్టిని తాకిన వెంటనే భూమి పవిత్రమవుతుంది.
తీర్థాః కుర్వన్తి తీర్థాని జీవనముక్తాశ్చ వైష్ణవాః । స్వపుంసాం చ సహస్రం చ పునన్తీతి శ్రుతౌ శ్రుతమ్
తీర్థాలు మరిన్ని తీర్థాలను సృష్టిస్తాయి. జీవన్ముక్తులైన వైష్ణవులు తమవాళ్లను వేలమందిని పవిత్రులను చేస్తారని శాస్త్రాలలో చెప్పబడింది.
పాపేన వైద్యజన్మైవ దుశ్చికిత్సోఽపి బ్రాహ్మణః । దుశ్చికిత్సస్తథా వైద్యో వ్యాలగ్రాహీ త్రిజన్మసు
పాపం వల్ల వైద్యుడు చికిత్స చేయలేని బ్రాహ్మణుడిగా జన్మిస్తాడు. అలాగే చికిత్స చేయలేని వైద్యుడు మూడు జన్మలు పాము పట్టేవాడిగా అవతరిస్తాడు.
అతిక్రూరో దురాచారో ద్వేష్టా చ సురవిప్రయోః । స భవేత్కుటిలవ్యాలో వర్షాణాం చ మహస్రకమ్
అతిగా క్రూరుడైనవాడు, చెడు ప్రవర్తన కలిగినవాడు, దేవతలు మరియు బ్రాహ్మణులను ద్వేషించేవాడు, వెయ్యేళ్లు వంకర పాము అవుతాడు.
పుంశ్చలీలమ్పటానాం చ దూతీ యా కామినీ వ్రజ । కాలమూత్రే వర్షశతం స్థిత్వా చ గోధికా భవేత్
పరపురుషులతో సంభోగం చేయువారు, కామంతో నిండిన దూతగా ఉండే స్త్రీ, మూత్రంలో నూరేళ్లు ఉండి, తరువాత గొడుగుగా అవుతుంది.
జన్మైకం గోధికా భూత్వా హరిణశ్చ త్రిజన్మసు । జన్మైకం మహిషచైవ జన్మైకం భల్లుకో భవేత్
ఒక జన్మలో గొడుగుగా, మూడు జన్మలు జింకగా, ఒక జన్మలో మేషంగా, ఒక జన్మలో నక్కగా అవతరిస్తాడు.
జన్మైకం గణ్డకశ్చైవ సృగాలశ్చ త్రిజన్మసు । పరకీయతడాగం చ లుప్త్వా సస్యం దదాతి చ
ఒక జన్మలో ముంగిసగా, మూడు జన్మలు నక్కగా అవుతాడు. పరుల చెరువులోని పంటను దొంగిలించినవాడు అలా అవతరిస్తాడు.