దేహి తం విప్రశార్దూల పాపినం మాతృగామినమ్ । బహిష్కృత్య స్వాశ్రమాచ్చ తారాసాధ్వీసమన్వితమ్
బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, పరస్త్రీతో సంబంధం పెట్టుకున్న ఆ పాపిని, నీ ఆశ్రమం నుండి బయటకు పంపి, తారతో పాటు అతన్ని అప్పగించు.
శుక్ర ఉవాచ సురాణామసురాణాం చ సర్వేషాం జగతామపి । త్వమేవ శాస్తా భగవాన్కో వా శాస్తి సురేఽసురే
శుక్రుడు ఇలా అన్నాడు: దేవతలు, దానవులు, అన్ని లోకాలకూ నీవే అధిపతి, భగవంతుడా. దేవతలకు, దానవులకు నీతో పాటు ఇంకెవరు పాలకులు?
కృత్వా సురాణాం సాహాయ్యం కథం దైత్యాన్హనిష్యసి । సంహర్తుః సర్వజగతాం దైత్యౌధే కిం చ పౌరుషమ్
దేవతలకు సహాయం చేసి, ఆ తరువాత దానవులను ఎలా సంహరిస్తావు? అన్ని లోకాల్ని సంహరించగలవాడవు, దానవులను నశింపజేయడంలో ఏమి పరాక్రమం ఉంది?
త్వం జయోతిః పరమం బ్రహ్మ సగుణో నిర్గుణః స్వయమ్ । గుణభేదాన్మూర్తిభేదో బ్రహ్మవిష్ణుశివాత్మకః
నీవే పరమజ్యోతి, పరబ్రహ్మ. నీవు గుణాలతో కూడినవాడవు, గుణరహితుడవు కూడా. గుణభేదం, రూపభేదం వల్ల నీవే బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడవు.
బలిద్వారే గదాపాణిః స్వయమేవ భవాన్ప్రభో । స్వయం ప్రదత్తా శక్రాయ తస్మై శ్రీరపి లీలయా
బలి ద్వారం దగ్గర, ప్రభూ! మీరుごడపాణి రూపంలోごతానే ప్రత్యక్షమయ్యారు. మీ ఇష్టానుసారం, ఇంద్రునికి ఐశ్వర్యాన్ని సులభంగా ఇచ్చారు.
క్షమస్వ భగఞ్ఛంభో హర క్రోధం చ సంహర । కిం పౌరుషం చ భవతో బ్రహ్మణస్యాపి హింసయా
దయచేసి, శంభూ! మీరు కోపాన్ని వదిలేయండి, ఆగ్రహాన్ని తగ్గించండి. బ్రహ్మదేవుడికీ హాని కలిగించే వీరత్వానికి ఏమి ఉపయోగం?
అహం జీవఞ్ఛరీరేణ న దాస్యామి నిశాకరమ్ । శరణాగతదీనార్తం లజ్జిర్వం పాపసంయుతమ్
ఈ శరీరంలో బ్రతికున్నంతవరకు నేను చంద్రుడిని ఇవ్వను. అతను శరణు కోరాడు, బాధతో, లజ్జతో, పాపంతో కూడి ఉన్నాడు.
అహం చ త్వత్పదామ్భోజే శరణం యామి శంకర । యథోచితం కురు విభో జగత్సర్వం తథైవ చ
శంభూ! నేను మీ పాదపద్మాల దగ్గర శరణు కోరుతున్నాను. ప్రభూ! యథావిధిగా మీరు చేయండి, ఎందుకంటే ఈ లోకమంతా అలాగే మీపై ఆధారపడి ఉంది.
శుక్రస్య వచనం శ్రుత్వా ప్రసన్నో భగవాఞ్ఛివః । ఇత్యువాచ నిశానాథం సమానయ శుభం భవేత్
శుక్రుని మాటలు విని, శివుడు సంతోషించి, చంద్రునితో ఇలా అన్నాడు: 'అతన్ని తీసుకురా, మంగళం కలగనీ.'
ఏతస్మిన్నన్తరే బ్రహ్మా బోధయిత్వా కవిం విభుః । సమానీయ నిశానాథం తారకాసహితం వ్రజ
ఇంతలో, బ్రహ్మదేవుడు ఆ కవిని ఉపదేశించి, నక్షత్రాలతో కూడిన చంద్రుడిని తీసుకువచ్చాడు.
శంభోశ్చ చరణామ్భోజే చకార చ సమర్పణమ్ । శంభుస్తం ప్రీతియుక్తశ్చ వాసయామాస వక్షసి
అతడు శంభువుని పాదపద్మాలకు తనను అర్పించాడు. శంభూ ప్రేమతో అతన్ని తన వక్షస్సుపై ఆలింగనం చేసుకున్నాడు.
దత్తవా తస్మై పాదరేణుం నిష్పాపం చ చకార సః । దత్తవా తన్మస్తకే హస్తం కృపాలురభయం దదౌ
శంభూ తన పాదధూళిని అతనికి ఇచ్చి, అతన్ని పాపరహితుడిగా చేసాడు. దయతో తన చేయిని అతని తలపై ఉంచి, భయమేమీ లేకుండా ఆశీర్వదించాడు.
క్షీరోదే స్నాపయిత్వా చ ప్రాయశ్చిత్తేన శంకరః । చకార చన్ద్రం నిష్పాపం బ్రహ్మణా సహితః శుచిమ్
క్షీరసాగరంలో స్నానం చేయించి, ప్రాయశ్చిత్తం జరిపి, శంభూ బ్రహ్మదేవుడితో కలిసి చంద్రుడిని పాపరహితుడిగా, పవిత్రుడిగా చేశాడు.
యోగేన చన్ద్రం యోగీన్ద్రో ద్విఖణ్డం తం చకార సః । రరక్షార్ధం లలాటే చ సోఽప్యర్ధం బ్రహ్మణః పురః
తన యోగబలంతో, యోగేశ్వరుడు చంద్రుడిని రెండు భాగాలుగా విడగొట్టాడు. ఒక భాగాన్ని తన నుదిటిపై పెట్టుకుని, మరొక భాగాన్ని బ్రహ్మదేవుడి ముందు ఉంచాడు.
అత ఏవ మహాదేవో బభూవ చన్ద్రశేఖరః । మృగాఙ్కో లజ్జితస్తత్ర కలఙ్కీం దేవసంసది
అలా మహాదేవుడు 'చంద్రశేఖరుడు'గా ప్రసిద్ధి చెందాడు. అక్కడ దేవతల సభలో చంద్రుడు లజ్జతో, మచ్చతో కనిపించాడు.
లజ్జయా చ స్వయోగేన దేహత్యాగం చకార సః । తచ్ఛరీరం చ క్షీరోదే బ్రహ్మణా చ సమర్పితమ్
లజ్జతో, తన యోగబలంతో చంద్రుడు తన శరీరాన్ని వదిలేశాడు. ఆ శరీరాన్ని బ్రహ్మదేవుడు క్షీరసాగరంలో సమర్పించాడు.
రురోదాత్రిశ్చ కృబయా శుచా క్షీరోదధేస్తటే । అత్రేశ్చక్షుర్జలం తస్య పపాత చ జలే వ్రజ
అత్రి మహర్షి దయతో, దుఃఖంతో క్షీరసాగర తీరంలో ఏడ్చాడు. అతని కన్నీటి నీరు ఆ సముద్రంలో పడింది, ఓ రాజా!
తస్మాద్బభూవ చన్ద్రశ్చ నిష్పాపో దేవసంసది । బ్రహ్మా చ భగవాఞ్ఛంభురభిషేకం చకార తమ్
అదివల్ల, చంద్రుడు దేవతల సభలో పాపరహితుడిగా మారాడు. బ్రహ్మదేవుడు, శంభూ కలిసి అతనికి అభిషేకం చేశారు.
మహాదేవ ఉవాచ స్వస్థానం గచ్ఛ పుత్ర త్వం కురుష్వ విషయం ముదా । పశ్చాత్తస్యాశ్చ శాపేనయక్ష్మగ్రస్తోభవిష్యసి
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు: 'నా కుమారా! నీవు నీ స్థలానికి వెళ్లి ఆనందంగా నీ రాజ్యాన్ని పాలించు. కానీ తరువాత ఆమె శాపం వల్ల నీవు క్షయవ్యాధితో బాధపడతావు.'
వ్యర్థం పతివ్రతాశాపం కర్తుమీశశ్చకో భువి । మదాశిషా యక్ష్మణశ్చ ప్రతీకారో భవిష్యతి
పతివ్రత శాపాన్ని భూమిపై వ్యర్థం చేయాలని ప్రభువు అనలేదు. కానీ నా ఆశీర్వాదంతో క్షయవ్యాధికి పరిహారం ఉంటుంది.
యస్మాద్భాద్రచతుర్థ్యాం తు గురుపత్నీక్షతిః కృతా । తస్మాత్తస్మిన్దినే వత్స పాపదృశ్యో యుగే యుగే
ఆ శుభమైన చవితి రోజున గురుపత్నికి అన్యాయం జరిగింది. అందువల్ల ఆ రోజున ప్రతి యుగంలోనూ పాపం కనిపిస్తుంది, బిడ్డా!
నాభుక్తం క్షీయతే కర్మ కల్పకోటిశతైరపి । అవశ్యమేవ భోక్తవ్యం కృతం కర్మ శుభాశుభమ్
ఫలితం అనుభవించని కర్మ లక్షల యుగాలు గడిచినా నశించదు. చేసిన కర్మ, మంచిదైనా చెడ్డదైనా తప్పకుండా అనుభవించాల్సిందే.
దేహత్యాగేన హే వత్స కర్మభోగో న నశ్యతి । ప్రాయశ్చిత్తాన్న సందేహో ఙ్యస్తమేవ భవిష్యతి
ప్రియమైన వత్సా, ఈ శరీరం విడిచిన తర్వాత కూడా మనకు చేసిన కర్మఫలితాలు పోవు. కానీ, ప్రాయశ్చిత్తం చేసినప్పుడు అవి తప్పకుండా తగ్గిపోతాయి — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
తారాబహరణావత్స కలఙ్కశ్చన్ద్రమణ్డలే । మృగాకృతిర్విలగ్నశ్చ భవిష్యతి యుగే యుగే
వత్సా, తారను తీసుకెళ్లినందుకు చంద్రుని ముఖంపై ఒక మచ్చ యుగయుగాల పాటు ఉంటుంది. అక్కడ ఎప్పుడూ ఒక జింక ఆకారం అతుక్కుపోతుంది.
శృణు వాక్యమిహాఽఽగచ్ఛ తారకే చ పతివ్రతే । సత్యం బ్రూహి కస్య గర్భంత్యక్త్వా శుద్ధాభవ ప్రియే
నా మాట విను తారా, ఇక్కడికి రా. నీవు నిజాయితీగా చెప్పు — ఎవరికి జన్మనిచ్చిన తర్వాత నీవు పవిత్రురాలివైయ్యావో చెప్పు ప్రియమైనవాడా.
అకామతో బలాత్సాధ్వీ న స్త్రీ జారేణ దుష్యతి । కామతో నరకం యాతి యావచ్చన్ద్రదివాకరౌ
ఒక సతీసావిత్రి తనకు ఇష్టంలేకుండా బలవంతంగా జరిగితే, పరపురుషునితో కలిసినా ఆమెకు అపవిత్రత రాదు. కానీ, తన కోరికతో చేస్తే, చంద్రుడు, సూర్యుడు ఉన్నంతవరకూ ఆమె నరకంలో పడుతుంది.
ఉవాచ తారా బ్రహ్మాణం గర్భం చన్ద్రస్య సస్మితమ్ । జహసుర్దేవతాః సర్వాః శంభుశ్చ మునిసంఘకాః
తారా చిరునవ్వుతో బ్రహ్మను ఉద్దేశించి — 'ఈ బిడ్డ చంద్రునిదే' అని చెప్పింది. అప్పుడు అందరు దేవతలు, శివుడు, మునులు నవ్వారు.
దదౌ తారాం చ గురవే లజ్జితాయ వ్రజేశ్వర । బృహస్పతిర్యయౌ గేహం గృహీత్వా చ పతివ్రతామ్
వ్రజేశ్వరా, తారను సిగ్గుతో ఉన్న భర్తకు తిరిగి ఇచ్చారు. బృహస్పతి తన సతీసావిత్రిని తీసుకుని ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు.
తయా ప్రసూతం పుత్రం చ సున్దరం కనకప్రభమ్ । గృహీత్వాప్రయయౌ చన్దౌనమస్కృత్య విధిం శివామ్
తారా కనుక అందమైన బంగారు వర్ణం ఉన్న కుమారుడిని తీసుకుని, బ్రహ్మను, శివుణ్ణి నమస్కరించి చంద్రుని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
యయుర్దేవాశ్చ మునయః శంభుశ్చ కమలోద్భవః । ప్రయయౌ స్వగృహం శుక్రౌ దైత్యయుక్తౌ ముదాఽన్వితః
అందరు దేవతలు, మునులు, శివుడు, కమలంలో పుట్టినవాడు వెళ్లిపోయారు. శుక్రుడు, దైత్యులతో కలిసి ఆనందంగా తన ఇంటికి వెళ్లాడు.