సస్మితం పరమాత్మానం జ్వలన్తం బ్రహ్మతేజసా । సంత్రస్తః సహసోత్థాయ ప్రణనామ పదామ్బుజే
అతడు పరమాత్మను, బ్రహ్మతేజంతో ప్రకాశిస్తూ, చిరునవ్వుతో ఉన్నవాడిని చూచి, భయంతో వెంటనే లేచి, ఆయన పాదపద్మాలకు నమస్కరించాడు.
దదౌ శుభాశిషం తస్మై సుప్రసన్నః పరాత్పరః । రత్నసింహాసనే తం చ వాసయామాస సాదరమ్
అప్పుడా పరాత్పరుడు, సుప్రసన్నుడై, అతనికి మంగళాశీస్సులు ఇచ్చి, రత్నసింహాసనంపై ఆదరంగా కూర్చోబెట్టాడు.
అథ తత్రాన్తరే విప్రం పురతస్తం దదర్శ సః । శాన్తం స్వయం విధాతారం రత్నస్యన్దనమున్దరమ్
అప్పుడే అక్కడ, అతని ముందర శాంతుడైన మునిని, తానే సృష్టికర్తగా, రత్నాల రథంలో కూర్చున్నవాడిగా చూశాడు.
వహ్నిశుద్ధాంశుకాధానం రత్నమాలావిభూషితమ్ । ప్రసన్నం సుస్మితం శుద్ధం జగతామీశ్వరం పరమ్
వెదురుతో శుద్ధమైన వస్త్రాలు ధరించిన, రత్నమాలలతో అలంకరించబడిన, ప్రశాంతమైన, చిరునవ్వుతో ఉన్న, శుద్ధుడైన, లోకాలకు పరమేశ్వరుడైన వాడిని చూశాడు.
కర్మణాం ఫలదాతారం తపోరూపం తపశ్వినామ్ । వేదానాం జనకం వేదప్రసూం కాన్తం మనోహరమ్
అతడు కర్మఫలాలను ఇచ్చేవాడు, తపస్సు చేసేవారికి తపస్సు స్వరూపుడైనవాడు, వేదాలకు జనకుడైనవాడు, వేదాల మూలమైనవాడు, అందరికి ప్రియమైనవాడు, మనోహరుడైనవాడు.
పుటాఞ్జలిస్తదా త్రస్తః ప్రణనామ సురేశ్వరమ్ । రత్నసింహాసనే రమ్యే వాసయామాస భక్తితః
అతడు భయంతో చేతులు జోడించి సురేశ్వరునికి నమస్కరించాడు. భక్తితో అందమైన రత్నసింహాసనంపై కూర్చుండేలా చేశాడు.
పూజాం చకార భక్త్యా చ తయోశ్చరణపఙ్కజే । నోచితం కుశలప్రశ్నం తయోః కల్యాణమేవ చ
ఆయన భక్తితో ఇద్దరి పాదపద్మాలను పూజించాడు. ఆచారప్రకారం కుశలప్రశ్నలు అడగకుండా, కేవలం మంగళాశాసనమే చేశాడు.
విధాతా జగతాం నన్ద శకాచార్యం పురస్థితమ్ । సునీతిం కథయామాస యత్నతః శంముసంమతః
నందా, లోకాలకు సృష్టికర్త అయిన వాడు, శుక్రాచార్యుడు తన ముందున్నాడని చూసి, మంచి మనుషులు మెచ్చే విధంగా, జాగ్రత్తగా మంచి మాటలు చెప్పాడు.
శ్రృణు శుక్ర ప్రవక్ష్యామి తుర్నీతిం శశినః సుత । లజ్జాకారం త్రిజగతాం కర్మ వేదబహిష్కృతమ్
శుక్రా, విను. నేను చంద్రుని కుమారుడు చేసిన దుష్కార్యాన్ని చెబుతాను. అది మూడు లోకాలకు అపకీర్తి తెచ్చే పని, వేదాలు కూడా నిందించే పని.
స్నాత్వా గృహోన్ముఖీం తారాం గురుపత్నీం పతివ్రతామ్ । గృహీత్వా శరణాపన్నస్త్వయి పాపశ్చ సంప్రతమ్
తారా అనే గురుపత్ని, స్నానం చేసి ఇంటివైపు వెళ్లింది. కాని ఇప్పుడు, ఆ పాపి ఆమెను తీసుకొని, నీ వద్ద ఆశ్రయం కోరాడు.
ప్రస్తుతం దేవసైన్యం చ పశ్య వత్స రణోద్యతమ్ । అహం శంభుస్త్వత్సమీపం తదర్థం చ సమాగతౌ
చూడు బిడ్డా, దేవతల సైన్యం యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉంది. నేను, శంభువు నీ దగ్గరకు, ఆ పని కోసం వచ్చాము.
శంభురువాచ చన్ద్రమానయ హే విప్ర యద్యాత్మశివమిచ్ఛసి । సంహరిష్యే సిరస్తస్య త్రిశూరేన చ పాపినః
శంభువు ఇలా అన్నాడు: బ్రాహ్మణా, నీకు మేలు కావాలంటే చంద్రుణ్ణి ఇక్కడికి తీసుకురా. ఆ పాపికి త్రిశూలంతో తలను తొడుగుతాను.
అన్యథా సంహరిష్యామి సర్వదైత్యాన్క్షణేన చ । మయి రుష్టే రక్షితా కో దైత్యానాం చ భవేద్ద్విజ
లేకపోతే, క్షణంలోనే అన్ని దానవులను నాశనం చేస్తాను. బ్రాహ్మణా, నాకు కోపం వస్తే దానవులను ఎవరు కాపాడగలరు?
సద్యః పాశుపతేనైవ వాయ్వస్త్రేణ చ ర్సాంప్రతమ్ । సురాణాం రిపువర్గం చ హరిష్యామి చ లీలయా
వెంటనే, పాశుపతాస్త్రంతో గానీ, వాయువస్త్రంతో గానీ, దేవతలకు శత్రువులైన వారిని సులభంగా సంహరిస్తాను.
దుర్వాససో మదంశస్య గురుస్తస్యాఙ్గిరా సునిః । పరస్పరాచ్చ సంబన్ధాద్గురుపుత్రో గురుర్మమ
దుర్వాసుడు మదంశుని గురువు, ఆయన గురువు అంగిరసు. వీరి పరస్పర సంబంధం వల్ల, గురుపుత్రుడు కూడా నాకు గురువే.
బృహస్పతిశ్చ తేజస్వీ తం భస్మీకర్తుమీశ్వరః । న చకార కృపాలుశ్చేత్ప్రియశిష్యేణ హేతునా
బృహస్పతి మహాశక్తివంతుడు. ఆయనను భస్మం చేయాలని ఇశ్వరుడు ఉద్దేశించాడు. కానీ ప్రియమైన శిష్యుని కోసం కరుణ చూపాడు.
ఉతథ్యపత్నీం దృష్ట్వా స పురా రేమే స్వకామతః । తత్పతేః శాపతోఽస్యైవ పరగ్రస్తా ప్రియా సతీ
పూర్వంలో, ఉతథ్యుని భార్యను చూసి తన మనసు ప్రకారం ఆమెతో సంభోగించాడు. దానికి భర్త శాపం వల్ల అతని ప్రియమైన భార్యను వేరొకరు తీసుకుపోయాడు.
పత్నీం మద్గురుపుత్రస్య దేహి తార్రాం మనోహరామ్ । మద్వైరిణం చ చన్ద్రం చ భ్రాదృభార్యాపహారిణమ్
నా గురుపుత్రుని భార్య అయిన అందమైన తారను తిరిగి ఇవ్వు. అలాగే నా శత్రువైన చంద్రుణ్ణి, తన అన్నయ్య భార్యను అపహరించిన వాడిని కూడా ఇవ్వు.
శరణాగతదీనార్తం న హి రక్షేద్యదీశ్వరః । పచ్యతే నిరయే తావద్యావదిన్దాశ్చతుదర్శ
ఆశ్రయాన్ని కోరిన దుఃఖితుడిని రక్షించకపోతే, ఇశ్వరుడు నరకంలో పడతాడు. ఇంద్రుడు నాలుగు దిశలను చూసేంతవరకు అక్కడే శిక్ష అనుభవించాలి.
అత్ర నాస్తి విచారో మే పాపిష్ఠే శరణాగతే । పాపీ యం శరణం యాతి స పాపీ చ న సంశయః
ఈ విషయంలో నాకు ఎలాంటి సందేహం లేదు, పాపాత్ముడా. ఆశ్రయం కోరిన వాడు పాపి అయితే, అతను నిజంగా పాపే — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
దేహి తం విప్రశార్దూల పాపినం మాతృగామినమ్ । బహిష్కృత్య స్వాశ్రమాచ్చ తారాసాధ్వీసమన్వితమ్
బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, పరస్త్రీతో సంబంధం పెట్టుకున్న ఆ పాపిని, నీ ఆశ్రమం నుండి బయటకు పంపి, తారతో పాటు అతన్ని అప్పగించు.
శుక్ర ఉవాచ సురాణామసురాణాం చ సర్వేషాం జగతామపి । త్వమేవ శాస్తా భగవాన్కో వా శాస్తి సురేఽసురే
శుక్రుడు ఇలా అన్నాడు: దేవతలు, దానవులు, అన్ని లోకాలకూ నీవే అధిపతి, భగవంతుడా. దేవతలకు, దానవులకు నీతో పాటు ఇంకెవరు పాలకులు?
కృత్వా సురాణాం సాహాయ్యం కథం దైత్యాన్హనిష్యసి । సంహర్తుః సర్వజగతాం దైత్యౌధే కిం చ పౌరుషమ్
దేవతలకు సహాయం చేసి, ఆ తరువాత దానవులను ఎలా సంహరిస్తావు? అన్ని లోకాల్ని సంహరించగలవాడవు, దానవులను నశింపజేయడంలో ఏమి పరాక్రమం ఉంది?
త్వం జయోతిః పరమం బ్రహ్మ సగుణో నిర్గుణః స్వయమ్ । గుణభేదాన్మూర్తిభేదో బ్రహ్మవిష్ణుశివాత్మకః
నీవే పరమజ్యోతి, పరబ్రహ్మ. నీవు గుణాలతో కూడినవాడవు, గుణరహితుడవు కూడా. గుణభేదం, రూపభేదం వల్ల నీవే బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడవు.
బలిద్వారే గదాపాణిః స్వయమేవ భవాన్ప్రభో । స్వయం ప్రదత్తా శక్రాయ తస్మై శ్రీరపి లీలయా
బలి ద్వారం దగ్గర, ప్రభూ! మీరుごడపాణి రూపంలోごతానే ప్రత్యక్షమయ్యారు. మీ ఇష్టానుసారం, ఇంద్రునికి ఐశ్వర్యాన్ని సులభంగా ఇచ్చారు.
క్షమస్వ భగఞ్ఛంభో హర క్రోధం చ సంహర । కిం పౌరుషం చ భవతో బ్రహ్మణస్యాపి హింసయా
దయచేసి, శంభూ! మీరు కోపాన్ని వదిలేయండి, ఆగ్రహాన్ని తగ్గించండి. బ్రహ్మదేవుడికీ హాని కలిగించే వీరత్వానికి ఏమి ఉపయోగం?
అహం జీవఞ్ఛరీరేణ న దాస్యామి నిశాకరమ్ । శరణాగతదీనార్తం లజ్జిర్వం పాపసంయుతమ్
ఈ శరీరంలో బ్రతికున్నంతవరకు నేను చంద్రుడిని ఇవ్వను. అతను శరణు కోరాడు, బాధతో, లజ్జతో, పాపంతో కూడి ఉన్నాడు.
అహం చ త్వత్పదామ్భోజే శరణం యామి శంకర । యథోచితం కురు విభో జగత్సర్వం తథైవ చ
శంభూ! నేను మీ పాదపద్మాల దగ్గర శరణు కోరుతున్నాను. ప్రభూ! యథావిధిగా మీరు చేయండి, ఎందుకంటే ఈ లోకమంతా అలాగే మీపై ఆధారపడి ఉంది.
శుక్రస్య వచనం శ్రుత్వా ప్రసన్నో భగవాఞ్ఛివః । ఇత్యువాచ నిశానాథం సమానయ శుభం భవేత్
శుక్రుని మాటలు విని, శివుడు సంతోషించి, చంద్రునితో ఇలా అన్నాడు: 'అతన్ని తీసుకురా, మంగళం కలగనీ.'
ఏతస్మిన్నన్తరే బ్రహ్మా బోధయిత్వా కవిం విభుః । సమానీయ నిశానాథం తారకాసహితం వ్రజ
ఇంతలో, బ్రహ్మదేవుడు ఆ కవిని ఉపదేశించి, నక్షత్రాలతో కూడిన చంద్రుడిని తీసుకువచ్చాడు.