త్రికూటే వటమూలే చ తత్ర చన్ద్రసరోవరే । సుచారుశతపత్రాణాం పత్రే చన్దనచర్చితే
త్రికూట పర్వతంలో, వటవృక్షం క్రింద, అక్కడ చంద్రసరోవరంలో, అందమైన తామరాకులపై, చందనంతో అలంకరించబడినవి.
సుచారుచమ్పకోద్యానే చమ్పకానిలపూజితే । క్షీరోదకాఞ్చనీభూమౌ క్రౌఞ్చకాఞ్చనపర్వతే
అందమైన చంపకవనంలో, చంపకపువ్వుల పరిమళ గాలితో పూజించబడిన చోట, పాలసముద్రం తాకిన బంగారు నేలపై, క్రౌంచపర్వతం మీద ఉన్నాడు.
రత్నశైలే మణిమయే మణిమన్దిరసున్దరే । మాణిక్యముక్తాసారేణ హీరహారేణ శోభితే
రత్నపర్వతంపై, మణులతో మెరిసే చోట, మణిమయమైన అందమైన మందిరంలో, మాణిక్యముత్యాల హారంతో, వజ్రాల హారంతో అలంకరించబడి ఉంది.
సుచారువస్త్రచిత్రాఢ్యే శ్వేతచామారదర్పణైః । భూషితే రత్నదీపైశ్చ దేవక్రీడే ప్రియస్థలే
అందమైన రంగురంగుల వస్త్రాలతో, తెల్ల చామరాలూ అద్దాలతో, రత్నదీపాలతో అలంకరించబడి, దేవతల క్రీడాస్థలమైన ప్రియమైన ప్రదేశంలో ఉంది.
వారుణీం మదిరాం పీత్వా వరుణానీసమన్వితః । బరుణో రమతే యత్ర తత్ర రేమే తయా సహ
వారుణీ మద్యం సేవించి, వరుణానీలతో కూడి, వరుణుడు అక్కడ ఆనందంగా విహరించాడు. అక్కడ ఆమెతో కలిసి సంతోషంగా గడిపాడు.
పావనే పవనోద్యానే పరిజాతానిలేన చ । సుగన్ధిమోహితే రత్నమాలాతీరే చ నిర్మలే
పవిత్రమైన గాలివనంలో, పరిజాతపువ్వుల పరిమళ గాలితో మోహింపజేసే చోట, నిర్మలమైన రత్నతీరంలో ఉన్నాడు.
ఋక్షశైలే కల్పవృక్షవనే వహ్నిప్రియాశ్రమే । పపౌ చ కామధేనూనాం క్షీరం క్షీరోదధేస్తటే
ఋక్షపర్వతంపై, కల్పవృక్షాల అరణ్యంలో, అగ్నికి ప్రియమైన ఆశ్రమంలో, పాలసముద్ర తీరంలో కామధేనువుల పాలను పానముచేశాడు.
వహ్నిశుద్ధాంశుకయుగం వహ్నిస్తస్మై దదౌ ముదా । వరుణో రత్నమాలాం చ నత్నచ్ఛత్రం సమీరణః
అగ్ని ఆనందంగా అగ్నిశుద్ధమైన వస్త్రజోడును ఇచ్చాడు. వరుణుడు రత్నమాలను ఇచ్చాడు. సమీరణుడు రత్నచత్రాన్ని ఇచ్చాడు.
తత్ర దృష్ట్వాఽసురగురం బలిగేహాత్సమాగతమ్ । ప్రణమ్య సర్వముక్త్వా చ చన్ద్రస్తం శరణం యయౌ
అక్కడ, బలిచే ఇంటి నుండి వచ్చిన అసురగురువును చూసి, చంద్రుడు అతనికి నమస్కరించి, అన్ని విషయాలు చెప్పి, అతని ఆశ్రయాన్ని పొందాడు.
శుక్రస్తం బోధయామాస వచనం నీతియుక్తితః । నిరపేక్షో సునిశ్రేష్ఠో వేదవేదాఙ్గపారగః
శుక్రుడు, న్యాయబద్ధమైన, పక్షపాతములేని, అత్యుత్తమమైన, వేదవేదాంగాలలో నిపుణుడైన వాక్యాలతో అతనికి బోధించాడు.
శుక్ర ఉవాచ శృణు వత్స ప్రవక్ష్యామి గురవే దేహి తారకామ్ । శంభోశ్చ సురుపుత్రాయ పౌత్రాయ బ్రహ్మణశ్చ వై
శుక్రుడు ఇలా అన్నాడు: విను బిడ్డా, నేను చెబుతాను — తారను నీ గురువుకి, శివుని కుమారుడికి, బ్రహ్మకు మనవడైనవారికి అప్పగించు.
పూజితాయ సురార్ణా చ దేయా తస్మై నిశాపతే । ప్రియాయ తత్ప్రిర్యాం దత్తవా శీఘ్రం త్వం శరణం వ్రజ
దేవతలు పూజించే రాత్రిపతి అయిన అతనికి, నీవు ప్రేమించే ఆమెను ఇవ్వు. త్వరగా అతని ఆశ్రయాన్ని పొందు.
గురుపత్నీం మాతృతుల్యాం త్యజ సద్వచనాద్విధో । కురు పాపక్షయం పాపనివృత్తిస్తు మహాఫలా
గురుపత్నిని, తల్లి సమానంగా భావించి, మంచి మాటలు వినిపించినట్లు వదిలిపెట్టు. పాపాన్ని తొలగించు, ఎందుకంటే పాపం నుండి తప్పుకోవడం గొప్ప ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
సతీనాం గురుపత్నీర్నాం గ్రహణే చ బలేన చ । బ్రహ్మహత్యాసహస్రార్ణాం పాతకం లభతే జనః
గురుపత్నిని బలవంతంగా స్వీకరించే వారు, వెయ్యి బ్రాహ్మణ హత్యలకు సమానమైన పాపాన్ని పొందుతారు.
కుమ్భీపాకే చ పచ్యన్తే యావద్వై బ్రహ్మణః శతమ్ । సామ్యం నారాయణస్థానే తృణపర్వతయోః సుర
వారు కుంభీపాక నరకంలో బ్రహ్మ శతకాలంత కాలం ఉడికించబడతారు. నారాయణుని స్థానం గడ్డి తుప్పతో కొండకు సమానంగా ఉండదు, ఓ దేవా!
కస్త్వం వత్స హరేః స్థానే కర్మభోగోఽస్తి బ్రహ్మణః । నారాయణాశ్రీతాః సర్వే జీవినస్త్రివిధా భవే
హరి స్థలంలో నువ్వెవరు బిడ్డా? కర్మఫలాలు బ్రహ్మకే చెందుతాయి. నారాయణుని ఆశ్రయించిన జీవులు ముగ్గురుగా మారుతారు.
ఇతి శ్రీబ్రహ్మo మహాo శ్రీకృష్ణజన్మఖo ఉత్తo నారదనాo భగవన్నన్దసంo తారాహరణేఽశీతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త మహాపురాణంలో, శ్రీకృష్ణ జన్మఖండంలో, నారదుడు నందునితో చేసిన సంభాషణలో, తారాహరణం అనే ఎనభైవ అధ్యాయం పూర్తయింది.
అథైకాశీతితమోఽధ్యాయః శ్రీకృష్ణ ఉవాయ ఏతస్మిన్నన్తరే శుక్రః సురశ్రేణీం దదర్శ సః । ఆకాశమార్గాదాయాన్తీం రణశస్త్రాస్త్రధారిణీమ్
ఇప్పుడు ఎనభై ఒకటవ అధ్యాయం. శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ సమయంలో, శుక్రుడు ఆకాశమార్గంలో వస్తూ, యుద్ధానికి ఆయుధాలు ధరించిన దేవతల సమూహాన్ని చూశాడు.
పతాకానాం త్రికోటిశ్చ శతకోటిర్మహారథాః । శతకోటిర్గజేన్ద్రాణాం రథానాం తచ్చతుర్గుణమ్
ముప్పది కోట్ల జెండాలు, వంద కోట్ల మహారథులు, వంద కోట్ల గొప్ప ఏనుగులు, వాటి కన్నా నాలుగు రెట్లు ఎక్కువ రథాలు అక్కడ ఉన్నాయి.
అశ్వానాం తత్ఛతగుణం సమూహం చ సుదారుణమ్ । పదాతీనాం సమూహం చ తురఙ్గేభ్యశ్చ షడ్గుణమ్
అక్కడ గుర్రాలు వాటి కంటే వంద రెట్లు ఎక్కువగా, భయంకరంగా గుంపుగా ఉన్నాయి. ఆ గుర్రాల కంటే ఆరు రెట్లు ఎక్కువగా కాలాళ్లు ఉన్నారు.
దుందూభీవాద్యభాణ్డానాం పఞ్చలక్షం తథైవ చ । పటహానాం త్రిలక్షం చ డిణ్డిమానాం ద్విలక్షకమ్
అక్కడ ఐదు లక్షల దుందుభి వాద్యాలు, మూడు లక్షల పటహాలు, రెండు లక్షల డిండి మాలు కూడా ఉన్నాయి.
ఐరావతే మహేన్ద్రం చ శ్వేతాశ్వే ధర్మమేవ చ । కుబేరం వరుణం వహ్నిం రథస్థం పవనం తథా
అక్కడ ఎర్రావతంపై మహేంద్రుడు, తెల్ల గుర్రంపై ధర్ముడు, కుబేరుడు, వరుణుడు, అగ్ని, రథంపై పవనుడు ఉన్నారు.
మహిషస్థం యమం చైవ స్యన్దనస్థం దివాకరమ్ । ఈశానం చ వృషేన్ద్రస్థమనన్తం నాగవాహమ్
మహిషంపై యముడు, రథంపై సూర్యుడు, వృషభంపై ఈశానుడు, నాగంపై అనంతుడు కూడా ఉన్నారు.
ఆదిత్యాంశ్చ వసూన్రుద్రాన్సిద్ధగన్ధర్వాకిన్నరాన్ । జీవన్ముక్తమునీనాం చ సమీహం సూర్యవర్చసమ్
అక్కడ ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, సిద్ధులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, సూర్యుడి వలె ప్రకాశించే జీవన్ముక్త మునులు కూడి ఉన్నారు.
తాన్దృష్ట్వా నిర్భయః శుక్రః సమాశ్వాస్య నిశాకరమ్ । సురాణాం ద్విగుణం సైన్యమాజుహావ వ్రజేశ్వర
వారిని చూసి శుక్రుడు భయాన్ని వదిలి, చంద్రుడిని ధైర్యపరచి, వ్రజేశ్వరా! దేవతలకు రెండు రెట్లు పెద్ద సైన్యాన్ని పిలిపించాడు.
రత్నమాలానదీతీరే హుతాశనప్రియాశ్రమే । తత్ర తస్థౌ దైత్యసైన్యం పుణ్యక్షీరోదధేస్తటే
రత్నమాలా నదీ తీరంలో, అగ్ని ప్రియమైన ఆశ్రమంలో, పుణ్యమైన క్షీరసాగర తీరంలో, దైత్యుల సైన్యం నిలిచింది.
ఏతస్మిన్నన్తరే శుక్రః సమీపే సరసస్తటే । పుణ్యాశ్రమేఽక్షయవటే సురసైన్యాత్సమాగతమ్
అంతలోనే శుక్రుడు సరస్సు ఒడ్డున, పుణ్యాశ్రమంలో, అక్షయ వటవృక్షం దగ్గర, దేవతల సైన్యం కూడినదాన్ని చూశాడు.
దదర్శ వృషభస్థం చ శంకరం సర్వంశంకరమ్ । త్రిశూలపట్టీశధరం వ్యాఘ్రచర్మామ్బరం వరమ్
అక్కడ వృషభంపై కూర్చున్న శంకరుని, త్రిశూలం, కటారిని ధరించిన, పులిచర్మం కప్పుకున్న, సర్వమంగళకరుడైన శివుని చూశాడు.
తేజఃస్వరూపం పరమం భక్తానుగ్రహవిగ్రహమ్ । సర్దసంపత్ప్రదాతారం సర్వజ్ఞం సర్వకారణమ్
అతడు పరమ తేజోమయమైన, భక్తులకు అనుగ్రహరూపుడైన, సంపదలందునిచ్చే, సర్వజ్ఞుడైన, సర్వకారణుడైన రూపాన్ని చూశాడు.
సర్వేశ్వరం సర్వపూజ్యం సర్వహూపం సనాతనమ్ । శరణాగతదీనార్తం పరిత్రాణపరాయణమ్
అతడు సర్వేశ్వరుడిని, అందరికి పూజ్యుడిని, అన్ని రూపాలవాడైన శాశ్వతుడిని, శరణాగత దీనులను రక్షించేవాడిని చూశాడు.