ద్రోణో జలధరాణాం చ వర్షాణాం భారతం తథా । కామినాం కామదేవోఽహం రమ్భా చ కాముకీషు చ
మేఘాల్లో ద్రోణుడు, వర్షాల్లో భారతము, ప్రేమికుల్లో కామదేవుడు, కాముకులైన స్త్రీల్లో రంభ నేనే.
గోలోకశ్చాస్మి లోకానాసుత్తమః సర్వతః పరః । మాతృకాసు శాన్తిరహం రతిశ్చ సున్దరీషు చ
లోకాలలో గోలొకము, అన్నింటికీ మించినది, తల్లుల్లో శాంతి, అందమైన స్త్రీల్లో ఆనందము నేనే.
ధర్మోఽహం సాక్షిణాం మధ్యే సంధ్యా చ వాసరేషు చ । దేవేష్వహం చ మాహేన్దో రాక్షసేషు విభీషణః
సాక్షులలో నేను ధర్మం, దినాల్లో సంధ్య, దేవతల్లో ఇంద్రుడు, రాక్షసుల్లో విభీషణుడు.
కాలాగ్నిరుద్రో రుద్రాణాం సంహారో భైరవేషు చ । శఙ్ఖేషు పాఞ్చజన్యోఽహమఙ్గేష్వపి చ మస్తకః
రుద్రుల్లో కాలాగ్నిరుద్రుడు, భైరవుల్లో సంహారభైరవుడు, శంఖాలలో పాంచజన్యం, అవయవాలలో తల.
పరం పురాణసూత్రేషు చాహం భాగవతం వరమ్ । భారతం చేతిహాసేషు పఞ్చరాత్రేషు కాపిలమ్
పురాణ గ్రంథాలలో ఉత్తమమైన భాగవతం, ఇతిహాసాలలో మహాభారతం, పంచరాత్ర గ్రంథాలలో కపిలం నేను.
స్వాయంభువో మనూనాం చ మునీనాం వ్యాసదేవకః । స్వధాఽహం పితృపత్నీషు స్వాహా వఙ్నిప్రియాసు చ
మనువుల్లో స్వాయంభువుడు, మునుల్లో వ్యాసదేవుడు, పితృదారుల్లో స్వధ, అగ్నికి ప్రియమైనవారిలో స్వాహ నేను.
యజ్ఞానాం నాజసూయోఽహం యజ్ఞపత్నీషు దక్షిణా । శస్త్రాస్త్రజ్ఞేషు రామోఽహం జమదగ్నిసుతో మహాన్
యజ్ఞాల్లో రాజసూయ యజ్ఞం, యజ్ఞపత్నుల్లో దక్షిణ, ఆయుధ విద్యలో నిపుణుల్లో జమదగ్ని కుమారుడు రాముడు నేను.
పౌరాణికేషు సూతోఽహం నీతిమత్స్వఙ్గిరా మునిః । విష్ణువ్రతం వ్రతానాం చ బలానాం దైవమేవ చ
పురాణకథకుల్లో సూతుడు, నీతిశాస్త్రంలో అంగిరసుడు ముని, వ్రతాల్లో విష్ణువ్రతం, బలాల్లో దైవబలం నేను.
ఓషధీనామహం దూర్వా తృణానాం కుశమేవ చ । ధర్మకర్మసు సత్యం చ స్నేహపాత్రేషు పుత్రకః
ఔషధాల్లో దర్భ, గడ్డి జాతుల్లో కుశ, ధర్మకార్యాల్లో సత్యం, ప్రేమపాత్రల్లో కుమారుడు నేను.
అహం వ్యాధిశ్చ శత్రూణాం జ్వరో వ్యాధిష్వహం తథా । మద్భక్తిష్వపి మద్దాస్యం వరేషు చ వరః స్మృతః
శత్రువుల వ్యాధుల్లో వ్యాధి, వ్యాధుల్లో జ్వరం, నా భక్తుల్లో నాకు సేవ, వరాల్లో శ్రేష్ఠమైన వరం నేను.
ఆశ్రమాణాం గృహస్థోఽహం సంన్యాసీ చ వివేకినామ్ । సుదర్శనం చ శస్త్రాణాం కుశలం చ శుభాశిషామ్
ఆశ్రమాల్లో గృహస్థాశ్రమం, వివేకులలో సంయాసి, ఆయుధాల్లో సుదర్శనం, మంగళాశీస్సుల్లో నైపుణ్యం నేను.
ఏశ్వర్యాణాం మహాజ్ఞానం వైరాగ్యం చ సుఖేష్వహమ్ । మి (ఇ) ష్టవాక్యం ప్రీతిదేషు దానేషు చాఽఽత్మదానకమ్
ఈశ్వర్యాల్లో మహాజ్ఞానం, సుఖాల్లో విరక్తి, ఆనందకరమైన మాటల్లో మధురవాక్యం, దానాల్లో ఆత్మదానం నేను.
సంచయేషు ధర్మకర్మ కర్మణాం చ మదర్చనమ్ । కఠోరేషు తపశ్చాహం ఫలేషు మోక్ష ఏవ చ
సంపాదనల్లో ధర్మకార్యం, కర్మల్లో నా ఆరాధన, కఠిన తపస్సుల్లో తపస్సు, ఫలాల్లో మోక్షం నేను.
అష్టసిద్ధిషు ప్రాకామ్యమహం కాశీపురీషు చ । నగరేషు తథా కాఞ్చీ స దేశో యత్ర వైష్ణవః
అష్టసిద్ధుల్లో ప్రాకామ్యం, నగరాల్లో కాశీ, పట్టణాల్లో కాంచీ, వైష్ణవులు నివసించే దేశం నేను.
సర్వాధారేషు స్థూలేషు అహమేవ మహాన్విరాట్ । పరమాణురహం విశ్వే మహాసూక్ష్మేషు నిత్యశః
అన్ని ఆధారాల్లో, స్థూలమైన వాటిలో మహావిరాట్ నేను; విశ్వంలో అత్యంత సూక్ష్మమైన వాటిలో పరమాణువు నేను.
వైద్యానామశ్వినీపుత్రౌ జౌషధీషు రసాయనమ్ । ధన్వన్తరీర్మన్త్రవిదాం విషాదః క్షయకారిణామ్
వైద్యుల్లో అశ్వినీ కుమారులు, ఔషధాల్లో అమృతం, మంత్రజ్ఞుల్లో ధన్వంతరి, నాశనం కలిగించేవారిలో నిరాశ నేను.
రాగాణాం మేఘమల్లారః కామోదస్తత్ప్రియాసు చ । మత్పార్షదేషు శ్రీదామా మద్వన్వుష్వహముద్ధవః
రాగాల్లో మేఘమల్లార్, దానికి ప్రియమైనవారిలో కామోద, నా పరిచారకుల్లో శ్రీదామ, నా వనవాసుల్లో ఉద్ధవుడు నేను.
పశుజన్తుషు గౌశ్చహం చన్దనం కాననేషు చ । తీర్థపూతశ్చ పూతేషు నిఃశఙ్కేషు చ వైష్ణవః
జంతువుల్లో ఆవు, అడవి చెట్లలో చందనం, పవిత్రుల్లో తీర్థస్నానంతో పవిత్రత, భయంలేనివారిలో వైష్ణవుడు నేను.
న వైష్ణవాత్పరః ప్రాణీ మన్మన్త్రోపాసకశ్చ యః । వృక్షేష్వఙ్కురరూపోఽహమాకారః సర్వవస్తుషు
వైష్ణవుని కన్నా గొప్ప జీవి లేదు, నా మంత్రారాధకుడూ లేదు; చెట్లలో మొక్కురు, అన్ని వస్తువుల్లో వాటి రూపం నేను.
అహం చ సర్వభూతేషు మయి సర్వే చ సంతతమ్ । యథా వృక్షే ఫలాన్యేవ ఫలేషు చాఙ్కురస్తరోః
ప్రతి భూతంలో నేను ఉన్నాను, అందరూ ఎప్పుడూ నాలోనే ఉన్నారు. చెట్టులో పండ్లు ఉన్నట్లే, ఆ పండ్లలో మొక్కురు ఉన్నట్లూ.
సర్వకారణరూపోఽహం న చ మత్కారణం పరమ్ । సర్వేశీఽహం న మేఽపీశో హ్యహం కారణకారణమ్
నేనే అన్ని కారణాల రూపాన్ని ధరించినవాడిని, నా కన్నా ఎవరూ గొప్ప కారణం లేరు. నేనే అన్ని లోకాలకు అధిపతిని, నాకు యజమాని ఎవరూ లేరు. నేనే కారణాలకు కూడా కారణమైనవాడిని.
సర్వేషాం సర్వబీజానాం ప్రవదన్తి మనీషిణః । మన్మాయామోహితజనా మాం న జానన్తి పాపినః
ప్రపంచంలోని అన్ని జీవులకూ, అన్ని విత్తనాలకూ మూలమైనది నేనే అని జ్ఞానులు చెబుతారు. కానీ నా మాయకు మాయలోపోయిన పాపాత్ములు నన్ను తెలుసుకోరు.
పాపగ్రస్తేన దుర్బుద్ధ్యా విధినా వఞ్చితేన చ । స్వాత్మాఽహం సర్వజన్తూనాం స్వామ్యహం నాదృతః స్వయమ్
పాపంలో మునిగిపోయిన, చెడు బుద్ధి కలిగి, విధి చేత మోసపోయినవారు, నేను అన్ని జీవుల ఆత్మను, యజమానిని అయినా, నన్ను గౌరవించరు.
యత్రాహం శక్తయస్తత్ర క్షుత్పిపాసాదయస్తథా । గతే మయి తథా యాన్తి నరదేహే (వే) యథాఽనుగాః
నేను ఉన్న చోట శక్తులు, ఆకలి, దాహం మొదలైనవన్నీ ఉంటాయి. నేను శరీరం విడిచిపెట్టినప్పుడు, అవన్నీ నన్ను అనుసరించి వెళ్లిపోతాయి.
హే వ్రజేశ నన్ద తాత జ్ఞానం జ్ఞాత్వా వ్రజం వ్రజ । కథయస్వ చ తాం రాధాం యశోదాం జ్ఞానమేవ చ
ఓ వ్రజపతి నందా తండ్రి, ఈ జ్ఞానాన్ని తెలుసుకొని వ్రజకు వెళ్ళు. ఆ రాధకు, యశోదకు, ఈ జ్ఞానాన్ని చెప్పు.
జ్ఞాత్వా జ్ఞానం వ్రజేశశ్చ జగామ స్వానుగైః సహ । గత్వా చ కథయామాస తే ద్వే చ యోషితాం వరే
ఆ జ్ఞానాన్ని తెలుసుకున్న వ్రజాధిపతి తన అనుచరులతో కలిసి వెళ్లి, ఆ ఇద్దరు శ్రేష్ఠ మహిళలకు ఆ జ్ఞానాన్ని వివరించాడు.
తే చ సర్వే జహః శోకం మహాజ్ఞానేన నారద । కృష్ణో యద్యపి నిర్లిప్తో మాయేశో మాయయా రతః
అందరూ ఆ గొప్ప జ్ఞానంతో తమ దుఃఖాన్ని విడిచిపెట్టారు, నారదా. కృష్ణుడు మాయకు అతీతుడైనా, మాయకు అధిపతైనా, మాయలో ఆనందపడతాడు.
యశోదయా ప్రేరితశ్చ పునరాగత్య మాధవమ్ । తుష్టావ పరమానన్దం నన్దశ్చ నన్దనన్దనమ్
యశోద ఆజ్ఞతో నందుడు మళ్లీ మాధవుని దగ్గరకు వెళ్లి, పరమానందమైన నందనందనుని స్తుతించాడు.
సామవేదోక్తస్తోత్రేణ కృతేన బ్రహ్మణా పురా । పుత్రస్య పురతః స్థిత్వా రురోద చ పునః పునః
పురాతన కాలంలో బ్రహ్మ రాసిన సామవేద స్తోత్రాన్ని తన కుమారుని ముందు నిలబడి పలికాడు. మళ్లీ మళ్లీ కన్నీరు పెట్టుకున్నాడు.
అథ చతుఃసప్తతితమోఽధ్యాయః నారాయణ ఉవాచ శ్రీకృష్ణః పరమానన్దః పరిపూర్ణతమః ప్రభుః । పరమాత్మా చ పరమో భక్తానుగ్రహకారకః
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: శ్రీకృష్ణుడు పరమానంద స్వరూపుడు, సంపూర్ణ ప్రభువు, పరమాత్మ, భక్తులకు కృపచేసేవాడు.