సామవేదే చ భగవానిత్యువాచ హరిః స్వయమ్
సామవేదంలో భగవాన్ హరి తానే ఇలా ఉపదేశించాడు.
గురుమిష్టం స్వయం ధ్యాత్వా స్తుత్వా వై సాధకో మునే
ఇష్టమైన గురువును ధ్యానించి, స్తుతించి, సాధకుడు, ఓ మునీశ్వరా—
జలం జలసమీపం చ సరన్ధం ప్రాణిసన్నిధిమ్
నీరు, నీటి సమీపం, చెరువు, జీవులు ఉన్న ప్రదేశం—
హలోత్కర్షస్థలం చైవ సస్యక్షేత్రం చ గోష్ఠకమ్ 1.26.
ఎక్కడ హలాన్ని లాగుతారో, పంట పొలాలు, గోశాల— ఇవన్నీ.
గ్రామాద్యభ్యన్తరం చైవ నృణాం గృహసమీపకమ్
పల్లె లోపల, మనుషుల ఇళ్ల దగ్గర ఉన్న ప్రదేశాలు,
క్రీడాస్థలం మహారణ్యం మంచకాధఃస్థలం తథా
ఆట స్థలాలు, పొడవాటి అడవులు, మంచం క్రింద నేల కూడా,
దూర్వాస్థానం కుశస్థానం వల్మీకస్థానమేవ చ
దర్భ గడ్డి, దూవ గడ్డి, పుట్టలు ఉన్న చోట్లు,
ఏతత్సర్వం పరిత్యజ్య సూర్య్యతాపవివర్జితమ్
ఈ అన్నిటిని వదిలి, ఎండ తాకని ప్రదేశాన్ని ఎంచుకోవాలి.
పురీషమూత్రోత్సర్గం చ దివా కుర్యాదుదఙ్ముఖః
పగలు సమయంలో ఉత్తర దిక్కు చూసి మలమూత్ర విసర్జన చేయాలి.
మౌనీ భూత్వా చ నిశ్వాసం యథా గన్ధో న సఞ్చరేత్
నిశ్శబ్దంగా ఉండి, దుర్గంధం వ్యాపించకుండా శ్వాస వదిలాలి.
కృత్వా తు లోష్టశౌచం చ జలశౌచం తతః పరమ్
ముందుగా మట్టి తో శుభ్రం చేసి, తర్వాత నీటితో స్నానం చేయాలి.
ఏకాం లిఙ్గే మృదం దద్యాద్వామహస్తే చతుష్టయమ్
లింగానికి ఒక్కసారి మట్టి రాయాలి; ఎడమ చేతికి నాలుగుసార్లు మట్టి వాడాలి.
మూత్రశౌచం ద్విగుణితం మైధునానన్తరం యది
మూత్ర విసర్జన తరువాత శుభ్రం చేయడానికి రెండింతలు మట్టి వాడాలి, మైథునం తరువాత అయితే మరింత శుద్ధిగా చేయాలి.
ఏకా లిఙ్గే గుదే తిస్రస్తథా వామకరే దశ 1.26.
లింగానికి మూడు సార్లు, గుదానికి పది సార్లు ఎడమ చేతితో శుభ్రం చేయాలి.
పురీషశౌచం విప్రాణాం గృహిణామిదమేవ చ
బ్రాహ్మణులు, గృహస్తులకు మలశుద్ధి ఈ విధంగా చేయాలి.
యతీనాం వైష్ణవానాం చ బ్రహ్మర్షేర్బ్రహ్మచారిణామ్
యతులు, వైష్ణవులు, బ్రహ్మర్షులు, బ్రహ్మచారులకు కూడా ఇదే నియమం.
నో యావదుపనీయేత ద్విజః శూద్రస్తథాఽఙ్గనా
ద్విజులు ఉపనయనం పొందే వరకు, శూద్రులు, స్త్రీలు కూడా ఇదే విధంగా చేయాలి.
శౌచం క్షత్రవిశోశ్చైవ ద్విజానాం గృహిణాం సమమ్
క్షత్రియులు, వైశ్యులు కూడా గృహస్త ద్విజుల్లా శుద్ధి చేయాలి.
న్యూనాధికం న కర్తవ్యం శౌచం శుద్ధిమభీప్సతా
శుద్ధిని కోరేవారు మితంగా మాత్రమే శౌచాన్ని చేయాలి; ఎక్కువగా లేదా తక్కువగా చేయకూడదు.
శౌచం తన్నియమం మత్తః సావధానం నిశామయ
శౌచ నియమాన్ని జాగ్రత్తగా విను; నేను చెప్పిన విధంగా పాటించాలి.
వల్మీకమూషికోత్ఖాతాం మృదమన్తర్జలాం తథా
పుట్టలోనుంచి లేదా ఎలుక గూడు లోనుంచి తవ్విన మట్టి, నీటిలోనుండి తీసిన మట్టి,
అన్తఃప్రాణ్యవపర్ణాం చ హలోత్ఖాతాం విశేషతః
లోపల నుంచి, ప్రాణులు వదిలిన ఆకుల దగ్గర నుంచి, ముఖ్యంగా కలపతో తవ్విన మట్టిని కూడా వాడాలి.
అశ్వత్థమూలాన్నీతాం చ తథైవ శయనోత్థితామ్
అశ్వత్థ వృక్షం వేరుల దగ్గర నుండి తీసిన మట్టిని, అలాగే మనం పడుకున్న లేదా లేచిన చోటున్న మట్టిని కూడా వాడకూడదు.
శస్యస్థలానాం క్షేత్రాణాముద్యానానాం మృదం త్యజేత్ 1.26.
పంటలు తడిచే ప్రదేశాల నుండి, పొలాల నుండి, తోటల నుండి తీసిన మట్టిని వదిలేయాలి.
శౌచహీనోఽశుచిర్నిత్యమనర్హః సర్వకర్మసు
శుద్ధి లేని వాడు ఎప్పుడూ అపవిత్రుడే, అతడు ఏ పనికీ అర్హుడు కాదు.
ఆదౌ షోడశగణ్డూషైర్ముఖశుద్ధిం విధాయ చ
ముందుగా, పదహారు మడుగుల నీటితో నోరు శుభ్రంగా కడగాలి.
పునః షోడశగణ్డూషైర్ముఖశుద్ధిం సమాచరేత్
తర్వాత మళ్లీ పదహారు మడుగుల నీటితో నోరు శుభ్రం చేయాలి.
నిరూపితం సామవేదే హరిణా చాహ్నికక్రమే
ఇది సాంవేదంలో హరి ద్వారా ప్రతిదిన క్రమంలో చెప్పబడింది.
ఖదిరం చ శిరీషం చ జాతిపున్నాగశాలకమ్
ఖదిరం, శిరీషం, జాతి, పున్నాగం, శాలకం ఇవి మంచివిగా చెప్పబడ్డాయి.
జమ్బూకం బకులం తోక్మం పలాశం చ ప్రశస్తకమ్
జాంబూ, బకులం, టోక్మం, పలాశం కూడా ప్రశంసించబడ్డాయి.