శ్రుత్వా స్వప్నం జగన్నాథో దేవీం కృత్వా స్వవక్షమి । ఆధ్యాత్మికేన యోగేన వోధయామాస తత్క్షణమ్
ఆమె స్వప్నాన్ని విన్న జగన్నాథుడు, దేవిని తన వక్షసుపై పెట్టుకొని, ఆ క్షణంలోనే ఆధ్యాత్మిక యోగబలంతో ఆమెను మేల్కొలిపాడు.
త్తయాచ శోకం స దేవీ జ్ఞానం సంప్రాప్య నిర్మలమ్ । శాన్తం చ భగవంతం చ కృత్వా కాన్తం స్వవక్షసి
ఆయన కృపవల్ల, ఆ దేవి దుఃఖాన్ని వదిలిపెట్టి, నిర్మలమైన జ్ఞానం పొందింది. తన ప్రియుడిని శాంతంగా, దివ్యంగా చేసి, తన వక్షసుపై హత్తుకుంది.
ఇతిo శ్రీబ్రహ్మo మహాo శ్రీకృష్ణజాన్మఖo ఉత్తo నారదనాo రాధాశోకా- పనోదనే షట్షష్టితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త మహాపురాణంలో, శ్రీకృష్ణ జన్మఖాండంలో, నారదుడు చెప్పిన రాధా శోక నివారణం అనే షష్టిహెడు అధ్యాయం ముగిసింది.
అథా సప్తషష్టితమోఽధ్యాయః నారాయణ ఉవాచ విరహవ్యాకులాం దృష్ట్వా మామినీం కామమోహనః । కృత్వా వక్షసి తాం కృష్ణో యయౌ క్రీడాసరోవరమ్
ఇప్పుడు డబ్బైఏడు అధ్యాయం. నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: విరహవేదనతో ఉన్న నా ప్రియురాలిని చూసి, కృష్ణుడు ఆమెను తన వక్షసుపై పెట్టుకొని, క్రీడాసరోవరానికి వెళ్లాడు.
రాజరాజేశ్వరీ రాధా కృష్ణవక్షసి రాజతే । సౌదామినీవ జలదే నదీనే గగనే మునే
రాజరాజేశ్వరి అయిన రాధ, కృష్ణుని వక్షసుపై మెరిసిపోతూ, మేఘంపై మెరుపులా, ఆకాశంలో నదిలా ప్రకాశిస్తోంది, మునీశ్వరా.
రేమే స రమయా సార్ధం కృపయా చ కృపానిధిః । ద్వయోర్ద్వయోర్యథా స్వర్ణంమణ్యోర్మారకతో మణిః
కృపాసముద్రుడైన ఆయన, రమతో కలసి కృపతో ఆనందిస్తూ, రెండు బంగారు ముక్కల మధ్య లేదా రెండు పచ్చమణుల మధ్య రక్తమణిలా వెలిగిపోతున్నాడు.
రత్ననిర్మాణపర్యఙ్కే రత్నేన్ద్రసారనిర్మితే । నత్నప్రదీపే జ్వలతి రత్నభూషణభూషితః
రత్నాలతో తయారైన మంచంపై, అత్యుత్తమ రత్నాలతో చేసిన పరుపుపై, రత్నదీపం వెలుగులో, రత్నాభరణాలతో అలంకరించబడి, ఆయన ప్రకాశించాడు.
రత్నభూషాభూషితయా రాసరత్నశ్చ కౌతుకాత్ । రసరత్నాకరే రమ్యే నిమగ్నో రసికేశ్వరః
రత్నాభరణాలతో అలంకరించబడిన రసరత్నంతో కలసి, రసరసముద్రంలో ఆనందంగా మునిగిపోయిన రసికేశ్వరుడు, ఆనందంలో తడిసి ఉన్నాడు.
రాసే రాసేశ్వరీ రాధా రామేశ్వరమువాచ సా । సురతౌ విరతౌ సత్యాం విరతే న మనోరథే
రాసలీలలో రాసేశ్వరి రాధా, రామేశ్వరునికి ఇలా చెప్పింది: 'సంగమంలో ఆనందం ఉంటుంది, వేరుపడినపుడు మనస్సు లో ఆనందం ఉండదు; వేరుపడినపుడు మనసు లో కోరిక కూడా ఉండదు.'
రాధికోవాచ ప్రఫుల్లాఽహం త్వయా నాథ మృతా మ్లానా చ త్వాం వినా । యథా మహౌషధిగణః ప్రభాతే భాతి భాస్కరే
రాధా ఇలా చెప్పింది: 'ప్రభూ! నీవుంటే నేను వికసిస్తాను, నీవు లేనప్పుడు నేను మలినమై, చచ్చిపోతాను. ఇది ఉదయాన్నే సూర్యుడు వెలిగినప్పుడు ఔషధగణం ఎలా ప్రకాశిస్తుందో అలాగే.'
నక్తం దీపశిఖేవాహం త్వయా సార్ధం త్వయా వినా । దినే దినే యథా క్షీణా కృష్ణపక్షే విధోః కలా
రాత్రిపూట నీవుంటే నేను దీపశిఖలా వెలుగుతాను; నీవు లేనప్పుడు, ప్రతి రోజు, కృష్ణపక్షంలో చంద్రుని కళలు తగ్గిపోతున్నట్టు, నేను క్షీణిస్తాను.'
తవ వక్షసి మే దీప్తిః పూర్ణంచన్ద్రప్రభాసమా । సద్యో మృతా త్వయా త్యక్తా కుహ్వాం చన్ద్రకలా యథా
నీ వక్షసుపై నా కాంతి పూర్ణచంద్రుని వెలుగు లాగా ఉంటుంది; నీవు నన్ను విడిచిపెడితే, నేను వెంటనే చచ్చిపోతాను, అమావాస్య రాత్రి చంద్రుని కళ మాయమైనట్టు.'
జ్వలదగ్నిశిఖేవాహం ఘృతాహుత్యా త్వయా సహ । త్వయా వినాఽహం నిర్వాణా శిశిరే పద్మినీ యథా
నీవుంటే నేను నెయ్యి పోసిన అగ్ని శిఖలా మండుతాను; నీవు లేనప్పుడు, చలికాలంలో కమలపువ్వు ఎలా వాడిపోతుందో, నేను అలానే నిశ్శబ్దమై పోతాను.'
చిన్తాజ్వరజరాగ్రస్తా మత్తస్త్వయి గతేఽప్యహమ్ । అస్తంగతే రవౌ చన్ద్రే ధ్వాన్దగ్రస్తా ధరా యథా
నీవు దూరమైనప్పుడు, ఆందోళన, జ్వరము, ముదుసలితనం నన్ను పట్టిపడతాయి; సూర్యుడు, చంద్రుడు అస్తమించినప్పుడు భూమి చీకటిలో మునిగిపోతుందిగా, నేను కూడా అలాగే అవుతాను.'
భ్రష్టో వేషస్త్వాం వినా మే రుపయౌవనచేతనమ్ । తారావలీ పరిభ్రష్టా సూర్యసూతోదయే యథా
నీవు లేనప్పుడు, నా అందం, యవ్వనం, జ్ఞానం అన్నీ పోతాయి; ఉదయాన్నే సూర్యుడు వెలిగితే నక్షత్రాల సమూహం కనబడనట్టు.'
త్వమేవాఽఽత్మా చ సర్వేషాం మమ నాథో విశేషతః । తనుర్యథాఽఽత్మనా త్యక్తా తథాఽహం చ త్వయా వినా
నీవే అందరికీ ఆత్మ, నాకు ప్రత్యేకంగా ప్రభువవు; ఆత్మ లేనప్పుడు శరీరం ఎలా చనిపోతుందో, నీవు లేనప్పుడు నేను అలాగే ఉండిపోతాను.'
పఞ్చప్రాణాత్మకస్త్వం మే మృతాఽహం చ త్వయా వినా । దృష్టేశ్చ గోలకౌ జద్వద్దృష్టిః పుత్తలికాం వినా
నీవే నాకు ఐదు ప్రాణాలు; నీవు లేనప్పుడు నేను చనిపోతాను. కన్ను లోపల గుండ్రంగా ఉండే భాగం లేకపోతే చూపు ఉండదుగా, బొమ్మకూ చూపు ఉండదు కదా, అలాగే నేను.
స్థలం యథా చిత్రయుక్తం త్వయా సార్ధమహం తథా । అసంస్కృతా త్వయా హీనా తృణాచ్ఛన్నా యథా మహీ
నీవుంటే నేనొక చిత్రాలతో అలంకరించిన భూమిలా ఉంటాను; నీవు లేనప్పుడు, నేనెవరూ మెచ్చని, గడ్డి కప్పబడిన భూమిలా అవుతాను.'
త్వయా సార్ధమహం కృష్ణ చిత్రయుక్తేవ మృన్మయీ । త్వాం వినా జలధౌతాఽహం విరూపా మృన్మయీవ చ
కృష్ణా! నీవుంటే నేనొక చిత్రాలతొ అలంకరించిన మట్టి బొమ్మలా ఉంటాను; నీవు లేనప్పుడు, నీళ్ళతో తడిపిన మట్టి బొమ్మలా, ఆకారంలేని రూపంలో మారిపోతాను.'
గోపాఙ్గనానాం శోభా చ త్వయా రాసేశ్వరేణ చ । హారే స్వర్ణవికారే చ శ్వేతేన మణినా సహ
రాసేశ్వరుడైన నీవు ఉన్నప్పుడు గోపికల అందం ప్రకాశిస్తుంది; అది బంగారు హారంలో తెల్ల మణి మెరిసినట్టు.
వ్రజరాజ త్వయా సార్ధ రాజన్తే రాజరాజయః । యథా చన్ద్రేణ నభసి తారారాజిర్విరాజతే
వ్రజరాజా! నీవు ఉన్నప్పుడు రాజులలో రాజులు మెరిసిపోతారు; అది ఆకాశంలో చంద్రుడితో పాటు నక్షత్రాల వరుస ఎలా ప్రకాశిస్తుందో అలాగే.
త్వయా శోభా యశోదాయా నన్దస్య నన్దనన్దన । యథా శాఖాఫలస్కన్ధైస్తరురాజిర్విరాజతే
నందునందన! నీవు ఉన్నప్పుడు యశోదా అందం మెరిసిపోతుంది; అది చెట్ల వరుసలు, కొమ్మలు, పండ్లు, కాండాలతో ఎలా అందంగా ఉంటాయో అలాగే.
త్వయా కార్ధ గోకులేశ సోభా గోకులవాసినామ్ । యథా సర్వా లోకరాజీ రాజేన్ద్రేణ విరాజతే
గోకులేశా! నీవు ఉన్నప్పుడు గోకులవాసుల అందం మెరిసిపోతుంది; అది లోకాలన్నీ గొప్ప రాజు ఉన్నప్పుడు ఎలా ప్రకాశిస్తాయో అలాగే.
రామస్యాపి చ రాసేశ త్వయా శోభా మనోహరా । రాజతే దేవరాజేన యథా స్వర్గేఽమరావతీ
రాసేశ్వరా! నీవు ఉన్నప్పుడు రాముని అందం కూడా మోహించేస్తుంది; అది దేవేంద్రుడు ఉన్నప్పుడు అమరావతి లోకం ఎలా ప్రకాశిస్తుందో అలాగే.
వృన్దావనస్య వృక్షాణాం త్వం చ శోభా పతిర్గతిః । అన్యోషాం చ వనానాం చ బలవాన్కేసరీ యథా
వృందావనపు చెట్ల అందం, ప్రభువు, ఆశ్రయం నీవే; అది ఇతర జంతువులకు, అడవులకు సింహం బలంగా ఉండినట్టు.
త్వయా వినా యశోదా య నిమగ్నా శోకసాగరే । అప్రాప్య వత్సం మురభిః క్రోశన్తీ వ్యాకులా యథా
నీవు లేనప్పుడు యశోదా దుఃఖసాగరంలో మునిగిపోతుంది; అది తన పిల్లను కోల్పోయిన ఆవు, మురాసురుని వలన బాధపడుతూ, గానంగా ఏడుస్తూ ఉండినట్టు.
ఆన్దోలయన్తి నన్దస్య ప్రాణా దగ్ధం చ మానసమ్ । త్వయా వినా తప్తపాత్రే యథా ధాన్యసమూహకః
నీ లేకపోవడం వల్ల నందుని ప్రాణాలు కంపించిపోతున్నాయి, మనసు కాలిపోతుంది. వేడిచేసిన పాత్రలో ధాన్యపు గింజలు కాలిపోతున్నట్టు అతడు బాధపడుతున్నాడు.
ఇత్యుక్త్వా పరమప్రేమ్ణా సా పతన్తీ హరేః పదే । పునరాధ్యాత్మికేనైవ బోధయామాస తాం విభుః
అమ్మ ప్రేమతో ఇలా చెప్పి హరిలోటు పాదాల దగ్గర పడిపోయింది. ఆ తరువాత ప్రభువు ఆమెకు మళ్లీ ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానంతో బోధించాడు.
ఆధ్యాత్మికో మహాయోగీ మోహసంఛేదకారణమ్ । యథా పర్శుశ్చ వృక్షాణాం తీక్ష్ణధారశ్చ నారద
నారదా! ఆధ్యాత్మిక మహాయోగం మాయను తొలగించే సాధనం. అది పదునైన కొడవలి చెట్లను కోసినట్టు మోహాన్ని తొలగిస్తుంది.
నారద ఉవాచ ఆధ్యాత్మికం మహాయోగం వద వేదవిదాం వర । శోకచ్ఛేదం చ లోకానాం శ్రోతుం కౌతుహలం మమ
నారదుడు అన్నాడు: వేదాలను బాగా తెలిసినవాడా! ఆధ్యాత్మిక మహాయోగాన్ని, లోకుల బాధను తొలగించే జ్ఞానాన్ని నాకు చెప్పు. నేను వినాలని ఆసక్తిగా ఉన్నాను.