సత్యక ఉవాచ భయం త్యజ మహాభాగ భయం కిం తే మయి స్థితే । కురు యాగం మహేశస్య మర్వారిష్టవినాశనమ్
సత్యకుడు ఇలా అన్నాడు: మహాభాగా, భయం వదిలిపెట్టు. నేను ఉన్నప్పుడు నీకు భయం ఎందుకు? మరణ సూచక దోషాలు పోవడానికి మహేశ్వరునికి యాగం చేయించు.
యాగో ధనుర్మఖో నామ బహ్వన్నో బహుదక్షిణః । దుఃశప్నానాం నాశకరః శత్రుభీతివినాశకః
ధనుర్మఖం అనే యాగం, ఎక్కువ భోజనాలు, విరివిగా దక్షిణలు ఇచ్చే యాగం, చెడు కలలను తొలగించేదిగా, శత్రువుల భయాన్ని పోగొట్టేదిగా ఉంటుంది.
ఆధ్యాత్మికమాధిదైవమాధిభౌతికముత్కటమ్ । ఏషాం త్రివిధోత్పాతానాం ఖణ్డనో భూతివర్ధంనః
ఆధ్యాత్మికం, ఆధ్యిదైవికం, ఆధ్యిభౌతికం అనే మూడు రకాల బాధలు తొలగితే, ఐశ్వర్యం పెరుగుతుంది.
యాగే సమాప్తే శంభుశ్చ జరామృత్యుహరం వరమ్ । దదాతి సాక్షాద్భవతి దాతా చ సర్వసంపదామ్
యాగం పూర్తయ్యినప్పుడు శంభుడు ముదుసుపు, మరణం తొలగించే వరాన్ని ఇస్తాడు; అంతే కాదు, అన్ని సంపదలకు ప్రత్యక్షంగా దాత కూడా అవుతాడు.
చకారేమం చ యాగం చ పురా బాణో మహాబలః । నన్దీ పరశురామశ్చ భల్లశ్చ బలినాం వరః
పూర్వం బాణుడు అనే మహాబలుడు, నంది, పరశురాముడు, బల్లుడు వంటి శక్తివంతులు ఈ యాగాన్ని చేశారు.
పురా దదౌ ధనురిదం శివో నన్దీశ్వరాయ చ । యాగేన భూత్వా సిద్ధః స దదౌ బాణాయ ధార్మికః
పూర్వం శివుడు ఈ విల్లు నందీశ్వరునికి ఇచ్చాడు; యాగంతో సిద్ధి సాధించిన ఆ ధార్మికుడు దాన్ని బాణునికి ఇచ్చాడు.
కృత్వా యాగం మహాసిద్ధో దదౌ రామాయ పుష్కరే । తుభ్యం దదౌ పరశురామః కృపయా చ కృపానిధిః
యాగం చేసి మహాసిద్ధుడైనవాడు దాన్ని పుష్కరంలో రామునికి ఇచ్చాడు; పరశురాముడు, కరుణాసముద్రుడు, దయతో నీకు ఇచ్చాడు.
సహస్రహస్తపరిమితం దైర్ధ్యేఽతికఠినం నృప । దశహస్తప్రశస్తం చ శంకరేచ్ఛావినిర్మితమ్
ఓ రాజా! ఈ విల్లు వెయ్యి చేతుల పొడవు, చాలా గట్టి, పది చేతుల వెడల్పుతో, శంకరుని సంకల్పంతో తయారైంది.
పశుపతేః పశుపతం యుక్తయానేన దుర్వహమ్ । సర్వే భఙ్క్తుం న శక్తాశ్చ దేవం నారాయణం వినా
పశుపతికి చెందిన ఈ పాశుపత విల్లు సరైన విధానంతో కూడా మోయడం చాలా కష్టం; నారాయణుడు తప్ప మరెవ్వరూ దీన్ని విరగలేరు.
యాగే చ ధనుషః పూజాం శంకరస్య తు శంకరే । కురు శీఘ్రం శుభార్థం చ సర్వాన్కురు నిమన్త్రణమ్
యాగంలో విల్లు, శంకరుని పూజను చేయు; మంగళకరంగా త్వరగా ఇది చేయి, అందరినీ ఆహ్వానించు.
అస్మిన్యాగే ధనుర్భఙ్గో భవేద్యది నరాధిప । వినాశో యజమానస్య భవిష్యతి న సంశయః
ఈ యాగంలో ఎవైనా మనిషి విల్లు విరిస్తే, యజమానుడికి నాశనం తప్పదు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
భగ్నే ధనుషి యాగశ్చ భగ్నో భవతి నిశ్చితమ్ । ఫలం దదాతి కో వాఽత్ర చానిష్పన్నే చ కర్మణి
విల్లు విరిగితే యాగం కూడా ఖచ్చితంగా నాశనం అవుతుంది; కార్యం పూర్తవకపోతే ఫలం ఎవరు ఇస్తారు?
బ్రహ్మా చ ధనుషో మూలే మధ్యే నారాయణః స్వయమ్ । అగ్రే చోగ్రప్రతాపశ్చ మహాదేవో మహామతే
ఈ విల్లు అడుగున బ్రహ్మ, మధ్యలో నారాయణుడు, అంచున ఉగ్రతేజస్సుతో మహాదేవుడు ఉన్నాడు, ఓ మహామతి!
ధనుర్హి త్రివికారం చ సద్రత్నఖచితం వరమ్ । గ్రీష్మమధ్యాఙ్నమార్తంణ్డప్రభాప్రచ్ఛన్నకారణ్
ఈ అద్భుత విల్లు మూడు రూపాలుగా ఉంది, విలువైన రత్నాలతో అలంకరించబడింది; దాని మధ్యభాగం ఎండాకాలపు సూర్యుని కాంతితో కప్పబడి ఉంటుంది.
అశక్తశ్చ నమయితుమనన్తశ్చ మహాబలః । సుర్యశ్చ కార్తికేయశ్చ కా కథాఽన్యస్య భూమిప
మహాబలుడు అయిన అనంతుడు, సూర్యుడు, కార్తికేయుడు కూడా దీనిని వంచలేరు; మరి ఇతరుల సంగతి చెప్పనక్కరలేదు, ఓ రాజా!
త్రిపురారిః పురాఽనేన జఘాన త్రిపురం ముదా । నిర్భయం కురు స్వచ్ఛన్దం మఙ్గలార్హ మహోత్సవమ్
పూర్వం త్రిపురారి ఈ విల్లు చేత త్రిపురను ఆనందంగా సంహరించాడు; మంగళకరమైన ఈ మహోత్సవాన్ని భయపడకుండా, నీ ఇష్టం ప్రకారం జరుపుకో.
మత్యకస్య వచః శ్రుత్వా చన్ద్రవంశవివర్ధనః । ఉవాచ కంసః సర్వార్థే సతతం చ హితైషిణమ్
మత్యకుని మాటలు విని, చంద్రవంశాన్ని అభివృద్ధి చేసిన కంసుడు, ఎల్లప్పుడూ తన మేలుకోసం యత్నించే వాడు, ఇలా అన్నాడు.
కంస ఉవాచ వసుదేవగృహే జజ్ఞే మద్వధీ కురనాశనః । స్వచ్ఛన్దం నన్దగేహే చ వర్ధతే నన్దనన్దనః
కంసుడు అన్నాడు: వసుదేవుని ఇంట పుట్టినవాడు నా వధకు కారణమవుతాడు; నందుని ఇంట నందనందనుడు స్వేచ్ఛగా పెరుగుతున్నాడు.
మద్వన్ధువర్గాఞ్ఛూరాంశ్చ మన్త్రిణః సువిశారదాన్ । భగినీం పూతనాం పూతాం జఘాన బాలకో బలీ
నా బంధువులు, వీరులు, తెలివైన మంత్రులు, నా అక్క పూతన — వీరందరినీ ఆ బలవంతుడు చిన్నవాడే సంహరించాడు.
గోవర్ధనం దధార్రకకరేణ బలవర్ధనః । మహేన్ద్రస్య చ శూరస్య చకార చ పరాభవమ్
బలాన్ని పెంచుకుంటూ, ఆ బాలుడు తన చిన్నవేలితో గోవర్ధనాన్ని ఎత్తాడు; మహేంద్రుడైన ఇంద్రునికి పరాభవాన్ని కలిగించాడు.
బ్రహ్మాణం దర్శయామాస బ్రహ్మరూపం చరాచరమ్ । నివహం బారవత్సానాం చకార కృత్రిమం ముదా
అతడు బ్రహ్మను, అంటే చరాచరమంతా కలిగిన పరమాత్మ స్వరూపాన్ని చూపించాడు. ఆనందంగా అనేక బారవత దూడలను కృత్రిమంగా సృష్టించాడు.
తమేవ బలినం హన్తుం మన్త్రణాం కురు సత్యక । మమ శత్రుర్వినా తేన నాస్తిహ ధరణీతలే
సత్యకా! ఆ బలవంతుడిని సంహరించేందుకు ఒక యుక్తి ఆలోచించు. అతడిని తప్ప ఈ భూమిపై నాకు మరే శత్రువూ లేదు.
నహి స్వర్గే న పాతాలే త్రిషు లోకేషు నిశ్చితమ్ । సన్తి సన్తశ్చ రాజానః సర్వత్ర మమ బాన్ధవాః
నిజంగా, స్వర్గంలోనైనా, పాతాళంలోనైనా, ఈ మూడు లోకాలలోనైనా, ఎక్కడ చూసినా మంచి రాజులు, బంధువులు నాకు ఉన్నారు.
మహాతపస్వీ బ్రహ్మా చ తపస్వీం శంకరః స్వయామ్ । విష్ణుః సర్వత్ర సర్వాత్మా సమదర్శో సనాతనః
బ్రహ్మ మహాతపస్వి, శంకరుడు కూడా తపస్సులో నిమగ్నుడు. విష్ణువు అన్నింటికీ ఆత్మగా, సమదృష్టితో, శాశ్వతుడిగా ఉన్నాడు.
నన్దపుత్రం నిహత్యాహం త్రిషు లోకేషు పూజితః । మార్వభౌమో భవిష్యామి సప్తద్వీపేశ్వరో మహాన్
నందుని కుమారునిని సంహరించి, మూడు లోకాలలో నేను పూజింపబడతాను. భూమిపై మహా చక్రవర్తిగా, ఏడు ద్వీపాల అధిపతిగా అవుతాను.
స్వర్గే నిహత్య శక్రం చ దుర్బలం దైత్యనిర్జితమ్ । భవిష్యామి మహేన్ద్రశ్చ తత్ర నిర్జిత్య భాస్కరమ్
దేవతల చేత ఓడిపోయి బలహీనమైన ఇంద్రునిని స్వర్గంలో సంహరించి, అక్కడ మహేంద్రుడిగా, సూర్యుడినీ జయించి పాలిస్తాను.
యక్ష్మగ్రస్తం చ చన్ద్రం చ మమైవ పూర్వపూరుషమ్ । వాయుం కుబేరం వరుణం యమం జేష్యామి నిశ్చితమ్
క్షయవ్యాధితో బాధపడుతున్న చంద్రుడిని, నా పూర్వీకుడిని, అలాగే వాయువును, కుబేరుని, వరుణుని, యముని కూడా నేను తప్పకుండా జయిస్తాను.
గచ్ఛ నన్దవ్రజం శీఘ్రం నన్దం చ నన్దనన్దనమ్ । తద్భ్రాతరం చ బలినం బలమానయ సంప్రతమ్
నీవు వెంటనే నందుని వ్రజకు వెళ్లి, నందుని, నందుని కుమారునిని, అతని బలవంతుడైన అన్నయ్యను, వారి బలాన్ని వెంటనే తీసుకొచ్చి.
కంసస్య వచనం శ్రుత్వా తమువాచ స సత్యకః । హితం సత్యం నీతిసారం పరం సామయికం తథా
కంసుని మాటలు విని, సత్యకుడు అతడికి మేలైనది, నిజమైనది, న్యాయబద్ధమైనది, ధర్మబద్ధమైన సలహా ఇచ్చాడు.
సత్యక ఉవాచ అక్రూరముద్ధవం వాఽపి వసుదేవమథాపి వా । ప్రస్థాపయ మహాభాగ నన్దవ్రజమభీప్సితమ్
సత్యకుడు ఇలా అన్నాడు: మహాభాగా! నీవు అక్రూరుడిని, లేదా ఉద్ధవుని, లేక వసుదేవుని నందుని వ్రజకు పంపించు.