వానరం వాయసం శ్వానం భల్లూకం సూకరం ఖరమ్ । పశ్యామి వికటాకారం శబ్దం కుర్వన్తముల్బణమ్
నేను వానరాలు, కాకులు, కుక్కలు, ఎలుగుబంట్లు, పందులు, గాడిదలు — వీటన్నిటినీ వికారమైన రూపంతో, భయంకరమైన శబ్దాలు చేస్తూ చూశాను.
పశ్యామి శుష్కకాష్ఠానాం రాశిమమ్లానకజ్జలమ్ । అరుణోదయవేలాయాం కపీంశ్చిన్ననఖాని చ
నేను ఎండిపోయిన, నల్లగా మారిన చెక్కల గుట్టను చూశాను. ఉదయ వేళ, వాయిదా అయిన వానరాలు, విరిగిన గోళ్లతో కనిపించాయి.
పీతవస్త్రపరిధానా శుక్లచన్దనచర్చితా । బిభ్రతీ మాలతీమాలాం రత్నభూషణభూషితా
పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, తెల్ల చందనం పూసుకుని, మల్లెపూల హారం వేసుకుని, రత్నాల ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన ఒక స్త్రీ,
క్రీడాకమలహస్తా సా సిన్దూరబిన్దుశోభితా । కృత్వాఽభిశాపం మాం రుషటా యాతి మన్మన్దిరాత్సతీ
ఆమె చేతిలో ఆట కోసం కమలాన్ని పట్టుకుని, సింధూరపు బొట్టు మెరిసిపోతూ, కోపంతో నన్ను శపించి, ఆ పతివ్రత నా మందిరం నుండి వెళ్లిపోయింది.
పాశహస్తాంశ్చ పురుషాన్ముక్తకేశాన్భయంకరాన్ । అతిరూక్షాంశ్చ పశ్యామి విశాతో నగరం మమ
నా ఊర్లోకి కొంతమంది చేతుల్లో కట్టులు పట్టుకుని, జుట్టు ఊడి, భయంకరంగా, చాలా క్రూరంగా కనిపిస్తున్న పురుషులు ప్రవేశిస్తున్నారని నేను చూస్తున్నాను.
నగ్ననారీ సుక్తకేశీ నృత్యన్తీ చ గృహే గృహే । అతీవ వికృతాకారాం పశ్యామి సస్మితాం సదా
ప్రతి ఇంట్లో జుట్టు ఊడిపోయిన, నగ్నంగా, రూపం భయంకరంగా ఉన్న, కానీ నవ్వుతూ నాట్యం చేస్తున్న మహిళలను నేను ఎప్పుడూ చూస్తుంటాను.
ఛిన్ననాసా చ విధవా మహాశూద్రీ దిగమ్బరా । సా తైలాభ్యఙ్గితం మాం చ కరోత్యతిభయంకరీ
ముక్కు కోసిన, పెద్ద శూద్ర వితంతువు, నగ్నంగా, నన్ను నూనెతో భయపెట్టేలా పూస్తున్నదాన్ని నేను చూస్తున్నాను.
నిర్వాణాఙ్గారయుక్తాశ్చ భస్మబూర్ణా దిగమ్బరా । అతిప్రభాతసమయే చిత్రాః పశ్యామి సస్మితాః
అతి తెల్లవారుజామున, బూడిదతో పూసుకుని, అగ్నికణాల ముద్రలు ఉన్న, నగ్నంగా, విచిత్రంగా నవ్వుతూ ఉన్నవారిని నేను చూస్తున్నాను.
పశ్యామి చ వివాహం చ నృత్యగీతమనోహరమ్ । రక్తవస్త్రపరీధానాన్పురిషాన్రక్తమీర్ధజాన్
నా ఊరిలో ఎక్కడ చూసినా, ఆకర్షణీయమైన నృత్యం, పాటలతో కూడిన పెళ్లి, ఎర్ర వస్త్రాలు ధరించిన పురుషులు, వారి జుట్టు ఎర్రగా మరిగినట్టు కనిపిస్తున్నారని నేను చూస్తున్నాను.
రక్తం వమన్తం పురుషం నృత్యన్తం నగ్నముల్బణమ్ । ధావన్తం చ శయానం చ పశ్యామి సస్మితం సదా
ఎప్పుడూ నగ్నంగా, భయంకరంగా ఉన్న ఒక పురుషుడు రక్తం వాంతి చేస్తూ, నాట్యం చేస్తూ, పరుగెత్తుతూ, పడుకుని, నవ్వుతూ ఉన్నాడని నేను చూస్తుంటాను.
రాహుగ్రస్తం చ గగనే మణ్డలం చన్ద్రసూర్యయౌః । ఏకకాలేచ పశ్యామి సర్వగ్రాసం చ బాన్ధవాః
ఒకేసారి ఆకాశంలో రాహువు సూర్య చంద్రులను మింగుతున్నదాన్ని, నా బంధువులందరినీ పూర్తిగా నశించిపోతున్నదాన్ని నేను చూస్తున్నాను.
ఉల్కాపాతం ధూమకేతుం భూకమ్పం రాష్ట్రవిప్లవమ్ । ఝఞ్ఝావాతం మహోత్పాతం పశ్యామి చ పురోహిత
ఓ పురోహితా, నేను ఉల్కలు పడటం, ధూమకేతువు, భూకంపం, రాజ్యం నాశనం, బలమైన గాలులు, పెద్ద విపత్తులు జరుగుతున్నట్లు చూస్తున్నాను.
వాయునా ఘూర్ణమానాంశ్చ చ్ఛిన్నస్కన్ధాన్మహీరుహాన్ । పతితాన్పర్వతాశ్చైవ పశ్యామి పృథివీతలే
వాయువుతో ఊగిపోతున్న, కొమ్మలు విరిగిన చెట్లు, నేలపై పడిపోయిన పర్వతాలను నేను చూస్తున్నాను.
పురుషం ఛిన్నశిరసం రృత్యన్తం నగ్నముచ్ఛ్రితమ్ । ముణ్డమాలాకరం ఘోరం పశ్యామి చ గృహే గృహే
ప్రతి ఇంట్లో తల కత్తిరించబడి, నగ్నంగా, భయంకరంగా, ముండమాల ధరించి, నాట్యం చేస్తున్న పురుషుడిని నేను చూస్తున్నాను.
దగ్థం సర్వాశ్రమం భక్మపూర్ణమఙ్గారసంకులమ్ । హాహాకారం చ కుర్వన్తం సర్వం పశ్యామి సర్వతః
అన్ని ఆశ్రమాలు కాలిపోయి, బూడిద, అగ్నికణాలతో నిండిపోయి, ఎక్కడ చూసినా హాహాకారం వినిపిస్తున్నదాన్ని నేను చూస్తున్నాను.
ఇత్యేవముక్త్వా రాజా స విరరామ సభాతలే । దృషద్వా (శ్రృత్వా) స్వప్తం బాన్ధవాశ్చ న తముక్త్వానిశశ్వసుః
ఇలా చెప్పిన తరువాత రాజు సభలో మౌనంగా ఉన్నాడు. అతని కల విని బంధువులు ఏమీ చెప్పకుండా ఊపిరి పీల్చుకుంటూ ఉండిపోయారు.
జహార చేతనాం సద్యః సత్యకశ్చ పురోహితః । మత్వా వినాశం కంసస్య యజమానస్య నారద
నారదా, కంసుని నాశనం ఖచ్చితమని భావించి, పురోహితుడు సత్యకుడు వెంటనే హుషారు కోల్పోయాడు.
రురోద నారీవర్గశ్చ పితా మాతా చ శోకతః । మేనే వినాశకాలం చ సద్యః స్వయముపస్థితమ్
మహిళలు ఏడవడం మొదలుపెట్టారు. రాజు తండ్రి తల్లి దుఃఖంతో, నాశనం సమయం వెంటనే వచ్చిందని నమ్మారు.
ఇతి శ్రీబ్రహ్మo మహాo శ్రీకృష్ణజన్మఖo ఉత్తo నారదనాo కంసదుఃఖప్న- కథనం నామ త్రిషష్టితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త మహాపురాణంలో శ్రీకృష్ణ జన్మఖండంలో నారదుడు చెప్పిన కంసుని దుఃఖ కల వివరించే అరవై మూడు అధ్యాయం ముగిసింది.
అథ చతుఃషష్టితమోఽధ్యాయః నారాయణ ఉవాచ సర్వ కృత్వా పరామర్శం సత్యకశ్చ పురోహితః । బుద్ధిమాఞ్ఛుక్రశిష్యశ్చ తమువాచ హితం మునే
ఇప్పుడు అరవై నాలుగు అధ్యాయం ప్రారంభమైంది. నారాయణుడు ఇలా చెప్పాడు: అన్నీ ఆలోచించిన తరువాత, తెలివైన పురోహితుడు, శుక్రుని శిష్యుడు సత్యకుడు, ఆ మునికి మేలైన మాటలు చెప్పాడు.
సత్యక ఉవాచ భయం త్యజ మహాభాగ భయం కిం తే మయి స్థితే । కురు యాగం మహేశస్య మర్వారిష్టవినాశనమ్
సత్యకుడు ఇలా అన్నాడు: మహాభాగా, భయం వదిలిపెట్టు. నేను ఉన్నప్పుడు నీకు భయం ఎందుకు? మరణ సూచక దోషాలు పోవడానికి మహేశ్వరునికి యాగం చేయించు.
యాగో ధనుర్మఖో నామ బహ్వన్నో బహుదక్షిణః । దుఃశప్నానాం నాశకరః శత్రుభీతివినాశకః
ధనుర్మఖం అనే యాగం, ఎక్కువ భోజనాలు, విరివిగా దక్షిణలు ఇచ్చే యాగం, చెడు కలలను తొలగించేదిగా, శత్రువుల భయాన్ని పోగొట్టేదిగా ఉంటుంది.
ఆధ్యాత్మికమాధిదైవమాధిభౌతికముత్కటమ్ । ఏషాం త్రివిధోత్పాతానాం ఖణ్డనో భూతివర్ధంనః
ఆధ్యాత్మికం, ఆధ్యిదైవికం, ఆధ్యిభౌతికం అనే మూడు రకాల బాధలు తొలగితే, ఐశ్వర్యం పెరుగుతుంది.
యాగే సమాప్తే శంభుశ్చ జరామృత్యుహరం వరమ్ । దదాతి సాక్షాద్భవతి దాతా చ సర్వసంపదామ్
యాగం పూర్తయ్యినప్పుడు శంభుడు ముదుసుపు, మరణం తొలగించే వరాన్ని ఇస్తాడు; అంతే కాదు, అన్ని సంపదలకు ప్రత్యక్షంగా దాత కూడా అవుతాడు.
చకారేమం చ యాగం చ పురా బాణో మహాబలః । నన్దీ పరశురామశ్చ భల్లశ్చ బలినాం వరః
పూర్వం బాణుడు అనే మహాబలుడు, నంది, పరశురాముడు, బల్లుడు వంటి శక్తివంతులు ఈ యాగాన్ని చేశారు.
పురా దదౌ ధనురిదం శివో నన్దీశ్వరాయ చ । యాగేన భూత్వా సిద్ధః స దదౌ బాణాయ ధార్మికః
పూర్వం శివుడు ఈ విల్లు నందీశ్వరునికి ఇచ్చాడు; యాగంతో సిద్ధి సాధించిన ఆ ధార్మికుడు దాన్ని బాణునికి ఇచ్చాడు.
కృత్వా యాగం మహాసిద్ధో దదౌ రామాయ పుష్కరే । తుభ్యం దదౌ పరశురామః కృపయా చ కృపానిధిః
యాగం చేసి మహాసిద్ధుడైనవాడు దాన్ని పుష్కరంలో రామునికి ఇచ్చాడు; పరశురాముడు, కరుణాసముద్రుడు, దయతో నీకు ఇచ్చాడు.
సహస్రహస్తపరిమితం దైర్ధ్యేఽతికఠినం నృప । దశహస్తప్రశస్తం చ శంకరేచ్ఛావినిర్మితమ్
ఓ రాజా! ఈ విల్లు వెయ్యి చేతుల పొడవు, చాలా గట్టి, పది చేతుల వెడల్పుతో, శంకరుని సంకల్పంతో తయారైంది.
పశుపతేః పశుపతం యుక్తయానేన దుర్వహమ్ । సర్వే భఙ్క్తుం న శక్తాశ్చ దేవం నారాయణం వినా
పశుపతికి చెందిన ఈ పాశుపత విల్లు సరైన విధానంతో కూడా మోయడం చాలా కష్టం; నారాయణుడు తప్ప మరెవ్వరూ దీన్ని విరగలేరు.
యాగే చ ధనుషః పూజాం శంకరస్య తు శంకరే । కురు శీఘ్రం శుభార్థం చ సర్వాన్కురు నిమన్త్రణమ్
యాగంలో విల్లు, శంకరుని పూజను చేయు; మంగళకరంగా త్వరగా ఇది చేయి, అందరినీ ఆహ్వానించు.