అథైకషష్టి,మోఽధ్యాయః నారాయణ ఉవాచ ఇతి తే కథితం కించిదిన్ద్రస్య దర్పభఞ్జనమ్ । అపరం శ్రూయతాం బ్రహ్మన్సావధానం నిగూఢకమ్
అతః అరవయ్యొకటి అధ్యాయం. నారాయణుడు ఇలా చెప్పాడు: బ్రాహ్మణా, ఇంద్రుడి గర్వభంగం గురించి కొంత చెప్పాను. ఇప్పుడు మరొక రహస్యమైన కథను శ్రద్ధగా విను.
సముద్రమథనం కృత్వా పీత్వాఽమృతరసం పురా । నిర్జిత్య దైత్యసంఘాంశ్చ బహుదర్పో బభూవ హ
పూర్వంలో సముద్రాన్ని మథించి అమృతాన్ని తాగి, దానవులను ఓడించిన తర్వాత, ఇంద్రుడు చాలా గర్వంతో ఉండిపోయాడు.
తదా కృష్ణో బలిద్వారా శక్రదర్ప బభఞ్జ హ । భ్రష్టశ్రియో బభూవుస్తే దేవా ఇన్ద్రపురోగమాః
ఆ సమయంలో కృష్ణుడు బలిచేత ఇంద్రుడి గర్వాన్ని చూరగొన్నాడు. అప్పుడు ఇంద్రునితో సహా దేవతలు తమ తేజస్సును కోల్పోయారు.
తదా బృహస్పతేః స్తౌత్రాదదితేశ్చ వ్రతేన తే । జాతశ్చ స్వాంశకలయాఽప్యదిత్యాం వామనో విభుః
ఆ సమయంలో బృహస్పతి స్తోత్రాలు, అదితి వ్రతఫలంగా, ప్రభువు తన అంశంతో అదితి నుండి వామనుడిగా అవతరించాడు.
యాచ్ఞాం కృత్వా బలిం రాజ్యం కృపయా చ కృపానిధిః । తస్మై దదౌ మహేన్ద్రాయ దేవేమ్యశ్చాపి సంపదమ్
వామనుడు బలిని యాచించి రాజ్యాన్ని తీసుకున్నాడు. అనంతరం, దయామయుడు మహేంద్రునికి రాజ్యాన్ని ఇచ్చి, దేవతలకు సంపదను తిరిగి ఇచ్చాడు.
బభూవ శక్రదర్పశ్చ పునః కల్పాన్తనే పురా । విభుర్దువసిసో ద్వారా జహార తచ్ఛ్రియం మునే
ఒక కల్పాంతంలో మళ్లీ ఇంద్రునికి గర్వం పుట్టింది. అప్పుడు ప్రభువు దుర్వాసుని ద్వారా ఆ తేజస్సును తీసేశాడు, మునీంద్రా.
పునర్దదౌ చ కృపయా కృపాలుర్భక్తవత్సలః । పునః శ్రీదుర్మదః సోఽపి జహార గౌతమప్రియామ్
తర్వాత మళ్లీ దయతో భక్తవత్సలుడు ఆ తేజస్సును తిరిగి ఇచ్చాడు. కానీ మళ్లీ ఆ గర్విష్ఠుడు గౌతముని ప్రియమైనవారిని తీసుకున్నాడు.
తదా గౌతమశాపేన భమాఙ్గశ్చ బభూవ సః । సంప్రాప యాతనామిన్ద్రః స్వాఙ్గవేదనయా పురా
అప్పుడు గౌతముని శాపంతో ఇంద్రుని శరీరమంతా మచ్చలు పడ్డాయి. తన శరీరంలోనే బాధతో ఇంద్రుడు తీవ్రమైన కష్టాన్ని అనుభవించాడు.
ఉచ్చైస్తం జహసుర్దృష్ట్వా ఋషయో మనవస్తదా । దేవాశ్చ లజ్జితాః సర్వే మృతతుల్యో బృహస్పతిః
ఇంద్రుని ఆ స్థితిని చూసి ఋషులు, మనువులు పెద్దగా నవ్వారు. అందరు దేవతలు సిగ్గుతో తలదించుకున్నారు; బృహస్పతి ప్రాణం లేని వాడిలా అయ్యాడు.
తదా సహస్రవర్ష చ తపస్తప్త్వా రవేః పురా । రవేర్వరేణ శక్రః స సహస్రాక్షో బభూవ హ
ఆ సమయంలో ఇంద్రుడు సూర్యుని వద్ద వెయ్యేళ్ళ తపస్సు చేసి, సూర్యుని వరంతో వెయ్యికళ్లవాడిగా మారాడు.
కలఙ్కరూపమిన్ద్రస్య తచ్చక్షుర్నికరం పరమ్ । యథా చనద్రే కలఙ్కశ్చ తానకాహరణాదభూత్
ఇంద్రుని శరీరంపై ఉన్న మచ్చలు అనంతరం అనేక కళ్లుగా మారాయి. చంద్రుని మీద అమృతాన్ని తీసుకున్నందుకు మచ్చ ఉన్నట్టే, ఇంద్రునికి కూడా అలాంటి మచ్చలు వచ్చాయి.
నారద ఉవాచ బ్రహ్మన్ కేన ప్రగారేణ జహార గౌతమప్రియామ్ । మహాసతీసమహల్యాం చ పూజ్యాం భువనపాదనీమ్
నారదుడు అడిగాడు: బ్రాహ్మణా, ఇంద్రుడు ఎలా గౌతముని ప్రియమైన మహాసతీ అహల్యను, భువనాధిపతులు పూజించే ఆమెను, తీసుకున్నాడు?
శుద్ధాశాయాం మహాభాగాం నిర్మలాం కమలాకలామ్ । ఏతద్వేదితుమిచ్ఛామి వద వేదవిదాం వర
వేదాన్ని బాగా తెలిసినవాడవు కదా, నీకు ఒక విషయం తెలుసుకోవాలని ఉంది. ఆమె ఎంతో పవిత్రమైన మనసుతో, మహత్తరమైన అదృష్టంతో, మలినములేని లక్ష్మీ భాగంగా ఉన్నదని చెబుతావా?
నారాయణ ఉవాచ పుష్కరే తీర్థయాత్రాయాం సూర్యపర్వణి నారద । తత్రాఽఽగతామహల్యాం చ దదర్శ పాకశాసనః
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు — నారదా! పుష్కర తీర్థయాత్రలో, సూర్య పర్వదినాన, దేవేంద్రుడు అక్కడికి వచ్చిన అహల్యను చూశాడు.
సుస్మితాం సుదర్తీ శాన్తాం పీనక్షోణిపయోధరామ్ । మ్రర్చ్ఛామవాప చేన్ద్రశ్చ దృష్టిమాత్రేణ తత్త్క్షణాత్
ఆమె మధురమైన చిరునవ్వుతో, లోపల బాధతో, ప్రశాంతంగా, పుష్టిగా ఉన్న వక్షోజాలతో, భూమిలా విస్తారమైన నడుముతో కనిపించింది. ఆమెను చూసిన క్షణంలోనే ఇంద్రుడు మోహానికి లోనై, స్పృహ కోల్పోయాడు.
అథాపరదినే తాం చ దృష్ట్వా సన్దాకినీ తటే । ఏకాకినీం సుస్మిసాం చ స్నాతీం నగ్నాం సలజ్జితామ్
తర్వాత మరుసటి రోజు, సండాకినీ నది ఒడ్డున, ఒంటరిగా, మృదువుగా నవ్వుతూ, స్నానం చేస్తూ, సిగ్గుతో నిలుచున్న ఆమెను చూసాడు.
దృష్ట్వా శ్రోణిం స్తనయుగమతీవ విపులం హరిః । మూర్చ్ఛమవాప కామార్తో జహార చేతనాం పునః
ఆమె విస్తారమైన నడుము, పుష్టిగా ఉన్న వక్షోజాలను చూసి, హరిదేవుడు కామంతో మళ్ళీ స్పృహ కోల్పోయాడు.
క్షణేన చేతనాం ప్రాప్య గత్వా కామీ తదన్తికమ్ । ఉవాచ శ్లక్ష్ణయా వాచా వినయేన పతివ్రతామ్
కొంతసేపటికి స్పృహ తిరిగి వచ్చి, కోరికతో ఆమె దగ్గరకు వెళ్లి, వినయంగా, మృదువుగా మాటలాడాడు, ఆమెను గౌరవిస్తూ పలికాడు.
మహేన్ద్ర ఉవాచ అహో గుణమహో రూపమహో కిం వా నవం వయః । అహో కిం వా ముఖశ్రీస్తే శరచ్చన్ద్రం వినిన్దతీ
మహేంద్రుడు ఇలా అన్నాడు — ఓహో! ఎంత గుణం! ఎంత అందం! ఎంత యవ్వనం! నీ ముఖ కాంతి శరదృతువులోని చంద్రునికన్నా మెరుగ్గా మెరిసిపోతుంది.
అహోకటాక్షం కుటిలం పుంసాం చిత్తవికర్షణమ్ । కిమహో లోచనం పద్మప్రభామోచనమీప్సితమ్
నీ చూపు ఎంత వక్రంగా, మనుషుల మనసులను ఆకర్షించేలా ఉంది! నీ కళ్ళు పద్మపు ప్రకాశాన్ని వెదజల్లాలని తహతహలాడుతున్నట్టు ఉన్నాయి.
గమనం రమణీయం చ గచఖఞ్జనభఞ్జనమ్ । అహో వాక్యం సుమధురం పీయూషాదపి దుర్లభమ్
నీ నడక ఎంత అందంగా ఉంది, హంస, ఏనుగు గర్వాన్ని కూడా తుడిపాడేలా ఉంది. నీ మాటలు ఎంత మధురంగా ఉన్నాయి, అమృతానికి కూడా దొరకని రుచిగా ఉన్నాయి.
కిమహో విపులశ్రోణీ కామాధారా మనోహరా । కామదా కాముకాయైవ మునిమానసమోహినీ
నీ విస్తారమైన నడుము ఎంత ఆకర్షణీయంగా ఉంది, కోరికలకు నిలయంగా ఉంది. కామంతో ఉన్నవారికి ఆనందాన్ని ఇస్తూ, మునుల మనసులను కూడా మోహింపజేస్తుంది.
అతీవ కఠినా పీనా రమ్భాస్చ మ్భవిడమ్బితా । అహో నితమ్బయుగులం వర్తులం చన్ద్రబిమ్బవత్
నీ నడుము ఎంత గట్టిగా, పుష్టిగా ఉంది, అరటి కాండాన్ని తలపిస్తోంది. నీ రెండు నితంబాలు వృత్తాకారంగా, చంద్రబింబంలా మెరిసిపోతున్నాయి.
శ్రీయుక్తం శ్రీఫలయుగతుల్యం తే స్తనయుగ్మకమ్ । అత్యున్నతం సుకఠినం త్రైలోక్యచిత్తమోహనమ్
నీ రెండు వక్షోజాలు శ్రీతో నిండినవి, లక్ష్మీ ఫలాలను తలపించేలా ఉన్నాయి. అవి ఎంతో ఎత్తుగా, గట్టిగా ఉండి, మూడు లోకాల మనసులను కూడా మోహింపజేస్తున్నాయి.
అహో కిం వా తపస్తేపే గౌతమశ్చ తపోధనః । సంప్రాప యత్ఫలేనైవ సుదతీం సున్దరీం వరామ్
ఓహో! గౌతముడు ఎంతటి తపస్సు చేశాడో, ఆ తపస్సు ఫలితంగా నువ్వంటి మధురమైన నవ్వుతో, అందమైన భార్యను పొందాడు.
నిషేవ్య ప్రకృతిం దుర్గా విష్ణుమాయాం సనాతనీమ్ । లక్ష్మీం చ లక్ష్మీసదృశీమీదృశీం ప్రాప పద్మినీమ్
దుర్గాదేవిని, విష్ణుమాయ అయిన శాశ్వత శక్తిని, లక్ష్మీదేవిని సేవించి, లక్ష్మీతో సమానమైన నిన్ను, పద్మిని అయిన నిన్ను పొందాడు.
సుకోమలాం సువదనాం లలనాం నలినాననామ్ । శుద్ధాం చ సుదతీం శ్యామాం న్యగ్రోధదలమధ్యమామ్
నువ్వు ఎంత మృదువుగా, అందమైన ముఖంతో, కమలముఖి, పవిత్రంగా, మధురమైన నవ్వుతో, నల్లని వర్ణంతో, వటవృక్ష దళంలాంటి తొడలతో ఉన్నావు.
త్వత్పాలనం చ జానామికామశాస్త్రవిచక్షణః । కామో వా కాముకశ్చన్ద్ర కిం త్వా జానాతి గౌతమః
నేను ప్రేమశాస్త్రంలో నిపుణుడిని, నిన్ను ఎలా సంరక్షించాలో నాకు బాగా తెలుసు. కానీ గౌతముడు, లేదా మన్మథుడు, లేదా చంద్రుడు కూడా నిన్ను నన్ను మించినవిధంగా తెలుసారా?
మాం ప్రశంసన్తి నిత్యం తే కామశాస్త్రవిచక్షణాః । ఉర్వశ్యాద్యశ్చాప్సరసో మాం ప్రశంసన్తి సంతతమ్
ప్రేమశాస్త్రంలో నిపుణులైన వారు నన్ను ఎప్పుడూ ప్రశంసిస్తారు. ఉర్వశి మొదలైన అప్సరసలు కూడా నన్ను ఎల్లప్పుడూ మెచ్చుకుంటారు.
దాసిం కృత్వా చ దాస్యామి శచీం తుమ్యం వరాననే । త్రైలోక్యలక్ష్మీ విపులాం గృహణ త్యజ గౌతమమ్
శచిని నీ దాసిగా చేసుకుని, నేను ఆమెను నీకు ఇస్తాను, ఓ సుందరీ! మూడు లోకాల సంపదను స్వీకరించు, గౌతముణ్ణి వదిలిపెట్టు.