మన్త్రాద్యుద్గిరణేనైవ గురురిత్యుచ్యతే బుధైః । అన్యో వన్ద్యో గురురయమన్యశ్చారోపితో గురుః
మంత్రాలు మొదలైనవి చెప్పేవాడిని బుద్ధిమంతులు 'గురు' అని పిలుస్తారు. ఒకరు నిజమైన గురువు, మరొకరు కేవలం నియమించబడిన గురువు.
అజ్ఞానతిమిరాన్ధస్య జ్ఞానాఞ్జనశలాకయా । చక్షురున్మీలితం యేన తస్మై శ్రీగురవే నమః
అజ్ఞానాంధకారంలో ఉన్నవాడి కళ్లను జ్ఞానరూపమైన కాజలంతో తెరిచిన ఆ శ్రీగురువుకు నమస్కారం.
అదీక్షితస్య మూర్ఖస్య నిష్కృతిర్నాస్తి ని శ్చితమ్ । సర్వకర్మస్వనర్హస్య నరకే తత్పశోః స్థితిః
దీక్ష లేని, మూర్ఖుడైనవాడికి ఎలాంటి ప్రాయశ్చిత్తం ఉండదు. అన్ని కర్మలకు అర్హత లేని వాడు, పశువులా నరకంలో ఉంటాడు.
జన్మదాతాఽన్నదాతా చ మాతాఽన్యే గురవాస్తథా । పారం కర్తుం న శక్తాస్తే ఘోరసంసారసాగరే
జన్మనిచ్చే తల్లి, తండ్రి, అన్నం ఇచ్చే ఇతర గురువులు, ఈ భయంకరమైన సంసారసముద్రాన్ని దాటి పోవడానికి సహాయపడలేరు.
విద్యామన్త్రజ్ఞానదాతా నిపుణః పారకర్మణి । స శక్తః శిష్యముద్ధర్తుమీశ్వరశ్చేశ్వరాత్పరః
విద్య, మంత్ర, జ్ఞానం నేర్పడంలో నైపుణ్యం కలవాడు, పరమకార్యాల్లో నిపుణుడు, శిష్యుడిని రక్షించగలడు. అతడే దేవతలకు మించిన పరమేశ్వరుడు.
గురుర్విష్ణుర్గురుర్బ్రహ్మా గురుర్దేవో మహేశ్వరః । గురుర్ధర్మో గురుః శేషః సర్వాత్మా నిర్గుణో గురుః
గురు విష్ణువు, గురు బ్రహ్మ, గురు మహేశ్వరుడు. గురు ధర్మం, గురు శేషుడు, గురు అన్నింటిలోనూ వ్యాపించిన, గుణరహితుడు.
సర్వతీర్థాశ్రయశ్చైవ కర్వదేవాశ్రయో గురుః । సర్వవేదస్వరుపశ్చ గురురూపీ హరిః స్వయమ్
అన్ని తీర్థాలకు ఆశ్రయం గురువే, అన్ని దేవతలకు ఆశ్రయం గురువే. అన్ని వేదాల స్వరూపం గురువు, హరిదేవుడు స్వయంగా గురువుగా ప్రాప్తిస్తాడు.
అభీష్టదేవే రుష్టే చ గురుఃశక్తో హి రక్షితుమ్ । గురౌ రుష్టేఽభీష్టదేవో న హి శక్తశ్చ రక్షితుమ్
ఇష్టదేవుడు కోపించినా గురువు రక్షించగలడు. కానీ గురువు కోపించినప్పుడు, ఇష్టదేవుడు కూడా రక్షించలేడు.
సర్వే గ్రహాశ్చ యం రుష్టా యం రుష్టా దేవబ్రాహ్మణాః । త్వమేవ రుష్టో భవసి గురురేవ హి దేవతాః
అన్ని గ్రహాలు, దేవతలు, బ్రాహ్మణులు ఎవరి మీద కోపించుకున్నా, నిజంగా గురువు మాత్రమే ఆ కోపాన్ని కలిగి ఉంటాడు. గురువే దేవత.
న గురోశ్చ ప్రియశ్చాఽఽత్మా న గురోశ్చ ప్రియః సుతః । ధనం ప్రియం చ న గురోర్న చ భార్యా ప్రియా తథా
ఆత్మ కూడా గురువుకంటే ప్రియమైనది కాదు. కుమారుడు, ధనం, భార్య కూడా గురువుకంటే ప్రియమైనవారు కారు.
న గురోశ్చ ప్రియో ధర్మో న గురోశ్చ ప్రియం తపః । న గురోశ్చ ప్రియం సత్యం న పుణ్యం చ గురోః పరమ్
ధర్మం, తపస్సు, సత్యం, పుణ్యం ఇవేవీ గురువుకంటే ప్రియమైనవి కావు. గురువుకంటే మించినది ఏదీ లేదు.
గురోః పరో న శాస్తా చ న హి బన్ధుర్గురోః పరః । దేవో రాజా చ శాస్తా చ శిష్యాణాం చ సదా గురుః
గురువుకంటే గొప్ప ఉపాధ్యాయుడు లేడు, గురువుకంటే గొప్ప బంధువు లేడు. శిష్యులకు గురువే దేవుడు, రాజు, ఉపాధ్యాయుడు.
యావచ్ఛక్తో దాతుమన్నం తావచ్ఛాస్తా తదన్నదః । గురుః శాస్తా చ శిష్యాణాం ప్రతిజన్మని జన్మని
ఎవరికి అన్నం ఇవ్వగల శక్తి ఉంటే, వారు ఎప్పటికీ అన్నదానం చేయాలి. అలాంటి అన్నదాతే నిజమైన గురువు. గురువు ప్రతి జన్మలో శిష్యులకు మార్గదర్శకుడవుతాడు.
మన్త్రో విద్యా గురుర్దేవః పూర్వలబ్ధో యథా పతిః । ప్రతిజన్మని బన్ధేన సర్వేషాముపరి స్థితః
మంత్రం, విద్య, గురువు, దేవుడు — ఇవన్నీ ఒకసారి లభిస్తే, అవి భర్తలాగే పూర్వజన్మ బంధంతో ప్రతి జన్మలో అందరికి అధిపతులుగా ఉంటాయి.
పితా గురుశ్చ వన్ద్యశ్చ యత్ర జన్మని జన్మదః । గురవోఽన్యే తథా మాతా గురుశ్చ ప్రతిజన్మని
ప్రతి జన్మలో జన్మదాత అయిన తండ్రి, గురువు పూజించదగినవారు. ఇతర గురువులు, తల్లి కూడా ప్రతి జన్మలో గురువులే.
విప్రాణాం త్వం వరిష్ఠశ్చ గరిష్ఠశ్చ తపస్తినామ్ । బ్రహ్మిష్ఠౌ బ్రహ్మవిద్బ్రహ్మవిద్బ్రహ్మన్ ధర్మిష్ఠః సర్వధర్మిణామ్
బ్రాహ్మణులలో నువ్వే ఉత్తముడు, తపస్సు చేసే వారిలో నీవే గొప్పవాడు. బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకున్నవాడు, బ్రహ్మవేత్త, ధర్మంలో అందరికి మించినవాడవు.
తుష్టో భవ మునిశ్రేష్ఠ మాం చ శక్రం చ సంప్రతమ్ । త్వయి తుష్టే సదా తుష్టా భవన్తి గ్రహదేవతాః
మహర్షులలో శ్రేష్ఠుడా, నన్ను, ఇంద్రునిని సంతోషంగా చూడుము. నీవు సంతోషంగా ఉంటే, గ్రహదేవతలు ఎప్పుడూ సంతోషంగా ఉంటారు.
ఇత్యుక్త్వా కా శచీ బ్రహ్మన్పునరుచ్చౌ రురోద హ । దృష్ట్వా తద్రోదనం తారా రురోదోచ్చైర్ముహుర్ముహుః
ఇలా చెప్పిన తర్వాత, బ్రాహ్మణా, శచీ మళ్లీ గొప్పగా ఏడ్చింది. ఆమె ఏడుపు చూసి తారా కూడా మళ్లీ మళ్లీ గొప్పగా ఏడ్చింది.
పపాత చరణే తారా రురోద చ పునః పునః । అపరాధం క్షమేత్యుక్త్వా గురుస్తుష్టోఽప్యువాచ తామ్
తారా ఆయన పాదాల దగ్గర పడిపోయి మళ్లీ మళ్లీ ఏడ్చింది. 'నా తప్పును క్షమించండి' అని చెప్పింది. గురువు సంతోషంగా ఉన్నా, ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
గురురువాచ ఉత్తిష్ఠ తారే శచ్యాశ్చ సర్వ భద్రం భవిష్యతి । సద్యః ప్రాప్స్యతి భర్తారం మహేన్ద్రం చ మదాశిషా
గురు ఇలా అన్నాడు: 'తారా, లేవు. శచీకి అన్నీ మంచిగా జరుగుతాయి. నా ఆశీర్వాదంతో ఆమె తక్షణమే భర్త మహేంద్రునిని తిరిగి పొందుతుంది.'
ఇత్యుక్త్వా స గురుస్తత్ర విరరామ చ నారద । పపాత చరణే తారా పునరేవ రురోద చ
ఇలా చెప్పి ఆ గురువు అక్కడ మౌనంగా ఉన్నాడు, నారదా. తారా మళ్లీ ఆయన పాదాల దగ్గర పడిపోయి మళ్లీ ఏడ్చింది.
గుహీత్వా చ శచీం తారా సంస్థాప్య చ స్వవక్షకి । బోధయామాస వివిధమాధ్యాత్మికమనుత్తమమ్
తారా శచీని పక్కకు తీసుకెళ్లి తన వక్షస్సుపై కూర్చోబెట్టి, ఆమెకు ఎన్నో అత్యుత్తమమైన ఆధ్యాత్మిక విషయాలు వివరంగా చెప్పింది.
శచీకృతం గురుస్తోత్రం పూజాకాలే చ యః పఠేత్ । గురుశ్చాభీష్టదేవశ్చ సంతుష్టః ప్రతిజన్మని
పూజా సమయంలో శచీ రచించిన గురు స్తోత్రాన్ని ఎవరు పఠించినా, గురువు కూడా, ఇష్టదేవత కూడా ప్రతి జన్మలో సంతోషిస్తారు.
గ్రహదేవద్విజాస్తం చ పరితుష్టాశ్చ సంతతమ్ । రాజానో బాన్ధవాశ్చైవ సంతుష్టాః సర్వతః సదా
గ్రహదేవతలు, ద్విజులు, ఇతరులు ఎప్పుడూ అతనిపై సంతోషంగా ఉంటారు. రాజులు, బంధువులు కూడా అన్ని విధాలా ఎప్పుడూ సంతోషంగా ఉంటారు.
గురుభక్తిం విష్ణుభక్తిం వాఞ్ఛితం లభతే ధ్రువమ్ । సదా హర్షో భవేత్తస్య న చ శోకః కదాచన
అతడికి గురుభక్తి, విష్ణుభక్తి, కోరినది నిస్సందేహంగా లభిస్తుంది. అతడు ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉంటాడు, ఎప్పుడూ దుఃఖం ఉండదు.
పుత్రార్థో లభతే పుత్రం భార్యార్థో లభతే ప్రియమ్ । సుస్వరుపాం గుణవతీం సతీం పుత్రవతీం ధ్రువమ్
కొందరు కొడుకు కోసం కోరితే కొడుకు లభిస్తాడు. భార్య కోసం కోరితే, అందమైన, గుణవంతురాలు, పతివ్రత, పిల్లలతో కూడిన ప్రియమైన భార్యను తప్పకుండా పొందుతాడు.
రోగార్తోం ముచ్యతే రోగాద్బద్ధో ముచ్యోత బన్ధనాత్ । అస్పష్టకీర్తిః సుయశా మూర్ఖోభవతి పణ్డితః
వ్యాధితో బాధపడేవాడు వ్యాధి నుంచి విముక్తి పొందుతాడు. బంధనంలో ఉన్నవాడు బంధనంనుంచి విడిపోతాడు. పేరు లేనివాడికి మంచి పేరు వస్తుంది. మూర్ఖుడు పండితుడవుతాడు.
కదాచిద్బన్ధువిచ్ఛేదో న భవేత్తస్య నిశ్చితమ్ । నిత్యం తద్వర్ధతే ధర్మోం విపులం నిర్మలం యశః
అతడికి బంధువుల నుంచి ఎప్పుడూ వేరుదూరం జరగదు. అతని ధర్మం ఎప్పుడూ పెరుగుతుంది. అతని కీర్తి విశాలంగా, నిర్మలంగా మారుతుంది.
లభతే పరమైశ్వర్యం పుత్రపౌత్రధనాన్వితమ్ । ఇహ సర్వసుఖం భుక్త్వా ప్రాప్యతే శ్రీహరేః పదమ్
అతడు పరమైశ్వర్యాన్ని, కొడుకులు, మనవళ్లు, ధనం పొందుతాడు. ఇక్కడ అన్ని సుఖాలు అనుభవించి, శ్రీహరిదేవుని లోకాన్ని పొందుతాడు.
న భవేత్తత్పునర్జన్మ హరిదాస్యం లభేద్ధ్రువమ్ । విష్ణుభక్తినమాబ్ధౌ చ నిమగ్నశ్చ భవేద్ధ్రువమ్
అతడికి మళ్లీ జన్మ ఉండదు. నిస్సందేహంగా హరిదాసుని స్థానం లభిస్తుంది. విష్ణుభక్తి సముద్రంలో పూర్తిగా లీనమవుతాడు.