న మేస్పృహా పరస్త్రీషు త్వాం దృష్ట్వా లోలుపం మనః । త్యక్తా మయా స్వభాయశ్చి రత్నభూషణభూషితాః
ఇతర మహిళల పట్ల నాకు ఎలాంటి ఆకాంక్ష లేదు. నిన్ను చూసినప్పటి నుండి నా మనసు చంచలంగా లేదు. రత్నాభరణాలతో అలంకరించిన నా భార్యలను కూడా నేను వదిలేశాను.
అథావా రక్షితాఃసర్వా దాసీః కృత్వా వహాననే । రత్నేన్ద్రసారాం మాలాం తే దాస్యామి వరుణస్య చ
లేదంటే, వారందరినీ రక్షించి, నీకు దాసీలుగా చేసి, ఓ ప్రకాశవంతమైనవాడా, నేను నీకు అత్యుత్తమ రత్నాలతో చేసిన హారాన్ని, వరుణుని హారాన్ని కూడా ఇస్తాను.
నిర్జిత్య వరుణం యుద్ధే బ్రహ్మస్త్రేణాతితేజసా । వహ్నిశుద్ధంవస్త్రయుగం జిత్వా వహ్నిం సుదుర్బలమ్
బ్రహ్మాస్త్రశక్తితో యుద్ధంలో వరుణుణ్ణి జయించి, అతి బలమైన అగ్నిని కూడా గెలిచి, అగ్నిలో శుద్ధి చేసిన వస్త్రజోడును నీకు ఇస్తాను.
దాస్యామ్యద్యైవ తే దేవి నియోజ్యం మాం నియోజ్య । మణీన్ద్రసారనిర్మాణమకానాకానకుణ్డలే
ఈ రోజు నీ ఆజ్ఞతో, ఓ దేవి, నేను నీకు అత్యుత్తమ రత్నాలతో తయారైన కుండలాలను, మణులలో శ్రేష్ఠమైనవారు చేసినవాటిని ఇస్తాను.
దాస్యామి దేవాన్నిర్జిత్య దేవమాతుశ్చ సున్దరి । కరభూషణయుగ్మం చాత్యమూల్యరత్ననిర్మితమ్
దేవతలను, దేవతామాతను జయించిన తర్వాత, ఓ అందమైనవాడా, అపారమైన విలువ గల రత్నాలతో చేసిన కరభూషణాల జోడును నీకు ఇస్తాను.
దాస్యామ్యద్యైవ రోహిణ్యాశ్చన్ద్రం జిత్వాఽతిదుర్లమమ్ । యక్ష్మగ్రస్తమతికృశం మమైవ పూర్వపూరుషమ్
ఈ రోజు నేనే రోహిణీచంద్రుణ్ణి, దుర్లభమైనవాడిని జయించి, యక్ష్మతో బాధపడుతూ క్షీణించిన నా పూర్వజన్మాన్ని కూడా నీకు ఇస్తాను.
వినా యుద్ధేన భీతో మాం కృపయా వా ప్రదాస్యతి । అమూల్యరత్ననిర్మాణం క్తణన్మఞ్జీరయుగ్మకమ్
యుద్ధం లేకుండానే, భయంతో లేదా కరుణతో, అతడు నన్ను చూసి అపారమైన విలువ గల రత్నాలతో చేసిన మంజీరాల జోడును ఇస్తాడు.
దాస్యామ్యద్యైవ పార్వత్యా భిక్షాం కృత్వా మహేశ్వరమ్ । ఆశుతోషం స్తుతివశం భక్తేశం చే కృబామయమ్
ఈ రోజు నేనే పార్వతిని భిక్ష అడిగి, మహేశ్వరుడిని స్తుతించి, భక్తులకు దయతో ఉండే, సులభంగా ప్రసన్నమయ్యే ప్రభువును ప్రసన్నం చేసి నీకు ఇస్తాను.
సర్వసంపత్తిదాతారం పరం కల్పతరుం శుభే । అమూల్యరత్ననిర్మాణకేయూరయుగులం ప్రియే
అన్ని ఐశ్వర్యాలను ప్రసాదించే, పరమ కల్పవృక్షుడైన ప్రభువు, ఓ మంగళకరమైనవాడా, అపారమైన విలువ గల రత్నాలతో చేసిన కంకణాల జోడును, ప్రియమైనవాడా, నీకు ఇస్తాను.
దాస్యామి తేఽద్య గఙ్గాయా యుద్ధం కృత్వా సుదుర్లభమ్ । బహులీయుగులం చారు సూర్యపత్న్యా మనోహరమ్
ఈ రోజు గంగాదేవితో కఠినమైన యుద్ధం చేసి, సూర్యుని భార్య నుండి అందమైన, ఆకర్షణీయమైన బహుళి జోడును నీకు ఇస్తాను.
సద్రత్నసారనిర్మాణం దాస్యామ్యద్య సుశోభనే । అమూల్యరత్ననిర్మాణం దర్పణాం చాతినిర్మలమ్
ఈ రోజు, ఓ సుందరివాడా, ఉత్తమ రత్నాల సారంతో చేసిన, అపారమైన విలువ గల రత్నాలతో తయారైన అతి నిర్మలమైన దర్పణాన్ని నీకు ఇస్తాను.
దాస్యామి తే కామపత్న్యాః కామం జిత్వా చ లీలయా । క్రీడాకమలమమ్లానం కమలాయాశ్చ సున్దరి
కామదేవుని భార్యను సులభంగా జయించి, నీకు ఆట కోసం ఎప్పటికీ మాడని కమలాన్ని, అలాగే లక్ష్మీదేవి నుండి కూడా, ఓ అందమైనవాడా, ఇస్తాను.
భిక్షాం కృత్వా చ దాస్యామి స్తుత్వా చ కమలాపతిమ్ । అఙ్గులీయకరత్నాని విశ్వేషు దుర్లభాని చ
కమలాపతిని భిక్ష అడిగి, స్తుతించి, అన్ని లోకాలలో దుర్లభమైన రత్నాలతో చేసిన ఉంగరాలను నీకు ఇస్తాను.
సావిత్ర్యాశ్చ ప్రదాస్యామి కృత్వా చ బ్రహ్మణస్తపః । స్వయం గీతం ప్రగాయన్తీం మూర్చ్ఛనాశ్రుతిసంయుతామ్
సావిత్రి నుండి, బ్రహ్మదేవునికి తపస్సు చేసి, ఆమె స్వయంగా పాడిన, రాగమూ, స్వరమూ కలిసిన పాటను నీకు ఇస్తాను.
వాణీవీణాం ప్రదాస్యామి కృత్వా నారాయణవ్రతమ్ । రత్నపాశకసంధం చ విశ్వకర్మవినిర్మితమ్
నేను నారాయణవ్రతం ఆచరించి, రత్నాలతో అలంకరించిన దారంతో కూడిన, విశ్వకర్మ చేత తయారైన వీణను నీకు ఇస్తాను.
కుబేరపత్న్యా దాస్యామి పాదాఙ్గులివిభూషణమ । ఇత్యేవముక్త్వా నహుషః పపాత తత్పదామ్బుజే
కుబేరుని భార్య చేతి నుండి పాదాల అలంకారాలను కూడా నీకు ఇస్తాను. ఇలా చెప్పి, నహుషుడు ఆమె పద్మపాదాలకు నమస్కరించాడు.
ఉవాచ తం శచీ త్రస్తా రాజమార్గగతం నృపమ్ । ఉత్థాప్య తం కరే ధూత్వా శుష్కకణ్ఠోష్ఠతాలుకా
రాజమార్గంలో నిలబడి, భయంతో వణికుతున్న నహుషుని చూసి, శచీ అతనిని చేతితో పైకి లేపి, తన గొంతు, పెదాలు, నోరు ఎండిపోయినా అతనితో ఇలా మాట్లాడింది.
శచ్యువాచ శృణు వత్స మహారాజ హే తాత భయభఞ్జన
శచీ ఇలా చెప్పింది: విను నా బిడ్డా మహారాజా, ఓ తండ్రి, భయాన్ని తొలగించేవాడా,
భయత్రాతా చ రాజా చ సర్వేషాం పాలకః పితా । భ్రష్టశ్రీశ్చ మహేన్ద్రోఽద్య త్వం చ స్వర్గే నృపోఽధునా
రాజు భయాన్ని తొలగించేవాడు, పాలకుడు, అందరికీ తండ్రి. ఈ రోజు మహేంద్రుడు వైభవాన్ని కోల్పోయాడు, ఇప్పుడు నీవే స్వర్గంలో రాజవు.
యో రాజా స పితా పాతా ప్రజానామేవ నిశ్చితమ్ । గురుపత్నీ రాజపత్నీ దేవపత్నీ తథా వధూః
రాజు అనేవాడు తన ప్రజలకు తండ్రి, రక్షకుడు అని నిస్సందేహంగా చెప్పాలి. గురువు భార్య, రాజు భార్య, దేవత భార్య, కోడలు—
పిత్రోః స్వసా శిష్యపత్నీ భృత్యపలీ చ మాతులీ । పితృపత్నీ భ్రాతృపత్నీ శ్వశ్రూశ్చ భగినీ సుతా
తండ్రి చెల్లెలు, శిష్యుని భార్య, పనివాడి భార్య, మామ, తండ్రి భార్య, అన్నయ్య భార్య, అత్త, చెల్లెలు, కుమార్తె—
గర్భధాత్రీష్టదేవీ చ పుంసః షోడశ మాతరః । త్వం నరో దేవభార్యాఽహం మాతా తే దేవసంమతా
గర్భం ధరించేవారు, ఇష్టదేవత—ఇలా మొత్తం పదహారు మంది మగవారికి తల్లులవుతారు. నువ్వు మనిషివి, నేను దేవుని భార్యను, దేవతలు అంగీకరించిన నీ తల్లిని.
గచ్ఛ వత్సాదితిం రన్తుం యది చేచ్ఛసి మాతరమ్ । సర్వేషాం నిష్కృతిశ్చాస్తిన వత్స మాతృగామినామ్
వెళ్ళు బిడ్డా, నీకు తల్లి దగ్గరకు వెళ్లాలని ఉంటే వెళ్ళు. కానీ బిడ్డా, తల్లి దగ్గరకు వెళ్లినవారికి ఎలాంటి ప్రాయశ్చిత్తం లేదు.
కుమ్భీపాకే నే పచన్తి యావద్వై బ్రహ్మణో వయః । తతో భవన్తి కృమయః కల్పాః స్పత భవన్తి తే
కుంభీపాక నరకంలో బ్రహ్మా ఆయుష్షు పూర్తయ్యే వరకు వారిని ఉడికించరు. ఆ తరువాత ఎన్నో యుగాలు పురుగులుగా పుట్టి, అదే వారి ఫలితం అవుతుంది.
తతశ్చ కుష్ఠినో మ్లేచ్ఛా భవన్తి సప్తజన్మసు । నాస్తయేవ నిష్కృతిస్తేషామిత్యాహ కమలోద్భవః
ఆ తరువాత వారు ఏడు జన్మలు కుష్టురోగులు, మ్లేచ్ఛులుగా పుడతారు. వారికి నిజంగా ఎలాంటి ప్రాయశ్చిత్తం లేదు అని కమలంలో పుట్టిన బ్రహ్మా చెప్పారు.
ఏవం విట్క్షత్త్రశూద్రాణాం బ్రహ్మణీగమనే నృప । వైదేషు నిష్కృతిర్నాస్తి చేత్యాఙ్గిరసభాషితమ్
అలాగే, బ్రాహ్మణ స్త్రీ దగ్గరకు వెళ్లిన శూద్రులు, చండాళులకు వేదాలలో ఎలాంటి ప్రాయశ్చిత్తం లేదు అని అంగీరసుడు చెప్పారు.
స్వర్గసంపత్తిభోగశ్చ సుఖం సంసారిణాం ధ్రువమ్ । ముముక్షూణాం చ మోక్షణ్చ తపశ్చైవ తవస్వినామ్
ఇహలోక బంధనంలో ఉన్నవారికి స్వర్గసుఖాలు ఖచ్చితంగా లభిస్తాయి. మోక్షాన్ని కోరేవారికి విముక్తి, తపస్సు చేసేవారికి తపస్సే ఫలితం.
బ్రాహ్మణానాం చ బ్రహ్మణ్యం మునీనాం మౌనమేవ చ । వేదాభ్యాసో వైదికానాం కవీనాం కావ్యవర్ణనమ్
బ్రాహ్మణులకు బ్రహ్మనిష్ఠ, మునులకు మౌనం, వేదపండితులకు వేదాభ్యాసం, కవులకు కవిత్వ rachana.
విష్ణుదాస్యం వైష్ణవానాం విష్ణుభక్తిరసం పరమ్ । విష్ణుభక్తిం వినా నైవ ముక్తిం వాఞ్ఛన్తి వైష్ణవాః
వైష్ణవులకు విష్ణుదాస్యం, విష్ణుభక్తి పరమమైన ఆనందం. విష్ణుభక్తి లేకుండా వైష్ణవులు మోక్షాన్ని కూడా కోరరు.
మలాఢచేషు చ క్లేదేషు దుర్గన్ధినిలయేషు చ । సాధూనాం కిం సుకం సాధో స్త్రీణాం యోనిషు మాం వద
చెత్త, తడిగా, దుర్వాసనతో కూడిన చోట్ల సద్గుణులవారికి ఏమి సుఖం ఉంటుంది? ఓ సద్గుణుడా, స్త్రీలకు గర్భంలో ఏమి సుఖం ఉందో చెప్పు.