యతీ హంసీ చారుణిశ్చ వోఢుః పఞ్చశిఖస్తథా
యతి, హంసి, చారుణి, వోఢు, అలాగే పంచశిఖుడు,
వచస్కరో మరీచిర్మే అఙ్గిరాశ్చ భృగుస్తథా
వచస్కరుడు, మరీచి, అంగిరసుడు, అలాగే భృగువు,
వసిష్ఠో వశగః శశ్వత్సర్వేషు చ సుతేషు చ
వశిష్ఠుడు, వశగుడు, శశ్వతుడు, అలాగే అన్ని కుమారులు కూడా,
నిబోధ వత్స వక్ష్యామి వేదోక్తం వచనం శుభమ్
విను బిడ్డా, నేను నీకు వేదాలలో చెప్పిన శుభవాక్యాలను వివరించబోతున్నాను.
ధర్మార్థకామమోక్షాంశ్చ సర్వే వాఞ్ఛన్తి పణ్డితాః
ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షం — ఇవన్నీ జ్ఞానులు కోరుకుంటారు.
వేదప్రణిహితో ధర్మో హ్యధర్మస్తద్విపర్య్యయః
వేదాలు నిర్దేశించినదే ధర్మం; దానికి విరుద్ధమైనదే అధర్మం.
సమధీత్య తతో వేదాన్దదాతి గురుదక్షిణామ్
వేదాలు పూర్తిగా నేర్చుకున్న తరువాత, గురువుకు గురుదక్షిణ ఇవ్వాలి.
సా సాధ్వీ కులజా యా చ పతిసేవాసు తత్పరా ఆకరే పద్మరాగాణాం జన్మ కాచమణేః కుతః ।। 1.24.
పతిసేవలో నిబద్ధతతో ఉండే, మంచి వంశంలో పుట్టినదే సతీమణి. పద్మరాగాల గనిలో రాళ్లుకాదు, మణులు మాత్రమే పుడతాయి.
అసద్వంశప్రసూతా యా పిత్రోర్దోషేణ నారద
ఓ నారదా, తండ్రి దోషంతో చెడు వంశంలో పుట్టినదెవరైనా,
న వత్స దుష్టాః సర్వాశ్చ యోషితః కమలాకలాః
కాదు బిడ్డా, అన్ని స్త్రీలు చెడ్డవారు కావు; వారు అందరూ లక్ష్మీదేవి యొక్క అంశాలు.
నిర్గుణం స్వామినం సాధ్వీ సేవతే చ ప్రశంసతి
సతీమణి తన స్వామిని, ఆయనకు లక్షణాలు లేకపోయినా, సేవించి, ప్రశంసిస్తుంది.
సాధుః సద్వంశజాం కన్యాం ప్రయత్నేన పరిగ్రహేత్
ధర్మపరుడు మంచి వంశంలో పుట్టిన కన్యను జాగ్రత్తగా వివాహం చేసుకోవాలి.
వరం హుతవహే వాసః సర్పవక్త్రే చ కణ్టకే
నిప్పులో నివసించడం, పాము నోటిలో ఉండడం, ముల్లుల మీద బస చేయడం కూడా మంచిదే.
మత్తోఽధీతస్త్వయా వేదో మహ్యం చ గురుదక్షిణామ్
నీవు నన్ను దగ్గరుండి వేదాన్ని నేర్చుకున్నావు, గురుదక్షిణ కూడా ఇచ్చావు.
వత్స త్వం కులజాతాం చ పూర్వపత్నీ చ మాలతీమ్
బిడ్డా, నీవు మంచి కుటుంబంలో పుట్టినవాడవు. మాలతీ నీ మునుపటి భార్య.
మనువంశోద్భవస్యేహ సృంజయస్య గృహే సతీ
ఇక్కడ మానువంశంలో పుట్టిన మాలతీ, సృంజయుడి ఇంట్లో మంచి భార్యగా ఉంది.
గృహ్ణీష్వ పరమాం రత్నమాలాం చ కమలాకలామ్
కమలమంత అందమైన మాలను, అత్యుత్తమ రత్నాన్ని నీ భార్యగా స్వీకరించు.
ఆదౌ భవేద్గృహీ లోకో వానప్రస్థస్తతః పరమ్ 1.24.
మొదట మనిషి గృహస్థుడిగా ఉండాలి. తరువాత వనప్రస్థుడవ్వవచ్చు.
వైష్ణవానాం హరేరర్చా తపస్యా చ శ్రుతౌ శ్రుతా
వైష్ణవులు హరిని పూజించడం, తపస్సు చేయడం — ఇవి రెండూ కూడా శాస్త్రాలలో ప్రశంసించబడ్డాయి.
వైష్ణవ త్వం గృహే తిష్ఠ కురు కృష్ణపదార్చనమ్
వైష్ణవుడా, నీవు ఇంట్లో ఉండి కృష్ణుని పాదాలను పూజించు.
నాన్తర్బాహ్యే హరిర్యస్య తస్య కిం తపసాఽనఘ
పాపరహితుడా, లోపల బయట హరి లేని వాడికి తపస్సు వల్ల ఏమి లాభం?
యత్ర తత్ర కృతం కృష్ణసేవనం పరమం తపః
ఎక్కడైనా కృష్ణుని సేవ జరిగితే, అదే గొప్ప తపస్సు.
గృహీ భవ మునిశ్రేష్ఠ గృహిణాం సర్వదా సుఖమ్
మునిశ్రేష్ఠా, నీవు గృహస్థుడవు కావాలి. గృహస్థులకు ఎప్పుడూ సుఖమే.
తద్దర్శనముపస్పర్శం వాఞ్ఛన్త్యేవ ముముక్షవః
అటువంటి వాడిని చూడాలని, లేదా తాకాలని ముక్తికాంక్షలు ఎప్పుడూ కోరుకుంటారు.
తతః సుఖతమం పుత్రదర్శనం స్పర్శనం మునే
కాబట్టి మునీ, కుమారుడిని చూడటం, తాకడం — ఇదే గొప్ప సుఖం.
పుత్రప్రయోజనా కాన్తా శతకాన్తాప్రియః సుతః
భార్య కుమారుని కోసం. వంద మంది భార్యలకన్నా కుమారుడే మిన్న.
సర్వేభ్యో జయమన్విచ్ఛేత్పుత్రాదేకాత్పరాజయమ్
ప్రతి ఒక్కరిని జయించాలి, కానీ తన కుమారుని చేత ఓడిపోవాలి.
అతః ప్రియతమే పుత్రే న్యసేదాత్మపరం ధనమ్ ఉవాచ వచనం తాతం నారదో జ్ఞానినాం వరః ।। 1.24.
అందుకే, ప్రియమైన కుమారునిలోనే నీ గొప్ప ధనాన్ని పెట్టు. ఇలా జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడైన నారదుడు తన తండ్రికి చెప్పాడు.
నారద ఉవాచ ప్రవర్త్తయత్యసన్మార్గే స దయాలుః కథం పితా
నారదుడు ఇలా అన్నాడు: దయగల తండ్రి తన కుమారుని తప్పు మార్గంలో ఎలా నడిపించగలడు?
జలబుద్బుదవత్సర్వం సంసారమతినశ్వరమ్
ఈ లోక జీవితం నీటిమీద బుడగలా, చాలా తక్కువకాలమే ఉంటుంది.