తుష్టావ శంకరం సూర్యో లజ్జితోఽపి భయేన చ । కృత్వా తమాశిషం తుష్టో యయౌ గేహం కృపానిధిః
సూర్యుడు సిగ్గుతో, భయంతో కూడి శంకరుని స్తుతించాడు. ఆయన ఆశీర్వాదాన్ని పొంది, ఆ కరుణామయుడు ఆనందంగా ఇంటికి వెళ్లాడు.
విభుర్గరుత్మతో దర్పం బభఞ్జ లీలయా పురా । నిఃశ్వాసైః ప్రేరితస్యాపి శివస్య వృషభస్య చ
ఒకసారి శివుడు, తన ఊపిరితో, వృషభుడి ఊపిరితో కూడి ఉన్న గరుడుని గర్వాన్ని సరదాగా ఛేదించాడు.
ఆగచ్ఛన్తం చ వైకుణ్ఠం పృష్ఠే కృత్వా శివం పురా । ద్రష్టుం సమాగతం భక్త్యా దేవం నారాయణం పరమ్
ఒకసారి శివుడు వెనక ఉండగా, వైకుంఠానికి వెళ్లి, భక్తితో కూడి అక్కడ ఉన్న పరమదేవుడైన నారాయణుని దర్శించేందుకు వెళ్లాడు.
వహ్నిర్దపీం భృగోః శాపాత్సర్వభక్షో బభూవ హ । గురోః స్వభార్యాహిరణాద్దర్పశ్చూర్ణో బభూవ హ
భృగుమహర్షి శాపం వల్ల అగ్ని అన్నిటినీ భక్షించేవాడయ్యాడు. గురువు భార్య అయిన హిరణ్యధకు గర్వం నశించింది.
దుర్వాససో దర్పభఙ్గో బభూవ హ్యమ్బరీషతః । సుదర్శనేన చక్రేణ విష్ణోర్దుర్విషహేణ చ
దుర్వాసుని గర్వాన్ని అంబరీషుడు, విష్ణువు Sudarshana చక్రంతో, అదనంతా తట్టుకోలేని దానితో, ఛేదించాడు.
జయస్య విజయస్యాపి దర్పభఙ్గం చకార సః । వైకుణ్ఠాత్పతితస్యాపి బ్రహ్మశాపచ్ఛలేన చ
జయ, విజయల గర్వాన్ని కూడా ఆయన ఛేదించాడు. వారు బ్రహ్మశాపం కారణంగా వైకుంఠం నుండి పడిపోయారు.
నృసింహేణ హతః సోఽపి హిరణ్యకశిపుర్యథా । సూకరేణ హిరణ్యాక్షో లీలయా చ రసాతలే
హిరణ్యకశిపును నరసింహుడు సంహరించాడు. హిరణ్యాక్షుని వరాహరూపంలో భూమిలో సరదాగా సంహరించాడు.
రావణః కుమ్భకర్ణశ్చ నిహతౌ రామబాణతః । జన్మాన్తరే చ లఙ్కాయాం బ్రహ్మణా ప్రార్థితస్య చ
రావణుడు, కుంభకర్ణుడు రామబాణాలతో సంహరించబడ్డారు. మరో జన్మలో లంకలో బ్రహ్మ అభ్యర్థనతో పునర్జన్మ పొందారు.
శిశుపాలో హి నిహతః కృష్ణబాణేన లీలయా । దన్తవక్రశ్చ సహసా పరిపూర్ణేఽత్ర జన్మని
శిశుపాలుడు కృష్ణుని బాణంతో సరదాగా సంహరించబడ్డాడు. దంతవక్రుడూ ఈ జన్మ చివరలో అకస్మాత్తుగా సంహరించబడ్డాడు.
సురాణాం దర్పభఙ్గం చ దైత్యద్వారా చకార హ । అసురాణాం సురద్వారా విరోధేన పరస్పరమ్
దేవతల గర్వాన్ని దైత్యుల ద్వారా, దైత్యుల గర్వాన్ని దేవతల ద్వారా పరస్పర శత్రుత్వంతో ఆయన ఛేదించాడు.
విధిద్వారా దర్పభఙ్గం భవతశ్చ చకార సః । భవానాసీన్నారదశ్చ పురా పుత్రః ప్రజాపతేః
బ్రహ్మ ద్వారా ఆయన నీ అహంకారాన్ని తగ్గించాడు. ప్రాచీన కాలంలో నువ్వూ నారదుడూ ప్రజాపతికి కుమారులుగా జన్మించారు.
గన్ధర్వశ్చ పితుః శాపాచ్ఛూద్రీపుత్రస్తతః క్రమాత్ । తతః పునర్నారదశ్చ ప్రసాదాదధునా విభోః
నీ తండ్రి శాపం వల్ల నువ్వు గంధర్వుడవయ్యావు, తరువాత క్రమంగా శూద్రస్త్రీ కుమారుడవయ్యావు. ఆ తరువాత ప్రభువు కృపతో మళ్లీ నారదుడవయ్యావు.
మమ సాధ్యం విశ్వమితి కామదర్పో బభూవ హ । తం ప్రమతం హరద్వారా భస్మసాచ్చ చకార సః
‘నేను ఈ లోకాన్ని సాధించగలను’ అని కోరికతో మత్తులో మునిగిపోయాడు. ఆ అహంకారిని శివుడు తన మార్గంలో బూడిదగా మార్చాడు.
పునః కృత్వా ప్రసాదం తం జీవయామాస లీలయా । ఐకాన్తికం చ తద్భక్తం స చ నాస్త్రం కరోతి హి
తర్వాత శివుడు తన దయతో అతడిని తిరిగి ప్రాణం పోసి, లీలగా బ్రతికించాడు. అప్పటి నుంచి అతడు పరమ భక్తుడై, ఆయుధాలు వాడడం మానేశాడు.
చకార దర్పభఙ్గం చ దర్పిణో లక్ష్మణస్య చ । రణే శంకరశూలేన రావణప్రేరితేన చ
యుద్ధంలో రావణుడు పంపిన శివుని త్రిశూలంతో, లక్ష్మణుని అహంకారాన్ని కూడా ఆయన చూరగొట్టాడు.
పునస్తం జీవయామాస రామస్య స్తవనేన చ । స్వయం విస్మృతవిష్ణోశ్చ బ్రహ్మశాపేన నారద
తర్వాత రాముని స్తోత్రంతో అతడిని మళ్లీ బ్రతికించాడు. బ్రహ్మ శాపం వల్ల నారదుడు విష్ణువును కూడా మరిచిపోయాడు.
చకార దర్పభఙ్గం చ కార్తవీర్యార్జునస్య చ । జామదగ్న్యస్య శస్త్రేణామోఘేన పర్శునా పురా
పురాతన కాలంలో, జమదగ్ని కుమారుడు పరశురాముని అపరాజితమైన పరశుతో, కార్తవీర్యార్జునుని అహంకారాన్ని ఆయన చూరగొట్టాడు.
విప్రపుత్రస్య మరణే హరణే కృష్ణయోషితామ్ । కర్ణేన సార్ధం సమరే పార్థదర్పం బభఞ్జ సః
బ్రాహ్మణ కుమారుని మరణం, కృష్ణుని స్త్రీలను అపహరించడం జరిగినప్పుడు, కర్ణుడితో కలిసి యుద్ధంలో అర్జునుని అహంకారాన్ని ఆయన నశింపజేశాడు.
బాణస్య చోషాహరణే చిచ్ఛేద చ భుజాన్విభుః । భృగోశ్చ దక్షయజ్ఞే చ దర్పభఙ్గం చకార సః
బాణాసురుడు ఉషను అపహరించినప్పుడు, ప్రభువు బాణాసురుని చేతులను నరికేశాడు. అలాగే, దక్షయజ్ఞంలో భృగువు అహంకారాన్ని కూడా ఆయన తగ్గించాడు.
పర్శురామస్య రామస్య వివాహో పథి గచ్ఛతః । బభఞ్జ దర్పం సమరే రామద్వారా పురా విభుః
పరశురాముడు, రాముని వివాహానికి వెళ్తున్నప్పుడు, యుద్ధంలో రాముని ద్వారా పరశురాముని అహంకారాన్ని ప్రభువు నశింపజేశాడు.
సుమేరోః శృఙ్గభృఙ్గం చ వాయుద్వారా చకార సః । సముద్రాణాం దర్పభఙ్గం చకారాగస్త్యభక్షణాత్
సుమేరు పర్వత శిఖరాన్ని వాయువు ద్వారా ఆయన విరిచాడు. సముద్రాల అహంకారాన్ని అగస్త్యుడు వాటిని తాగడం ద్వారా తగ్గించాడు.
అకాలే సృష్టిహరణే తత్పుత్రమరణే పురా । కోపయుక్తస్య వాయోశ్చ దర్పభఙ్గం చకార సః
అనుచితంగా సృష్టిని నాశనం చేయడం, తన కుమారుని మరణం జరిగినప్పుడు, కోపంతో ఉన్న వాయువు అహంకారాన్ని ఆయన తగ్గించాడు.
ఉషాహరణయాత్రాయాం ద్వారకాగమనే హరేః । బాణస్య చ గవాం హేతోవంరుణం చ శశాప సః
ఉషను అపహరించేందుకు వెళ్లినప్పుడు, హరివారు ద్వారకకు వచ్చినప్పుడు, గోవుల కోసం బాణాసురుని, వరుణుని శపించాడు.
కలహే గఙ్గయా వాణ్యా నారాయణాగ్రతః । సరస్వతీం చ తత్యాజ తస్యా దర్పం బభఞ్జ సః
నారాయణుని ముందు గంగా, వాణితో కలహం జరిగినప్పుడు, ఆయన సరస్వతిని వదిలిపెట్టాడు. ఆమె అహంకారాన్ని కూడా ఆయన నశింపజేశాడు.
దర్పయుక్తాం చ దుర్గాం చ త్యక్త్వా శంభుర్హిమాలయే । కామం చ భస్మసాత్కృత్వా తపసే చ యయౌ విభుః
అహంకారంతో ఉన్న దుర్గను శంభుడు హిమాలయాల్లో వదిలిపెట్టి, మన్మథుడిని బూడిదగా చేసి, తపస్సు కోసం వెళ్లాడు.
లజ్జామవాప సా దేవీ తస్యా దర్పం బభఞ్జ సః । సా యయౌ తపసే విష్ణోః ప్రాప్తిహేతోః శివస్య చ
ఆ దేవి లజ్జను పొందింది. ఆయన ఆమె అహంకారాన్ని నశింపజేశాడు. ఆమె విష్ణువు కోసం, శివుని పొందేందుకు తపస్సు చేయడానికి వెళ్లింది.
భారతే సుచిరం తప్త్వా దేవీ వీష్ణోర్వరేణ చ । చకార స్వామినం శంభుం భగవన్తం సనాతనమ్
భారతదేశంలో ఆ దేవి చాలాకాలం తపస్సు చేసి, విష్ణువు వరంతో శంభుని శాశ్వత భర్తగా చేసుకుంది.
మహాసౌభాగ్యయుక్తా సా బభూవ శంకరప్రియా । విశ్వేషు సర్వదేవీషు పూజ్యా వన్ద్యా స్తుతా సురైః
ఆమె మహా సౌభాగ్యంతో శంకరునికి ప్రియురాలైంది. జగత్తులోని అన్ని దేవతల్లో ఆమె దేవతలకు పూజ్యురాలు, వందనీయురాలు, స్తుతించబడే వాడైంది.
దర్పయుక్తా మహాలక్ష్మీర్బభూవ సా మహామునే । పరాభూతా పురా దేవీ జయేన విజయేన చ
అహంకారంతో నిండిన మహాలక్ష్మి, ఓ మహర్షీ, అప్పట్లో జయుడు, విజయుడు చేతిలో ఓడిపోయింది.
ప్రవిశన్తీం విభోర్ద్వారం దత్తవా భక్తాయ వాఞ్ఛితమ్ । నివారితా సా ద్వారాచ్చ తేన దౌవారికేణ వై
ఆమె భక్తునికి కావలసినది ఇచ్చి, భగవంతుని ద్వారం లోపలికి వెళ్లే ప్రయత్నంలో, ఆ ద్వారపాలకుడు ఆమెను అడ్డగించాడు.