ఏకపాచ్చ కలౌ సోఽపి కలేరన్తే పునః క్షయః । షోడశాంశోఽతిక్లిష్టశ్చ సస్మార చనణం విభోః
కలియుగంలో ఒకే ఒక్క పాదమై, కలియుగాంతంలో మళ్లీ తగ్గిపోయాడు. పదహారు భాగాలు కలిగి, కష్టాలు లేకుండా, ప్రభువు పాదాలను స్మరించాడు.
తదా సత్యయుగారమ్భే పరిపూర్ణోఽభవత్పునః । పునర్యుగానురోధేన క్రమేణ చ పునః క్షయః
తర్వాత సత్యయుగం ప్రారంభంలో మళ్లీ సంపూర్ణుడయ్యాడు. మళ్లీ యుగాల మార్పుతో క్రమంగా తగ్గిపోయాడు.
యమో మాణ్డవశాపేన శూద్రయోనిమవాప హ । తదా పునః శతాబ్దాన్తే పునః శుద్ధో బభూవ హ
మాండవుని శాపం వల్ల యముడు శూద్రులలో జన్మించాడు. తర్వాత నూరు సంవత్సరాల తర్వాత మళ్లీ పవిత్రుడయ్యాడు.
సామ్బో విమాతృశాపేన గలత్కుష్ఠీ బభూవ సః । తదా సూర్యవ్రతం కృత్వా పునః శుద్ధో బభూవ సః
విమాతృ శాపం వల్ల సాంబుడు కుష్టురోగంతో బాధపడాడు. ఆ తర్వాత సూర్యునికి వ్రతం చేసి మళ్లీ ఆరోగ్యవంతుడయ్యాడు.
చన్ద్రో దర్పమదేనైవ జహార చ గురోః ప్రియామ్ । బభూవ దర్పభఙ్గోఽస్య యక్ష్మగ్రస్తో బభూవ సః
అహంకారంతో మత్తులో చంద్రుడు తన గురువు ప్రియమైనవారిని అపహరించాడు. దాంతో అతని గర్వం నశించి, యక్ష్మతో బాధపడాడు.
సూర్యో దర్పాత్తేజసశ్చ హన్తుం శంకరకింకరమ్ । సుమాలీత్యభిధం దైత్యం జగామాఽఽశు గిరిం ప్రతి
గర్వంతో, తన తేజంతో సూర్యుడు శంకరుని సేవకుడైన సుమాళి అనే దైత్యుడిని సంహరించేందుకు వేగంగా కొండవైపు వెళ్లాడు.
అహర్నిశం దీప్తికరం కుర్వన్తం విషయం రవేః । సూర్యేణ భీతో దైత్యశ్చ శంకరం శరణం యయౌ
రవి ప్రదేశాన్ని రాత్రింబవళ్ళు ప్రకాశింపజేస్తూ ఉండగా, సూర్యుని భయంతో ఆ దైత్యుడు శంకరుని ఆశ్రయించాడు.
సూర్యం దృష్ట్వా శంకరశ్చ జగ్రాహ శూలమేవ చ । భీతో దుద్రావ సూర్యశ్చ దృష్ట్వా తం శూలినం మునే
సూర్యుని చూసి శంకరుడు త్రిశూలాన్ని ఎత్తాడు. ఆ త్రిశూలాన్ని చూసి భయంతో సూర్యుడు పారిపోయాడు, మునివరా!
జఘాన కాశ్యాం శూలేన శూలీకాశీశ్వరో రవిమ్ । మూర్చ్ఛాం సంప్రాప్య శూలేన దర్పంభఙ్గో బభూవ హ
కాశీలో కాశీశ్వరుడు త్రిశూలంతో సూర్యుని గాయపరిచాడు. ఆ త్రిశూలపు బలానికి సూర్యుడు అపస్మారానికి లోనై, అతని గర్వం పోయింది.
సాన్ద్రాన్ధకారః సహసా జగ్రాహ పృథివీతలమ్ । ఆశుతోషో మహాదేవో జీవయామాస తత్క్షణమ్
అప్పుడే భూమిని ఘనమైన అంధకారం కమ్మేసింది. మహాదేవుడు వెంటనే ప్రసన్నుడై, సూర్యునికి ప్రాణం తిరిగి ఇచ్చాడు.
తుష్టావ శంకరం సూర్యో లజ్జితోఽపి భయేన చ । కృత్వా తమాశిషం తుష్టో యయౌ గేహం కృపానిధిః
సూర్యుడు సిగ్గుతో, భయంతో కూడి శంకరుని స్తుతించాడు. ఆయన ఆశీర్వాదాన్ని పొంది, ఆ కరుణామయుడు ఆనందంగా ఇంటికి వెళ్లాడు.
విభుర్గరుత్మతో దర్పం బభఞ్జ లీలయా పురా । నిఃశ్వాసైః ప్రేరితస్యాపి శివస్య వృషభస్య చ
ఒకసారి శివుడు, తన ఊపిరితో, వృషభుడి ఊపిరితో కూడి ఉన్న గరుడుని గర్వాన్ని సరదాగా ఛేదించాడు.
ఆగచ్ఛన్తం చ వైకుణ్ఠం పృష్ఠే కృత్వా శివం పురా । ద్రష్టుం సమాగతం భక్త్యా దేవం నారాయణం పరమ్
ఒకసారి శివుడు వెనక ఉండగా, వైకుంఠానికి వెళ్లి, భక్తితో కూడి అక్కడ ఉన్న పరమదేవుడైన నారాయణుని దర్శించేందుకు వెళ్లాడు.
వహ్నిర్దపీం భృగోః శాపాత్సర్వభక్షో బభూవ హ । గురోః స్వభార్యాహిరణాద్దర్పశ్చూర్ణో బభూవ హ
భృగుమహర్షి శాపం వల్ల అగ్ని అన్నిటినీ భక్షించేవాడయ్యాడు. గురువు భార్య అయిన హిరణ్యధకు గర్వం నశించింది.
దుర్వాససో దర్పభఙ్గో బభూవ హ్యమ్బరీషతః । సుదర్శనేన చక్రేణ విష్ణోర్దుర్విషహేణ చ
దుర్వాసుని గర్వాన్ని అంబరీషుడు, విష్ణువు Sudarshana చక్రంతో, అదనంతా తట్టుకోలేని దానితో, ఛేదించాడు.
జయస్య విజయస్యాపి దర్పభఙ్గం చకార సః । వైకుణ్ఠాత్పతితస్యాపి బ్రహ్మశాపచ్ఛలేన చ
జయ, విజయల గర్వాన్ని కూడా ఆయన ఛేదించాడు. వారు బ్రహ్మశాపం కారణంగా వైకుంఠం నుండి పడిపోయారు.
నృసింహేణ హతః సోఽపి హిరణ్యకశిపుర్యథా । సూకరేణ హిరణ్యాక్షో లీలయా చ రసాతలే
హిరణ్యకశిపును నరసింహుడు సంహరించాడు. హిరణ్యాక్షుని వరాహరూపంలో భూమిలో సరదాగా సంహరించాడు.
రావణః కుమ్భకర్ణశ్చ నిహతౌ రామబాణతః । జన్మాన్తరే చ లఙ్కాయాం బ్రహ్మణా ప్రార్థితస్య చ
రావణుడు, కుంభకర్ణుడు రామబాణాలతో సంహరించబడ్డారు. మరో జన్మలో లంకలో బ్రహ్మ అభ్యర్థనతో పునర్జన్మ పొందారు.
శిశుపాలో హి నిహతః కృష్ణబాణేన లీలయా । దన్తవక్రశ్చ సహసా పరిపూర్ణేఽత్ర జన్మని
శిశుపాలుడు కృష్ణుని బాణంతో సరదాగా సంహరించబడ్డాడు. దంతవక్రుడూ ఈ జన్మ చివరలో అకస్మాత్తుగా సంహరించబడ్డాడు.
సురాణాం దర్పభఙ్గం చ దైత్యద్వారా చకార హ । అసురాణాం సురద్వారా విరోధేన పరస్పరమ్
దేవతల గర్వాన్ని దైత్యుల ద్వారా, దైత్యుల గర్వాన్ని దేవతల ద్వారా పరస్పర శత్రుత్వంతో ఆయన ఛేదించాడు.
విధిద్వారా దర్పభఙ్గం భవతశ్చ చకార సః । భవానాసీన్నారదశ్చ పురా పుత్రః ప్రజాపతేః
బ్రహ్మ ద్వారా ఆయన నీ అహంకారాన్ని తగ్గించాడు. ప్రాచీన కాలంలో నువ్వూ నారదుడూ ప్రజాపతికి కుమారులుగా జన్మించారు.
గన్ధర్వశ్చ పితుః శాపాచ్ఛూద్రీపుత్రస్తతః క్రమాత్ । తతః పునర్నారదశ్చ ప్రసాదాదధునా విభోః
నీ తండ్రి శాపం వల్ల నువ్వు గంధర్వుడవయ్యావు, తరువాత క్రమంగా శూద్రస్త్రీ కుమారుడవయ్యావు. ఆ తరువాత ప్రభువు కృపతో మళ్లీ నారదుడవయ్యావు.
మమ సాధ్యం విశ్వమితి కామదర్పో బభూవ హ । తం ప్రమతం హరద్వారా భస్మసాచ్చ చకార సః
‘నేను ఈ లోకాన్ని సాధించగలను’ అని కోరికతో మత్తులో మునిగిపోయాడు. ఆ అహంకారిని శివుడు తన మార్గంలో బూడిదగా మార్చాడు.
పునః కృత్వా ప్రసాదం తం జీవయామాస లీలయా । ఐకాన్తికం చ తద్భక్తం స చ నాస్త్రం కరోతి హి
తర్వాత శివుడు తన దయతో అతడిని తిరిగి ప్రాణం పోసి, లీలగా బ్రతికించాడు. అప్పటి నుంచి అతడు పరమ భక్తుడై, ఆయుధాలు వాడడం మానేశాడు.
చకార దర్పభఙ్గం చ దర్పిణో లక్ష్మణస్య చ । రణే శంకరశూలేన రావణప్రేరితేన చ
యుద్ధంలో రావణుడు పంపిన శివుని త్రిశూలంతో, లక్ష్మణుని అహంకారాన్ని కూడా ఆయన చూరగొట్టాడు.
పునస్తం జీవయామాస రామస్య స్తవనేన చ । స్వయం విస్మృతవిష్ణోశ్చ బ్రహ్మశాపేన నారద
తర్వాత రాముని స్తోత్రంతో అతడిని మళ్లీ బ్రతికించాడు. బ్రహ్మ శాపం వల్ల నారదుడు విష్ణువును కూడా మరిచిపోయాడు.
చకార దర్పభఙ్గం చ కార్తవీర్యార్జునస్య చ । జామదగ్న్యస్య శస్త్రేణామోఘేన పర్శునా పురా
పురాతన కాలంలో, జమదగ్ని కుమారుడు పరశురాముని అపరాజితమైన పరశుతో, కార్తవీర్యార్జునుని అహంకారాన్ని ఆయన చూరగొట్టాడు.
విప్రపుత్రస్య మరణే హరణే కృష్ణయోషితామ్ । కర్ణేన సార్ధం సమరే పార్థదర్పం బభఞ్జ సః
బ్రాహ్మణ కుమారుని మరణం, కృష్ణుని స్త్రీలను అపహరించడం జరిగినప్పుడు, కర్ణుడితో కలిసి యుద్ధంలో అర్జునుని అహంకారాన్ని ఆయన నశింపజేశాడు.
బాణస్య చోషాహరణే చిచ్ఛేద చ భుజాన్విభుః । భృగోశ్చ దక్షయజ్ఞే చ దర్పభఙ్గం చకార సః
బాణాసురుడు ఉషను అపహరించినప్పుడు, ప్రభువు బాణాసురుని చేతులను నరికేశాడు. అలాగే, దక్షయజ్ఞంలో భృగువు అహంకారాన్ని కూడా ఆయన తగ్గించాడు.
పర్శురామస్య రామస్య వివాహో పథి గచ్ఛతః । బభఞ్జ దర్పం సమరే రామద్వారా పురా విభుః
పరశురాముడు, రాముని వివాహానికి వెళ్తున్నప్పుడు, యుద్ధంలో రాముని ద్వారా పరశురాముని అహంకారాన్ని ప్రభువు నశింపజేశాడు.