సరస్వత్యాశ్చ దుర్గాయాః పద్మాయాశ్చ భువస్తథా । సావిత్ర్యాశ్చైవ గఙ్గాయా మనసాయాస్తథైవ చ
సరస్వతి, దుర్గ, పద్మ, భూమి, సావిత్రి, గంగా, మనసా వీరి గర్వాన్ని కూడా ఆయన తొలగించాడు.
ప్రాణాధిష్ఠాతృదేవ్యశ్చ ప్రియాయాః ప్రాణతోఽపి చ । ప్రాణాధికాయా రాధాయా అన్యేషామపి కా కథా
ప్రాణాధిష్ఠాత్రి దేవి, ప్రాణాలకు మించిన ప్రియమైన రాధ, ప్రాణాలకు మించిన ప్రియురాలు వీరి గర్వాన్ని కూడా ఆయన తొలగించాడు. మరి ఇతరుల సంగతి చెప్పనక్కర్లేదు.
హ్రత్వా దర్పం చ సర్వేషాం ప్రసాదం చ చకార సః । కర్తా హర్తా పాలయితా స్రష్టా స్రష్టుశ్చ సర్వతః
అందరి గర్వాన్ని పోగొట్టి, ఆయన అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదించాడు. ఆయనే కర్త, హర్త, రక్షకుడు, సృష్టికర్త, సృష్టికర్తలకు కూడా కర్త.
యం స్తోతుమీశో నాలం చ పఞ్చవక్త్రైస్తు శంకరః । స్తోతుం నాలం చతుర్వక్త్రో విధాతా జగతామపి
ఐదు ముఖాలతో ఉన్న శంకరుడు కూడా ఆయనను స్తుతించలేడు. నాలుగు ముఖాలతో ఉన్న జగత్కర్త బ్రహ్మ కూడా ఆయనను స్తుతించలేడు.
స్తోతుం నాలమనన్తశ్చ సహస్రవదనైరహో । స్వయం విష్ణుర్విశ్వవ్యాపీ నాలం స్తోతుం జనార్దనః
వెయ్యి నోళ్లతో ఉన్న అనంతుడు కూడా ఆయనను స్తుతించలేడు. విశ్వవ్యాప్తుడైన విష్ణువు కూడా జనార్దనుని స్తుతించలేడు.
మహావిరాణ్న శక్తోఽపి యం స్తోతుం పరమేశ్వరమ్ । కమ్పితా యస్య పురతః ప్రకృతిః పరమాత్మనః
మహావిరాట్ కూడా శక్తివంతుడైనా, ఆ పరమేశ్వరుని స్తుతించలేడు. ఆ పరమాత్ముని ఎదుట ప్రకృతి కూడా వణుకుతుంది.
సరస్వతీ జడీభూతా యం స్తోతుం పరమేశ్వరమ్ । మహిమానం న జానన్తి వేదా యస్య చ నారద
నారదా, పరమేశ్వరుడిని స్తుతించేందుకు సరస్వతీదేవి కూడా మాటలు తప్పిపోయింది. ఆయన మహిమను వేదాలు కూడా పూర్తిగా తెలుసుకోలేవు.
ఇత్యేవం కథితో బ్రహ్మన్ప్రభావః పరమాత్మనః । నిర్గుణస్య చ కృష్ణస్య కిం భుయః శ్రోతుమిచ్ఛసి
బ్రహ్మన్, నేను పరమాత్మ అయిన కృష్ణుని గొప్పతనాన్ని వివరించాను. ఆయనకు లక్షణాలు లేవు. ఇంకా నీవు ఏమి వినాలనుకుంటున్నావు?
ఇతి శ్రీబ్రహ్మo మహాo శ్రీకృష్ణజన్మఖo ఉత్తరార్ధే నారదనాo శ్రీకృష్ణప్రభావ- వర్ణనం నామ పఞ్చపఞ్చశాత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త పురాణంలో, శ్రీకృష్ణ జన్మఖండం ఉత్తరార్థంలో, నారదుడు మరియు శ్రీబ్రహ్మ మధ్య సంభాషణలో, 'శ్రీకృష్ణ ప్రభావ వర్ణనం' అనే యాభై అయిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
అథ షద్పఞ్చాశత్తమోఽధ్యాయః నారద ఉవాచ కిమపూర్వం శ్రుతం బ్రహ్మన్రహస్యం పరమాద్భుతమ్ । అనన్తచరితం ధన్యమనన్తస్యాచ్యుతస్య చ
నారదుడు ఇలా అడిగాడు: బ్రహ్మా, ఆ అపూర్వమైన, రహస్యమైన, అద్భుతమైన, అనంతమైన, ధన్యమైన అచ్యుతుని కథ ఏమిటి?
కథం కృష్ణో మహావిష్ణోర్దర్పభఙ్గ చకార సః । అన్యేషాం వా కథమహో తద్భవాన్వక్తుమర్హతి
కృష్ణుడు మహావిష్ణువు గర్వాన్ని ఎలా ఛేదించాడు? లేదా మరెవరినైనా ఎలా గర్వభంగం చేశాడు? ప్రభూ, మీరు దయచేసి అది వివరించండి.
స్వతః శ్రీకృష్ణచరితమతీవ మధురం శ్రుతౌ । అతీవ మధురం రమ్యం కావ్యం కవిముఖాత్తతః
శ్రీకృష్ణుని చరిత్రలు స్వయంగా వినడానికి ఎంతో మధురంగా ఉంటాయి. కవులు వాటిని కవిత్వంగా చెప్పినప్పుడు మరింత ఆకర్షణీయంగా, రమ్యంగా ఉంటాయి.
నారాయణ ఉవాచ మహావిష్ణోరహంకారో బభూవ సహసేతి చ । సర్వం మల్లోమకూపేషు విశ్వాన్యేవాఽహమీశ్వరః
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: మహావిష్ణువుకు గర్వం వచ్చి, 'ఈ సర్వలోకాలు నా చర్మరంధ్రాలలో ఉన్నాయి, నేను సర్వాధిపతి' అని భావించాడు.
సంహారభైరవీ భుత్వా తం స జగ్రాస లీలయా । స్యితే ముర్ధావశేషే చ ప్రసాదం తం చకార సః
ఆయన సంహారభైరవిగా మారి, లీలగా మహావిష్ణువును మింగేశాడు. చివరికి తల మాత్రమే మిగిలినప్పుడు, ఆయనపై కృప చూపించాడు.
సర్వాత్మనా ధ్యాయమానః స్తుతో భీతం కృపానిధిః । తచ్ఛరీరం సుసంపన్నం పునరేవ చకార సః
ఆయన భయంతో, కృతజ్ఞతతో, సంపూర్ణంగా ధ్యానం చేస్తూ స్తుతించాడు. కృపాసముద్రుడు ఆయన శరీరాన్ని మళ్లీ పూర్ణంగా చేసాడు.
బ్రహ్మణః సహసా బ్రహ్మన్నితి దర్పో బభువ హ । అహం త్రిజగతాం ధాతా కర్తాఽహమీశ్వరః స్వయమ్
బ్రహ్మా, అకస్మాత్తుగా బ్రహ్మదేవుడికి గర్వం వచ్చి, 'నేనే మూడు లోకాల సృష్టికర్త, నేను కర్త, నేనే ప్రభువు' అని అనుకున్నాడు.
మత్పరః పూజితో నాస్తి మత్పరశ్చ జితేన్ద్రియః । ఇత్యేవం మనసా కృత్వా బహుదర్పో బభూవ హ
'నాకు మించినవాడు లేడు, నా లాంటి ఇంద్రియ నిగ్రహం కలవాడు లేడు' అని మనసులో భావించి, బ్రహ్మదేవుడు మరింత గర్వంతో నిండిపోయాడు.
తం బ్రహాణాం సమూహం చ దర్శయామాస తత్క్షణమ్ । గోలోకే స్వసమీపే చ వసన్తం పురతో విభోః
ఆ సమయంలో, గోలొకంలో తన సమీపంలో ఉన్న అనేకమంది బ్రహ్మలను, ప్రభువు ఎదుట బ్రహ్మదేవుడికి చూపించాడు.
శతవక్త్రం చ ప్రత్యేకం బ్రహ్మాణ్డౌఘం చ లీలయా । త్యక్తుకామం స్వదేహం చ వ్రీడయా నతకంధరమ్
ప్రతి ఒక్కరు వంద ముఖాలతో, అనేక బ్రహ్మాండాలతో ఉండగా, బ్రహ్మదేవుడు సిగ్గుతో తన శరీరాన్ని వదిలేయాలని కోరుకుని, తల వంచాడు.
పునః ప్రసాదం కృపయా తం చకార కృపానిధిః । కాలేన మోహినీద్వారా తమపూజ్యం చకార సః
కృపాసముద్రుడు మళ్లీ ఆయనపై దయచూపి, మోహినీ ద్వారా కొంతకాలం బ్రహ్మదేవుడిని పూజకు అర్హుడిగా కాకుండా చేశాడు.
స్వకన్యాం దర్శయిత్వా తం సకామం చ చకార హ । పునస్తద్దర్పభఙ్గం చ శివద్వారా చకార సః
తన కూతురిని చూపించి, బ్రహ్మదేవుడిలో కామాన్ని కలిగించాడు. మళ్లీ శివుని ద్వారా ఆయన గర్వాన్ని ఛేదించాడు.
తత్యాజ లజ్జయా దేహం పునర్దేహం దధార సః । పునశ్చకార తం పూజ్యం బ్రహ్మాణం బ్రహ్మణః ప్రభుః
సిగ్గుతో బ్రహ్మదేవుడు తన శరీరాన్ని వదిలి, మరొకదాన్ని ధరించాడు. ఆ తరువాత, బ్రహ్మదేవుడిని మళ్లీ పూజకు అర్హుడిగా చేశాడు.
జ్ఞానం దదౌ మహాజ్ఞానీ జ్ఞానానన్దః సనాతనః । విష్ణోర్బభూవ గర్వశ్చ జగత్పాతాఽహమీశ్వరః
శాశ్వతుడైన జ్ఞానానందుడు బ్రహ్మదేవుడికి జ్ఞానం ఇచ్చాడు. కానీ విష్ణువుకి 'నేనే జగత్పాలకుడిని, ప్రభువుని' అనే గర్వం కలిగింది.
తమాత్మవిస్మృతం కృష్ణశ్చకార రామజన్మని । అహం విశ్వం బిభర్మీతి శేషో దర్పీ బభూవ హ
రాముని జనన సమయంలో కృష్ణుడు విష్ణువును తనను తాను మరచిపోయేలా చేశాడు. అదే సమయంలో శేషుడు కూడా 'నేనే విశ్వాన్ని మోయుచున్నాను' అని గర్వించాడు.
తద్దర్పం గరుడద్వారా చూర్ణీభూతం చకార సః । ఏకదా పూజితో నాగైర్గరుడః కృష్ణవాహనః
ఆ గర్వాన్ని గరుడుడు ధూలిగా మార్చాడు. ఒకసారి, కృష్ణుని వాహనుడైన గరుడుని పాములు పూజించాయి.
న పూజితశ్చ శేషేణ స్వదర్పేణ పురా మునే । గరుడేన జితం కోధాత్తమనన్తం మనస్వినమ్
కానీ, మునీశ్వరా! ముందు శేషుడు తన గర్వంతో గరుడుని పూజించలేదు. కోపంతో గరుడుడు ఆ మహాశక్తివంతుడైన అనంతుడిని జయించాడు.
చకార మోక్షణం తస్య శ్రీకృష్ణశ్చ కృపానిధిః । స్వయం శివః స్వదర్పాచ్చ వివాహం న చకార సః
శ్రీకృష్ణుడు, కరుణాసముద్రుడు, అతనికి మోక్షాన్ని ఇచ్చాడు. శివుడు తన గర్వం వల్ల పెళ్లి చేయలేదు.
తం కృత్వా మాయయా మోహం కారయామాస స్త్రీయుతమ్ । పునర్జహార తత్పత్నీం దక్షకన్యాం మహాసతీమ్
తన మాయతో మోహాన్ని కలిగించి, శివుని స్త్రీలో ఆసక్తి కలిగించాడు. తరువాత, దక్షుని కుమార్తె అయిన తన భార్యను తిరిగి తీసుకున్నాడు.
వర్ష శుశోచ తద్దేహం క్రోడే కృత్వా చ శంకరః । నానాస్థానం చ బభ్రామ రుదఞ్ఛోకాన్ముహుర్ముహుః
శంకరుడు ఏడాది పాటు ఆమె శరీరాన్ని ఒడిలో పెట్టుకొని దుఃఖించాడు. ఎన్నో చోట్ల తిరుగుతూ, మళ్లీ మళ్లీ ఆవేదనతో ఏడ్చాడు.
జన్మాన్తరే పునః ప్రాప్య తాం సతీం పార్వతీం ముదా । విసస్మార చ స్వజ్ఞానం దక్షశప్తః పునః శివః
తరువాత జన్మలో, శివుడు సతిని పార్వతిగా సంతోషంతో తిరిగి పొందాడు. దక్షుని శాపం వల్ల, శివుడు తన జ్ఞానాన్ని మళ్లీ మరచిపోయాడు.