తిష్ఠఞ్జగామ గోలోకం పృథివ్యాం చ పురాతనః
ఆది కాలంలో ఉన్నవాడు, గోలోకానికి కూడా, భూమికి కూడా వెళ్లాడు.
రాధామాత్రే కలావత్యై దదౌ సామీప్యమోక్షణమ్
అన్ని శక్తుల రూపమైన రాధాదేవికి మాత్రమే సమీపతా మోక్షాన్ని ప్రసాదించాడు.
నిబధ్య ధర్మసేతుం చ వేదోక్తం చ యుగే యుగే
ప్రతి యుగంలో వేదాల్లో చెప్పినట్టు ధర్మసేతువును స్థాపించాడు.
శ్రీకృష్ణచరితం రమ్యం చతుర్వర్గఫలప్రదమ్
శ్రీకృష్ణుని చరిత్ర మధురంగా ఉండి, అది ధర్మార్థకామమోక్షాల ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
భజ తం పరమానన్దం సానన్దం నన్దనన్దనమ్
ఆ పరమానందమైన, ఆనందంగా ఉన్న నందుని కుమారుని భక్తితో సేవించు.
పరమవ్యయమవ్యక్తం భక్తానుగ్రహవిగ్రహమ్
ఆయన పరమమైనవాడు, నశించని వాడు, అవ్యక్తుడు, భక్తులకు కరుణామూర్తి.
నిర్గుణం చ నిరీహం చ నిరాకారం నిరఞ్జనమ్ ।। 4.54.
ఆయనకు లక్షణాలు లేవు, కోరికలు లేవు, రూపం లేదు, మలినత కూడా లేదు.
ఇతి శ్రీబ్రహ్మైవవర్తే మహాపురాణే శ్రీకృష్ణజన్మఖణ్డే నారాయణనారదసంవాదే శ్రీకృష్ణరాధికాసంవాదో నామ చతుష్పఞ్చాశత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త మహాపురాణంలో, శ్రీకృష్ణ జన్మఖండంలో, నారాయణుడు-నారదుడు సంభాషణలో, శ్రీకృష్ణ-రాధికా సంభాషణ అనే నలభైయైదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
ఓం తత్సద్బ్రహ్మణే నమః। శ్రీమద్ద్వైపాయనమునీప్రణీతం- బ్రహ్మవైవర్తపురాణమ్। అథ శ్రీకృష్ణజన్మఖణ్డస్యోత్తరార్ధః। అథ పఞ్చపఞ్చాశత్తమోఽధ్యాయః। నారాయణ ఉవాచ స ఏవ భగవాన్కృష్ణః సర్వాత్మా పురుషః పరః । దురారాధ్యోఽతిసాధ్యశ్చ సర్వారాధ్యః సుఖప్రదః
నిజభక్తాతిసాఘ్యశ్చాభక్తస్యాసాధ్య ఏవ చ । శశ్వద్దృశ్యః స్వభక్తస్యాభక్తస్యాదృశ్య ఏవ చ
తన భక్తులకు ఆయనను చేరడం చాలా సులభం, భక్తులు కానివారికి అసాధ్యం. భక్తులకు ఎప్పుడూ ప్రత్యక్షంగా ఉంటాడు, భక్తి లేనివారికి కనిపించడు.
దుర్జ్ఞేయం తస్య చరితం కార్యం హృదయమేవ చ । బద్ధాస్తన్మాయయా సర్వే మోహితాశ్చ దురన్తయా
ఆయన కార్యాలు, కర్మలు, హృదయం తెలుసుకోవడం చాలా కష్టం. అందరినీ ఆయన మహామాయ బంధించి, మాయలో ముంచేస్తుంది.
యద్భయాద్వాతి వాతోఽయం కూర్మం ధత్తే నిరాశ్రయః । కూర్మోఽనన్తం విధత్తే చ యద్భయేన నిరన్తరమ్
ఆయన భయంతో ఈ గాలి వీస్తుంది, ఆ కూర్ముడు ఆధారంలేని భూమిని మోయగలుగుతున్నాడు, అదే భయంతో కూర్ముడు ఎప్పుడూ అనంతుని మోయగలుగుతున్నాడు.
బిభర్తి శేషో విశ్వం చ యద్భయేన చ నారద । సహస్రశీర్షా పురుషః శిరమశ్చైకదేశతః
ఆయన భయంతోనే, నారదా, శేషుడు ఈ విశ్వాన్ని మోస్తున్నాడు; వేల తలలున్న పురుషుడు తన తలను ఒకచోట ఉంచి ఉన్నాడు.
సప్తసాగరసంయుక్తా సప్తద్వీపా వసుంధరా । శైలకాననసంయుక్తా పాతాలాః సప్త ఏవ చ
ఏడు ద్వీపాలు, ఏడు సముద్రాలు, పర్వతాలు, అరణ్యాలు కలిగిన భూమి, అలాగే ఏడు పాతాళాలు ఉన్నాయి.
సప్తస్వర్గాశ్చ వివిధా బ్రహ్మలోకసమన్వితాః । ఏవం విశ్వం త్రిభువనం కృత్రిమం పరికీర్తితమ్
ఏడు రకాల స్వర్గాలు, బ్రహ్మలోకంతో కలిపి ఉన్నాయి. ఇలా మూడు లోకాలు కలిగిన ఈ విశ్వం కల్పితమైనదిగా చెప్పబడింది.
యద్భయేన విధాత్రాచ ప్రతిసృష్టౌ చ నిర్మితమ్ । ఏవం విశ్వాన్యసంరవ్యాని లోమకూపైర్మహాన్విరాట్
ఆయన భయంతో సృష్టికర్త ఈ లోకాలను సృష్టించి, వ్యాప్తి చేశాడు. అలాగే, మహావిరాట్ శరీరంలోని రోమకూపాల నుంచి అనేక విశ్వాలు ఉద్భవించాయి.
యద్భయేన విధత్తే చ యదన్నో ధ్యాయతే హి యమ్ । విష్ణుః పాతి చ సంసారం యద్భయేన కృపానిధిః
ఆయన భయంతో సృష్టికర్త కార్యాలు చేస్తాడు, ఎవరు ఆయనను ఆహారంగా ధ్యానిస్తారో వారికి కూడా అదే. కృపాసాగరుడైన విష్ణువు ఆయన భయంతో సృష్టిని కాపాడుతున్నాడు.
కాలాగ్నిరుద్రో యద్భీతః కాలః సంహరతే ప్రజాః । మృత్యుంజయో మహాదేవో యద్భయాద్ధ్యాయతే చ యమ్
కాలాగ్ని, రుద్రుడు ఆయన భయంతోనే ప్రాణులను నశింపజేస్తారు. మరణాన్ని జయించిన మహాదేవుడు కూడా ఆయనను భయంతో ధ్యానిస్తాడు.
షడ్గుణైరనురాగైశ్చ విరాగీ విరతః సదా । యద్భయేన దహత్యగ్నిః సూర్యస్తపతి యద్భయాత్
ఆరు రకాల గుణాలతో, మమకారంతో కూడిన వాడు ఎప్పుడూ విరక్తుడై ఉంటాడు. ఆ పరమాత్ముని భయంతోనే అగ్ని కాలుస్తుంది, సూర్యుడు వేడి ఇస్తాడు.
యద్భయాద్వర్షతీన్ద్రశ్చ మృత్యుశ్చరతి జన్తుషు । యద్భయేన యమః శాస్తా పాపినీం ధర్మ ఏవ చ
ఆయన భయంతోనే ఇంద్రుడు వర్షం కురిపిస్తాడు, మరణం జీవుల్లో సంచరిస్తుంది, యమధర్మరాజు పాపులను శిక్షిస్తాడు.
ధత్తే చ ధరణీ లోకాన్యద్భయేన చరాచరాన్ । సూయతే ప్రకృతిః సృష్టౌ యద్భయాన్మహదాదికమ్
ఆయన భయంతోనే భూమి లోకాలను, చరాచరాలను మోయుతుంది. ఆయన భయంతోనే ప్రకృతి మహత్తు మొదలైన సృష్టిని ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
దుర్జ్ఞేయం తదభిప్రాయం కో వా జానాతి పుత్రక । యత్ప్రభావం న జానన్తి బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః
ఆ పరమాత్ముని సంకల్పాన్ని తెలుసుకోవడం చాలా కష్టం, నా బిడ్డా! ఆయన మహిమను బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు కూడా తెలుసుకోలేరు.
కథం జానామి తచ్చేష్టామహం వత్స సుమన్దధీః । కథం జగామ మథురాం త్యక్త్వా వృన్దావనం వనమ్
నేను మూర్ఖుడినైన నేను ఆయన కార్యాలను ఎలా తెలుసుకోగలను, బిడ్డా? ఆయన వృద్ధావనాన్ని వదిలి మథురకు ఎలా వెళ్లాడు?
కథం తత్యాజ గోపీశ్చ రాధాం ప్రాణాధికాం ప్రియామ్ । యశోదాం బాన్ధవాదీంశ్చ నన్దం వ నన్దనన్దనః
నందుని ఆనందంగా ఉన్న శ్రీకృష్ణుడు, ప్రాణాలకు మించిన ప్రియమైన రాధను, గోపికలను, యశోదను, బంధువులను, నందుని ఎలా విడిచిపెట్టాడు?
దర్పహా దర్పదః సోఽపి సర్వేషాం సర్వదః సదా । బభఞ్జ రాధాదర్పం చ సుదామ్నః శాపకారణాత్
అహంకారాన్ని తొలగించేవాడు, అహంకారం కలిగించేవాడు, అందరికీ ఎప్పుడూ దాత. సుదాముని శాపం వల్ల రాధ యొక్క గర్వాన్ని కూడా ఆయన చూరగొన్నాడు.
అన్యేషాం భావనాహేతోర్బ్రహ్మప్రాప్తిస్తథా భవేత్ । ఏవం కించిద్వితర్కం చ కురుతే కమలోద్భవః
ఇతరుల భక్తి కోసం, వారు బ్రహ్మాన్ని పొందేందుకు, కమలంలో జన్మించిన బ్రహ్మదేవుడు కూడా ఇలాంటి ఆలోచన చేస్తాడు.
చకార దర్పభఙ్గం చ మహావిష్ణుః పురా విభుః । బ్రహ్మణశ్చతథా విష్ణోః శషేస్య చ శివస్య చ
పూర్వకాలంలో మహావిష్ణువు, ఆ విభువు, బ్రహ్మ, విష్ణు, శేషుడు, శివుడు వీరి అహంకారాన్ని కూడా చెదగొట్టాడు.
ధర్మస్య చ యమస్యాపి సామ్బస్య చన్ద్రసూర్యయోః । గరుడస్య చ వహ్నేశ్చ గురోర్దుర్వాససస్తథా
ధర్ముడు, యముడు, సాంబుడు, చంద్రుడు, సూర్యుడు, గరుడుడు, అగ్ని, గురువు, దుర్వాసుడు వీరి గర్వాన్ని కూడా ఆయన తొలగించాడు.
దౌవారికస్య భక్తస్య జయస్య విజయస్య చ। సురాణమసురాణాం చ భవతః కామశక్రయోః
ద్వారపాలుడు, భక్తుడు, జయుడు, విజయుడు, దేవతలు, అసురులు, భవుడు, మన్మథుడు, ఇంద్రుడు వీరి గర్వాన్ని కూడా ఆయన తొలగించాడు.
లక్ష్మణస్యార్జునస్యాపి బాణస్య చ భృగోస్తథా । సుమేరోశ్చ సముద్రాణాం వాయోశ్చ వరుణస్య చ
లక్ష్మణుడు, అర్జునుడు, బాణుడు, భృగువు, సుమేరు, సముద్రాలు, వాయువు, వరుణుడు వీరి గర్వాన్ని కూడా ఆయన తొలగించాడు.
ఓం, సత్యమైన బ్రహ్మకు నమస్కారం. శ్రీద్వైపాయన ముని రచించిన బ్రహ్మవైవర్త పురాణం. ఇప్పుడు శ్రీకృష్ణ జన్మఖండం రెండవ భాగం. ఇప్పుడు యాభై అయిదవ అధ్యాయం. నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు — ఆ శ్రీకృష్ణుడు, సమస్త ప్రాణుల ఆత్మ, పరమ పురుషుడు. ఆయనను పూజించడం చాలా కష్టం, పొందడం మరింత కష్టం, అయినా అందరూ పూజించదగ్గవాడు, సుఖాన్ని ప్రసాదించేవాడు.