గత్వా సముద్రనికటం నిర్మాయ ద్వారకాం పురీమ్
ఆయన సముద్రతీరానికి వెళ్లి, ద్వారకా నగరాన్ని నిర్మించాడు.
కాలిందీం లక్ష్మణాం శైబ్యాం సత్యాం జాంబవతీం సతీమ్
ఆయన కాలిందీని, లక్ష్మణను, శైబ్యను, సత్యను, ధర్మపత్నిగా జాంబవతిని పెండ్లిచేసుకున్నాడు.
నిహత్య నరకం భూపం రణేన దారుణేన చ
ఘోరమైన యుద్ధంలో నరకాసురుని సంహరించాడు.
జహార పారిజాతం చ జిత్వా శక్రం చ లీలయా
ఇంద్రుడిని సులభంగా జయించి, పారిజాత వృక్షాన్ని తీసుకొచ్చాడు.
పౌత్రస్య మోక్షణం కృత్వా పునరాగత్య ద్వారకామ్
తన మనవడికి మోక్షాన్ని ఇచ్చి, మళ్లీ ద్వారకకు తిరిగి వచ్చాడు.
యోగే చ వసుదేవస్య తీర్థయాత్రాప్రసంగతః
వసుదేవుని యోగంలో, తీర్థయాత్ర సందర్భంలో,
పూర్ణే చ శతవర్షే చ సుదామ్నః శాపమోక్షణే 4.54.
నూరేళ్లు పూర్తయ్యాక, సుదాముని శాప విమోచన సమయంలో,
పునశ్చతుర్దశాబ్దం చ తయా సార్ధం జగత్పతిః
మళ్లీ, పద్నాలుగు సంవత్సరాలు ఆమెతో కలిసి జగత్పతి ఉండిపోయాడు.
పూర్ణమేకాదశాబ్దం చ నివృత్య నన్దమందిరే
పదకొండు సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాక, నందుని ఇంటికి తిరిగి వెళ్లాడు.
చకార భారహరణం పృథివ్యాం పృథువిక్రమః
శ్రీకృష్ణుడు తన గొప్ప శక్తితో భూమిపై భారం తీయడాన్ని చేసాడు.
తిష్ఠఞ్జగామ గోలోకం పృథివ్యాం చ పురాతనః
ఆది కాలంలో ఉన్నవాడు, గోలోకానికి కూడా, భూమికి కూడా వెళ్లాడు.
రాధామాత్రే కలావత్యై దదౌ సామీప్యమోక్షణమ్
అన్ని శక్తుల రూపమైన రాధాదేవికి మాత్రమే సమీపతా మోక్షాన్ని ప్రసాదించాడు.
నిబధ్య ధర్మసేతుం చ వేదోక్తం చ యుగే యుగే
ప్రతి యుగంలో వేదాల్లో చెప్పినట్టు ధర్మసేతువును స్థాపించాడు.
శ్రీకృష్ణచరితం రమ్యం చతుర్వర్గఫలప్రదమ్
శ్రీకృష్ణుని చరిత్ర మధురంగా ఉండి, అది ధర్మార్థకామమోక్షాల ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
భజ తం పరమానన్దం సానన్దం నన్దనన్దనమ్
ఆ పరమానందమైన, ఆనందంగా ఉన్న నందుని కుమారుని భక్తితో సేవించు.
పరమవ్యయమవ్యక్తం భక్తానుగ్రహవిగ్రహమ్
ఆయన పరమమైనవాడు, నశించని వాడు, అవ్యక్తుడు, భక్తులకు కరుణామూర్తి.
నిర్గుణం చ నిరీహం చ నిరాకారం నిరఞ్జనమ్ ।। 4.54.
ఆయనకు లక్షణాలు లేవు, కోరికలు లేవు, రూపం లేదు, మలినత కూడా లేదు.
ఇతి శ్రీబ్రహ్మైవవర్తే మహాపురాణే శ్రీకృష్ణజన్మఖణ్డే నారాయణనారదసంవాదే శ్రీకృష్ణరాధికాసంవాదో నామ చతుష్పఞ్చాశత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త మహాపురాణంలో, శ్రీకృష్ణ జన్మఖండంలో, నారాయణుడు-నారదుడు సంభాషణలో, శ్రీకృష్ణ-రాధికా సంభాషణ అనే నలభైయైదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
ఓం తత్సద్బ్రహ్మణే నమః। శ్రీమద్ద్వైపాయనమునీప్రణీతం- బ్రహ్మవైవర్తపురాణమ్। అథ శ్రీకృష్ణజన్మఖణ్డస్యోత్తరార్ధః। అథ పఞ్చపఞ్చాశత్తమోఽధ్యాయః। నారాయణ ఉవాచ స ఏవ భగవాన్కృష్ణః సర్వాత్మా పురుషః పరః । దురారాధ్యోఽతిసాధ్యశ్చ సర్వారాధ్యః సుఖప్రదః
నిజభక్తాతిసాఘ్యశ్చాభక్తస్యాసాధ్య ఏవ చ । శశ్వద్దృశ్యః స్వభక్తస్యాభక్తస్యాదృశ్య ఏవ చ
తన భక్తులకు ఆయనను చేరడం చాలా సులభం, భక్తులు కానివారికి అసాధ్యం. భక్తులకు ఎప్పుడూ ప్రత్యక్షంగా ఉంటాడు, భక్తి లేనివారికి కనిపించడు.
దుర్జ్ఞేయం తస్య చరితం కార్యం హృదయమేవ చ । బద్ధాస్తన్మాయయా సర్వే మోహితాశ్చ దురన్తయా
ఆయన కార్యాలు, కర్మలు, హృదయం తెలుసుకోవడం చాలా కష్టం. అందరినీ ఆయన మహామాయ బంధించి, మాయలో ముంచేస్తుంది.
యద్భయాద్వాతి వాతోఽయం కూర్మం ధత్తే నిరాశ్రయః । కూర్మోఽనన్తం విధత్తే చ యద్భయేన నిరన్తరమ్
ఆయన భయంతో ఈ గాలి వీస్తుంది, ఆ కూర్ముడు ఆధారంలేని భూమిని మోయగలుగుతున్నాడు, అదే భయంతో కూర్ముడు ఎప్పుడూ అనంతుని మోయగలుగుతున్నాడు.
బిభర్తి శేషో విశ్వం చ యద్భయేన చ నారద । సహస్రశీర్షా పురుషః శిరమశ్చైకదేశతః
ఆయన భయంతోనే, నారదా, శేషుడు ఈ విశ్వాన్ని మోస్తున్నాడు; వేల తలలున్న పురుషుడు తన తలను ఒకచోట ఉంచి ఉన్నాడు.
సప్తసాగరసంయుక్తా సప్తద్వీపా వసుంధరా । శైలకాననసంయుక్తా పాతాలాః సప్త ఏవ చ
ఏడు ద్వీపాలు, ఏడు సముద్రాలు, పర్వతాలు, అరణ్యాలు కలిగిన భూమి, అలాగే ఏడు పాతాళాలు ఉన్నాయి.
సప్తస్వర్గాశ్చ వివిధా బ్రహ్మలోకసమన్వితాః । ఏవం విశ్వం త్రిభువనం కృత్రిమం పరికీర్తితమ్
ఏడు రకాల స్వర్గాలు, బ్రహ్మలోకంతో కలిపి ఉన్నాయి. ఇలా మూడు లోకాలు కలిగిన ఈ విశ్వం కల్పితమైనదిగా చెప్పబడింది.
యద్భయేన విధాత్రాచ ప్రతిసృష్టౌ చ నిర్మితమ్ । ఏవం విశ్వాన్యసంరవ్యాని లోమకూపైర్మహాన్విరాట్
ఆయన భయంతో సృష్టికర్త ఈ లోకాలను సృష్టించి, వ్యాప్తి చేశాడు. అలాగే, మహావిరాట్ శరీరంలోని రోమకూపాల నుంచి అనేక విశ్వాలు ఉద్భవించాయి.
యద్భయేన విధత్తే చ యదన్నో ధ్యాయతే హి యమ్ । విష్ణుః పాతి చ సంసారం యద్భయేన కృపానిధిః
ఆయన భయంతో సృష్టికర్త కార్యాలు చేస్తాడు, ఎవరు ఆయనను ఆహారంగా ధ్యానిస్తారో వారికి కూడా అదే. కృపాసాగరుడైన విష్ణువు ఆయన భయంతో సృష్టిని కాపాడుతున్నాడు.
కాలాగ్నిరుద్రో యద్భీతః కాలః సంహరతే ప్రజాః । మృత్యుంజయో మహాదేవో యద్భయాద్ధ్యాయతే చ యమ్
కాలాగ్ని, రుద్రుడు ఆయన భయంతోనే ప్రాణులను నశింపజేస్తారు. మరణాన్ని జయించిన మహాదేవుడు కూడా ఆయనను భయంతో ధ్యానిస్తాడు.
షడ్గుణైరనురాగైశ్చ విరాగీ విరతః సదా । యద్భయేన దహత్యగ్నిః సూర్యస్తపతి యద్భయాత్
ఆరు రకాల గుణాలతో, మమకారంతో కూడిన వాడు ఎప్పుడూ విరక్తుడై ఉంటాడు. ఆ పరమాత్ముని భయంతోనే అగ్ని కాలుస్తుంది, సూర్యుడు వేడి ఇస్తాడు.
యద్భయాద్వర్షతీన్ద్రశ్చ మృత్యుశ్చరతి జన్తుషు । యద్భయేన యమః శాస్తా పాపినీం ధర్మ ఏవ చ
ఆయన భయంతోనే ఇంద్రుడు వర్షం కురిపిస్తాడు, మరణం జీవుల్లో సంచరిస్తుంది, యమధర్మరాజు పాపులను శిక్షిస్తాడు.
ఓం, సత్యమైన బ్రహ్మకు నమస్కారం. శ్రీద్వైపాయన ముని రచించిన బ్రహ్మవైవర్త పురాణం. ఇప్పుడు శ్రీకృష్ణ జన్మఖండం రెండవ భాగం. ఇప్పుడు యాభై అయిదవ అధ్యాయం. నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు — ఆ శ్రీకృష్ణుడు, సమస్త ప్రాణుల ఆత్మ, పరమ పురుషుడు. ఆయనను పూజించడం చాలా కష్టం, పొందడం మరింత కష్టం, అయినా అందరూ పూజించదగ్గవాడు, సుఖాన్ని ప్రసాదించేవాడు.