శ్రుతం యశః శూలభృతో దర్పభఙ్గశ్చ దైవతః
శూలధారి మహాదేవుని కీర్తి, దేవతల గర్వభంగం గురించి వినిపించింది.
అధునా శ్రోతుమిచ్ఛామి దర్పభఙ్గం హరేర్హరే
ఇప్పుడు, హరే, హరి యొక్క గర్వభంగం గురించి వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ కర్ణపీయూషమతులం సున్దరం శృణు సున్దరి
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: సుందరివా, చెవులకు అమృతంలా మధురమైన, అపూర్వమైన కథను విను.
పురా శతమఖో దర్పాత్కృత్వా శతమఖాన్ముదా
పూర్వకాలంలో, ఇంద్రుడు గర్వంతో, ఆనందంగా వంద యజ్ఞాలు చేశాడు.
దినేదినే తదైశ్వర్యం వర్ద్ధతే తపసాం ఫలాత్
ప్రతి రోజూ, తన తపస్సు ఫలితంగా అతని ఐశ్వర్యం పెరుగుతూ పోయింది.
స జజాప మహామన్త్రం పుష్కరే శతవత్సరమ్
అతడు పుష్కరంలో వంద సంవత్సరాలు మహామంత్రాన్ని జపించాడు.
బ్రహ్మస్వరూపాం ప్రకృతిం సంపన్మూఢో న మన్యతే ।।4.47.
బ్రహ్మస్వరూపిణి అయిన ప్రకృతిని, మోహంలో పడి, అతడు గుర్తించలేకపోయాడు.
ఏకదా ప్రకృతేః శాపాద్ధతబుద్ధిః స్వసంసది
ఒకసారి, ప్రకృతి శాపం వల్ల, అతని బుద్ధి నశించి, తన సభలో—
బృహస్పతిస్తతః కోపాన్నోవాస గృహమాయయౌ
బృహస్పతి కోపంతో అక్కడి నుంచి వెళ్లి తన ఇంటికి చేరాడు.
ఉవాచ మనసా దీనో యాతు సంపద్ధరేరితి
మనసులో బాధతో, 'ఆ సంపద హరిదేవునికి పోయిపోవాలి' అని అనుకున్నాడు.
ఇత్యుక్త్వా వేగతః పీఠాజ్జగామ తారకాన్తికమ్
అలా అనుకుని, వెంటనే తన ఆసనాన్ని వదిలి వేగంగా తారక దగ్గరకు వెళ్లాడు.
సర్వం నివేదనం కృత్వా రురోదోచ్చైర్ముహుర్ముహుః
అక్కడ జరిగినదంతా వివరంగా చెప్పి, బృహస్పతి గట్టిగా, మళ్లీ మళ్లీ ఏడ్చాడు.
వత్స గచ్ఛ గృహం నైవ గురుం ద్రక్ష్యసి సామ్ప్రతమ్
బిడ్డా, ఇంటికి వెళ్ళు; ఈ సమయంలో నీ గురువును నువ్వు చూడలేవు.
అధునా కర్మణాం భోగం భుఙ్క్ష్వ మూఢ దురాశయ
ఇప్పుడు, మూర్ఖుడా, వృథా ఆశలు పెట్టుకున్నవాడా, నీ చేతల ఫలితాన్ని అనుభవించు.
సుదినం దుర్దినం శక్ర కారణం సుఖదుఃఖయోః
శక్రా, మంచి రోజులు, చెడు రోజులు సుఖదుఃఖాలకు కారణం అవుతాయి.
జగామ శక్రః స్నానార్థం స్వర్ణదీం సుమనోహరామ్
శక్రుడు స్నానం చేయడానికి అందమైన బంగారు నదికి వెళ్లాడు.
సస్మితాం సకటాక్షాం తామహల్యాం గౌతమప్రియామ్ 4.47.
అక్కడ అతడు ముద్దుగా నవ్వుతూ, పక్క చూపులతో చూసే, గౌతముని ప్రియమైన అహల్యను చూశాడు.
స తస్యాః శక్రః సంపశ్యన్ముమోహ కామమోహితః
ఆమెను చూస్తూ, శక్రుడు కామమందు మత్తుతో మోహించిపోయాడు.
మూర్తిం విధాయ తద్భర్తుస్తత్సమీపం జగామ హ
ఆమె భర్త రూపాన్ని ధరించి, ఆమె దగ్గరకు వెళ్లాడు.
చకార వివిధం తత్ర శృంగారం సుమనోహరమ్
అక్కడ, శక్రుడు రకరకాల మధురమైన ప్రేమక్రీడలు చేశాడు.
నిశ్చేష్టా సుఖసంభోగాన్నిశ్చేష్టస్త్రిదశాధిపః
దేవతాధిపతి అక్కడ కదలకుండా, ఆనందంలో మునిగిపోయాడు.
దదర్శ గేహే మిథునం మైథునే చ రతిప్రియే
ఇంట్లో ఒక జంటను, మధురసంయోగంలో ఉన్నదాన్ని చూశాడు.
విజ్ఞానేనాతిరోషేణ బభఞ్జ సురతిక్షణమ్
తెలివితో, తీవ్రమైన కోపంతో, ఆ సుఖ క్షణాన్ని విచ్చిన్నం చేశాడు.
కాలస్వరూపం త్రాసేన దధార చరణామ్బుజమ్ ఉవాచ నీతివచనం గౌతమః శరణాగతమ్
భయంతో కాలస్వరూపాన్ని ధరించి, పాదపద్మాలను పట్టుకున్నాడు; గౌతముడు శరణాగతుడైన వాడికి నీతివాక్యాలు చెప్పాడు.
ప్రపౌత్ర జగతాం స్రష్టుర్బుద్ధిస్తే కథమీదృశీ
ప్రపంచాలను సృష్టించిన బ్రహ్మదేవుని మునిమనవడా, నీ మనస్సు ఇలా ఎలా అయింది?
కర్మసాధ్యః స్వభావశ్చ కులధర్మం ప్రబాధతే 4.47.
కర్మఫలంతో ఏర్పడిన స్వభావం, వంశధర్మాన్ని కూడా అధిగమిస్తుంది.
యోనీనాం చ సహస్రం చ తవ గాత్రే భవత్విహ
నీ శరీరంపై వెయ్యి గర్భాలు కలుగుతాయి.
తతః సూర్యం సమారాధ్య యోనిశ్చక్షుర్భవిష్యతి
ఆ తరువాత సూర్యుని భక్తితో పూజిస్తే, నీ గర్భం కన్నుగా మారుతుంది.
మచ్ఛాపేన గురోః కోపాద్భ్రష్టశ్రీర్భవ సామ్ప్రతమ్
నా ఆజ్ఞతో, గురువు కోపంతో, నీవు ఇప్పుడు ఐశ్వర్యాన్ని కోల్పోయావు.
తేజస్వినోఽతిబన్ధోర్మే బంధుభేదభియా సుర
నా తేజస్సు ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల, బంధువుల మధ్య చిచ్చు పడుతుందనే భయంతో, ఓ దేవా—