రత్నస్యన్దనమారుహ్య రత్నసారపరిచ్ఛదమ్
రత్నాల రథంపై, విలువైన రత్నాలతో అలంకరించబడిన రథంలో ఎక్కి,
శతశృఙ్గే సువసనే మలయే గన్ధమాదనే
వంద కొమ్ములున్న పర్వతంపై, అందమైన వస్త్రాలు ధరించి, మలయా, గంధమాదన పర్వతాలలో,
పులిన్దే చ కలిన్దే చ పుండ్రే పిండారకేంఽధకే
పులింద, కలింద, పుండ్ర, పిండారక, అంధక ప్రాంతాల్లో,
నికటేఽస్తగిరేః పార్శ్వవటమూలే మనోహరే
అస్తగిరి సమీపంలో, ఆకర్షణీయమైన వటవృక్షపు వేరుల దగ్గర.
నానాస్థానేషు రహసి పశుపక్షివివర్జితే
జంతువులు, పక్షులు లేని ఎన్నో ఒంటరి ప్రదేశాల్లో,
యత్రయత్ర శివం నీత్వా బభ్రామ ధరణీతలమ్
యత్ర యత్ర శివుడు ఆమెను తీసుకెళ్లాడో, వారు భూమి మీద అంతటా సంచరించారు.
కృత్వా విహారం సుచిరం న పూర్ణం మానసం తయోః
ఎంతో కాలం ఆనందంగా గడిపినా, వారి మనసులకు తృప్తి కలగలేదు.
మాయాతీతోఽతిమాయేశో మాయాసక్తః స్వమాయయా
అతడు మాయకు అతీతుడూ, మాయకు అధిపతియూ కాగా, ఆమె తన మాయతో మాయలోనే మునిగిపోయింది.
శక్తిశక్తిమతోస్తత్ర న బభూవ పరిశ్రమః 4.46.
ఆ శక్తి, శక్తిమంతుడి మధ్య ఎలాంటి అలసట కలగలేదు.
సుఖసంసక్తమనసోః పులకాఞ్చితగాత్రయోః
ఆనందంలో మునిగిన వారి మనసులు, ఆనందంతో ఒంటెలు పులకరించాయి.
నగ్నయోః సుఖసంభోగాద్రతిశాస్త్రవిధిజ్ఞయోః
వారు ఇద్దరూ నగ్నంగా, పరస్పర ఆనందంలో లీనమై, ప్రేమకళల్లో నిపుణులై ఉన్నారు.
చన్దనాగురుకస్తూరీసిన్దూరబిన్దులిప్తయోః
వారి దేహాలు చందనం, అగరు, కస్తూరి, సిందూరంతో అలంకరించబడ్డాయి.
వసనానాం నూపురాణాం కఙ్కణానాం చ సున్దరి
వస్త్రాలు, నూపురాలు, కంకణాలు, ఓ సుందరి!
పుష్పతల్పం దలితయోర్బాష్పోత్కర్షం చ బిభ్రతోః
పువ్వుల మంచంపై ఇద్దరూ కలసి పడుకున్నప్పుడు, వారు కన్నీళ్లు జార్చారు.
భారేణ విశ్వంభరయోర్భారాక్రాన్తా వసున్ధరా
ప్రపంచాన్ని మోయువారు ఇద్దరి భారంతో భూమి భారంగా మారింది.
తయోర్భరభరాక్రాన్తధరాయాశ్చ భరేణ చ
ఆ ఇద్దరి బరువుతో, భూమి కూడా మరింత భారంగా మారింది.
కచ్ఛపస్య భరేణైవ సర్వాధారా సమీరణాః
కచ్చపుడు బరువుతో, అన్ని ఆధారాలు, వాయువులు కూడా ఒత్తిడికి లోనయ్యాయి.
సర్వం నివేదనం చక్రుర్నారాయణపదామ్బుజే 4.46.
వారు అన్నిటినీ నారాయణుని పదపద్మాలకు అర్పించారు.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ కాలప్రయుక్తం కార్యం చ సిద్ధం తత్సమయోచితమ్
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: కాలం అనుసరించి చేయాల్సిన పని, ఆ సమయానికి తగినట్లు పూర్తయ్యింది.
పూర్ణే వర్షసహస్రే చ స్వేచ్ఛయా విరమిష్యతి
వెయ్యేళ్లు పూర్తయినప్పుడు, అతడు తన ఇష్టానుసారం ఆపుతాడు.
స్త్రీపుంసో రతివిచ్ఛేదముపాయేన కరోతి యః
ఎవడు ఏదైనా విధానంతో స్త్రీపురుషుల సంయోగాన్ని మధ్యలో ఆపుతాడో,
యాత్యన్తే కాలసూత్రే చ వర్షలక్షం స పాతకీ
కాలసూత్రం ముగిసినప్పుడు, లక్ష సంవత్సరాలు అలా చేసినవాడు పాపి అవుతాడు.
రమ్భాయుక్తం శక్రమిమం చకార విరతం రతౌ
రంభతో కూడిన ఇంద్రుని, సంయోగంలో నిరుత్సాహంగా మార్చాడు.
పునరన్యాం స సంప్రాప్య నిషేవ్య శూలపాణినమ్
తర్వాత ఇంకొక మహిళను పొందినవాడు, శూలపాణిని సేవించి,
రోహిణీసహితం చన్ద్రం చకార విరతం రతౌ
రోహిణితో కూడిన చంద్రుడిని కూడా సంయోగంలో విరమింపజేశాడు.
పునః శివం సమారాధ్య ప్రాప్యాహల్యాం చ పుష్కరే
మళ్లీ శివుని ఆరాధించి, పుష్కరంలో అహల్యను పొందాడు.
మునిః స్వభార్యాసంసక్తే దివసే నిర్జనే వనే
ఆ ముని తన భార్యతో మమకారంతో, ఒంటరిగా అడవిలో ఉన్నాడు.
బభూవ పుత్రవిచ్ఛేదస్తస్య కల్పాన్తరే పునః 4.46.
కాలాంతరంలో అతడికి మళ్లీ కుమారుడు దూరమయ్యాడు.
హరిశ్చన్ద్రో హాలికం చ వృషల్యా సహ సంయుతమ్
హరిశ్చంద్రుడు, హాలికుడితో పాటు వృశలస్త్రీతో కలసి ఉన్నాడు.
భ్రష్టః శ్రీరాజ్యవిత్తేభ్యస్తం చకారావలీలయా
ఆయన రాజ్యం, ధనం, ఐశ్వర్యం అన్నీ విధి లీల వల్ల పోయాయి.