ప్రలయప్రలయాద్యైకభవప్రలయకారణ
ప్రళయానికి కారణమైనవాడా, ప్రళయానికి ఆది అయినవాడా, సృష్టి అంతానికి ఏకైక కారణమైనవాడా,
సంహారకాలే ఘోరే చ సృష్టిసంహారకారణ
భయంకరమైన సంహార సమయంలో, సృష్టి, లయాలకు నీవే కారణమైనవాడవు.
కాలస్వరూప కాలేశ కాలే చ ఫలదాయక
కాల స్వరూపుడా, కాలేశ్వరా, కాలంలో ఫలితాలు ఇచ్చేవాడా,
శివస్వరూప శివద శివబీజ శివాశ్రయ
శివ స్వరూపుడా, మంగళాన్ని ప్రసాదించేవాడా, శివబీజమూ, శివునికి ఆశ్రయమైనవాడా,
ఇత్యేవం స్తవనం కృత్వా విరరామ హిమాలయః 4.44.
ఇలా స్తోత్రం చేసి, హిమాలయుడు మౌనంగా నిలిచాడు.
హిమాలయకృతం స్తోత్రం సంయతో యః పఠేన్నరః
హిమాలయుడు చేసిన ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరు నియమంగా పఠిస్తారో,
అథ వేదవిధానేన సంస్థాప్య వహ్నిమీశ్వరః
అప్పుడు వేద నియమానుసారం ఈశ్వరుడు పవిత్రమైన అగ్నిని ప్రతిష్ఠించాడు.
నివృత్తే విధివద్యజ్ఞే విప్రాయ దక్షిణాం దదౌ
విధిగా యజ్ఞం పూర్తయ్యాక, బ్రాహ్మణునికి దక్షిణా ఇచ్చాడు.
అథ ప్రదీపమానీయ శైలేంద్రనగరస్త్రియః
తర్వాత, శైలేంద్రనగరంలోని మహిళలు దీపాన్ని తీసుకొచ్చారు.
కృత్వా జయధ్వనిం ప్రీత్యా శుభనిర్మఞ్ఛనాదికమ్
ఆనందంతో వారు విజయధ్వని చేసి, శుభకార్యాలు, శుద్ధి కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు.
వాసగేహం సంప్రవిశ్య దదృశుః కామినీగణాః
వారు అంతఃపురంలోకి ప్రవేశించి, ప్రేమతో కూడిన మహిళల గుంపులు ఆయనను చూశారు.
చన్దనాగురుకస్తూరీకుంకుమాంచితవిగ్రహమ్
ఆయన శరీరం చందనం, అగరు, కస్తూరి, కుంకుమతో అలంకరించబడింది.
అపూర్వసూక్ష్మవేషాఢ్యం సిందూరబిందుభూషితమ్
అపూర్వమైన సున్నితమైన వస్త్రాలు ధరించి, సింధూరపు బిందువులతో అలంకరించబడ్డాడు.
నవీనయౌవనస్థం చ మునీన్ద్రచిత్తమోహనమ్
ఆయన కొత్త యవ్వనంలో ఉండి, మహర్షుల మనసులను కూడా ఆకర్షించే వాడయ్యాడు.
అదితిం చ శచీం చైవ లోపాముద్రామరుంధతీమ్
అక్కడ అదితి, శచీ, లోపాముద్ర, అరుంధతి ఉన్నారు.
శతరూపాం చ సంజ్ఞాం చ సతీస్త్రీణాం చ షోడశ 4.45.
అలాగే శతరూప, సంజ్ఞ, ఇంకా పదహారు సతీస్త్రీలు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
యా యాః స్థితాస్తత్ర తాసాం సంఖ్యాం కర్తుం చ కః క్షమః తమూచుః క్రమశో దేవ్యో మధురోక్తిం సుధామివ
అక్కడ ఉన్నవారి సంఖ్యను ఎవరు లెక్కించగలరు? ఆ దేవతలు ఒక్కొక్కరుగా అమృతంలా మధురంగా మాటలు పలికారు.
సరస్వత్యువాచ దృష్ట్వా ప్రియాస్యం చంద్రాభం సంతాపం త్యజ కాముక
సరస్వతి ఇలా అన్నది: 'ఆయన అందమైన చంద్రబింబంలాంటి ముఖాన్ని చూసి, ఓ కాముకా, నీ బాధను విడిచిపెడు.'
కాలం గమయ కాలేశ సదా సంశ్లేషపూర్వకమ్
'ఓ కాలేశ్వరా, ఎప్పుడూ ఆమెతో కలసి ఆనందంగా కాలాన్ని గడుపు.'
లక్ష్మీరువాచ తిష్ఠ సంప్రతి కా లజ్జా ప్రాణా యాంతి యయా వినా
లక్ష్మి ఇలా అన్నది: 'ఇప్పుడు ఇక్కడే ఉండు—ఇందులో ఏమి లజ్జ? ఆమె లేకపోతే ప్రాణమే పోతుంది.'
సావిత్ర్యువాచ తదాచమ్య సకర్పూరం తాంబూలం దేహి భక్తితః
సావిత్రి ఇలా అన్నది: 'ఇప్పుడు నోటిని కడిగి, కర్పూరంతో తాంబూలాన్ని భక్తితో ఆమెకు ఇవ్వు.'
జాహ్నవ్యువాచ కామిన్యాః స్వామిసౌభాగ్యం సుఖం నాతః పరం భవేత్
జాహ్నవి ఇలా అన్నది: 'ఒక ప్రేమికురాలికి తన భర్త సౌభాగ్యం కన్నా గొప్ప ఆనందం మరొకటి లేదు.'
రతిరువాచ కథం మమ ప్రాణనాథో నిఃస్వార్థ భస్మసాత్కృతః
రతి ఇలా అన్నది: 'నా ప్రాణప్రియుడు, నిస్వార్థంగా ఉన్న వాడు, ఎలా బస్మమయ్యాడు?'
జీవయసి విభో కామం కామవ్యాపారమాత్మని
'ప్రభూ, మీరు మనసులోనే కామదేవుని, ఆయన కార్యాలను మళ్లీ ప్రాణం పోసారు.'
దమ్పతీవిరహక్లేశం సర్వం జ్ఞాత్వా దయానిధే
భర్తా భార్యల మధ్య వేరుపాటు వల్ల కలిగే బాధను పూర్తిగా తెలుసుకుని, దయామయుడైన ocean of compassion!
ఇత్యుక్త్వా కామభస్మాథ దదౌ సా గ్రన్థిబంధితమ్ 4.45.
అలా చెప్పి, ఆమే కాముడి బస్మాన్ని ముడిగా కట్టి ఇచ్చింది.
హరిస్తద్రోదనం శ్రుత్వా కరుణామయసాగరః
ఆ రోదనాన్ని విని, కరుణామయుడైన హరి,
దృష్ట్వా నారాయణం ధర్మం బ్రహ్మాణం చ సురానపి
నారాయణుడు, ధర్ముడు, బ్రహ్మ, ఇంకా ఇతర దేవతలను చూశాడు.
శంకరస్య వచః శ్రుత్వా తమువాచ హరిః స్వయమ్
శంకరుని మాటలు విని, హరి స్వయంగా అతనితో మాట్లాడాడు.
ఊచుర్దేవ్యో బహుతరం వాక్యం వినయపూర్వకమ్
దేవతామహిళలు వినయంతో అనేక మాటలు చెప్పారు.